روایتی روانی‌ـ‌اجتماعی از خودکشی در گروه‌های پرخطر: رزیدنت‌های پزشکی و زنان خانه‌دار۲۳ آذر ۱۴۰۴ دانش

روایتی روانی‌ـ‌اجتماعی از خودکشی در گروه‌های پرخطر: رزیدنت‌های پزشکی و زنان خانه‌دار۲۳ آذر ۱۴۰۴ دانشکده روانشناسی دانشگاه علامه طباطبایی، میزبان یکی از مهم‌ترین رویدادهای سال‌های اخیر دانشکده بود؛ برگزاری نشست خوانشی روانی-اجتماعی از خودکشی گروه‌های پرخطر (جامعه رزیدنتی پزشکی و زنان‌خانه‌دار).برگزاری این رویداد از چند حیث حائز اهمیت بود:۱. خودکشی همچنان یکی از تابوهای سلامت روان جامعه ما محسوب می‌شود، به‌طوری که افراد درگیر با افکار خودکشی اغلب در هیچ فضایی حتی فضای دوستانه و خانوادگی، مجال مطرح کردن این قضیه را ندارند. این ماجرا جایی شکل بدتری به‌خود می‌گیرد که ترس از دست دادن شغل و استخدام احتمالی مطرح می‌شود. و در جایی در انتهای این مسیر که افراد، عضوی از خانواده و دوستان خود را از دست می‌دهند اما به علت بار استیگمای زیاد، مجبور به پنهان‌کاری علت فوت می‌شوند؛ زمانی که سوگواری و طی کردن فرآیند آن، تبدیل به یک رنج مضاعف می‌شود.۲. استیگما از عدم آگاهی ناشی می‌شود، بنابراین ضرورت اطلاع‌رسانی و فراهم آوردن فضایی برای گفتگو درباره خودکشی و مسائل پیرامون آن، اولین و بزرگترین قدم برای کاهش استیگمای حاکم بر جامعه است.۳. بررسی پدیده‌های پیچیده و چندوجهی مانند خودکشی نیازمند اتخاذ یک دیدگاه جامع‌نگر (holistic) است و تقلیل‌گرایی آن به عواملی صرف مانند اختلالات روانی، تنها شانه خالی کردن از مسئولیت اجتماعی و پرتاب توپ در زمین روان‌درمانگران و روانپزشکان است.۴. بدفهمی و کج‌فهمی از خودکشی گروه‌های خاص مانند رزیدنت‌های پزشکی و جای دادن این وقایع در گزاره‌های یک خطیِ یک طرفه علت و معلولی که همه عوامل اثرگذار را نادیده گرفته و به ضعف رزیدنت‌ها در تاب‌آوری تقلیل می‌دهد و در نظرات بخش قابل‌توجهی از افراد در شبکه‌های اجتماعی، به وفور دیده می‌شود، فضای ابرازگری را که لازمه یک جامعه سالم از نظر روانی است، تنگ می‌کند. هم‌چنین پرداختن به این موضوع در دانشگاه‌هایی به غیر از دانشگاه‌های علوم پزشکی و ورود بحث به دانشگاه علوم انسانی، خود نشان‌دهنده اتخاذ دیدگاه‌های جدید در بررسی این وقایع است. یکی دیگر از چالش‌های موجود در این حوزه، تعداد کم پژوهش‌های انجام شده با نمونه مناسب و کافی است که بتواند از نظر آماری، قابل اتکا باشد.۵‌. مسائل مرتبط با سلامت روان و مرگ و زندگی‌ زنان خانه‌دار که از بی‌صداترین اقشار جامعه محسوب می‌شوند، آنچنان‌ با نقش‌های سنتی‌شان گره خورده است که جزم‌اندیشان را با یک پست متفاوت با شیوه‌های مرسوم پیرامون روز مادر، بی‌تاب می‌کند. گویا داشتن رتبه اول در اقدام به خودکشی نیز دلیل ‌کافی برای صحبت درباره شرایط آن‌ها و در نظر گرفتن فردیتشان و نه لزوما یک انسان گره‌خورده به نقش مراقبت‌کننده، مادری و همسری نمی‌باشد. ۶. امید است که این نشست، هموارکننده مسیر پرداختن به مسائل مهم سلامت روان جامعه مخصوصا در بحث زنان خانه‌دار باشد. نوشته‌ نیلوفر بازیار، امیرحسین مرادیآذر ۱۴۰۴Psychology_ATU