چرا درست وقتی همه‌چیز خوب پیش می‌رود، خودویرانگر می‌شویم؟همه ما با مفهوم «ترس از شکست» آشناییم؛ اینک

چرا درست وقتی همه‌چیز خوب پیش می‌رود، خودویرانگر می‌شویم؟همه ما با مفهوم «ترس از شکست» آشناییم؛ اینکه از شروع کردن می‌ترسیم چون نگرانیم به نتیجه نرسیم. اما یک گرهِ روانیِ بسیار عجیب‌تر و پنهان‌تر در بسیاری از ما وجود دارد که کمتر درباره‌اش صحبت می‌شود: «ترس از موفقیت» یا همان خودویرانگری در آستانه‌ی پیروزی.تا به حال برایتان پیش آمده که بعد از مدت‌ها تلاش، بالاخره به چیزی که می‌خواستید برسید، اما دقیقاً در همان لحظاتِ آخر، با یک تصمیمِ اشتباه، یک بهانه‌گیریِ بی‌دلیل یا یک اهمال‌کاریِ کشنده، همه‌چیز را خراب کنید؟بیایید به یک سناریوی تکراری در روابط عاطفی نگاه کنیم. فردی که سال‌ها درگیرِ رابطه‌های پر از تنش، طرد شدن و بی‌ثباتی بوده، بالاخره با یک انسانِ امن، پخته و مهربان آشنا می‌شود. همه‌چیز در کمالِ آرامش پیش می‌رود. اما ناگهان، بعد از چند ماه، او شروع می‌کند به گیر دادن‌های بی‌دلیل، ساختنِ دعواهای خیالی از هیچ، و سرد رفتار کردن. او آن‌قدر رابطه را می‌خراشد تا بالاخره آن فردِ امن هم خسته شود و برود. و بعد با خودش می‌گوید: «دیدی؟ این یکی هم نماند!»چرا ما خانه‌ای را که با زحمت ساخته‌ایم، با دست‌های خودمان آتش می‌زنیم؟پاسخ در سیستمِ عصبی و روانِ ناهشیارِ ما پنهان است. وقتی ما سال‌ها در رنج، اضطرابِ بقا، یا روابطِ سمی زندگی کرده باشیم، روانِ ما به «بحران» و «درد» معتاد می‌شود. در واقع، رنج کشیدن برای ما تبدیل به یک «منطقه‌ی امن و آشنا» می‌شود. ما می‌دانیم چگونه در میانِ طوفان گلیم خودمان را از آب بیرون بکشیم. اما «آرامش»، «موفقیت» و «دوست داشته شدنِ بی‌قیدوشرط»، برای این روانِ آسیب‌دیده یک سرزمینِ کاملاً ناشناخته است. و ذهنِ انسان، از هر چیزِ ناشناخته‌ای وحشت دارد؛ حتی اگر آن چیزِ ناشناخته، خوشبختی باشد.وقتی اوضاع زیادی خوب می‌شود، زنگِ خطر در ذهنِ ما به صدا درمی‌آید: «این آرامش طبیعی نیست! حتماً قرار است اتفاقِ بدی بیفتد.» بنابراین، برای فرار از این اضطرابِ کشنده‌ی انتظار، ناخودآگاه تصمیم می‌گیریم خودمان پیش‌دستی کنیم و اوضاع را خراب کنیم تا به همان نقطه‌ی آشنای قبلی (یعنی شکست و رنج) برگردیم؛ چون کنترلِ رنجی که خودمان خلق کرده‌ایم، آسان‌تر از تحملِ اضطرابِ از دست دادنِ خوشبختی است.علاوه بر این، صدای خاموشی در تاریک‌خانه‌ی روانِ ما زمزمه می‌کند: «تو اصلاً لیاقتِ این‌همه خوبی را نداری. اگر الان خودت را نشان دهی، دستت رو می‌شود و می‌فهمند که چقدر پر از نقصی.»چگونه چرخه‌ی خودویرانگری را متوقف کنیم؟شفای این الگو، با افزایشِ «ظرفیتِ روانی برای پذیرشِ شادی» آغاز می‌شود. ما باید یاد بگیریم همان‌طور که تحملِ درد را تمرین کرده‌ایم، تحملِ لذت و آرامش را هم تمرین کنیم. دفعه‌ی بعد که همه‌چیز خوب بود و ناگهان احساس کردید میلِ عجیبی به خراب کردنِ اوضاع، دعوا راه انداختن یا فرار کردن دارید، هیچ اقدامِ عملی‌ای نکنید. مچِ خودتان را بگیرید، چند نفس عمیق بکشید و به خودتان یادآوری کنید: «من الان در خطر نیستم؛ من فقط به این حجم از آرامش عادت ندارم. این اضطراب، صدای ترسِ من از ناشناخته‌هاست، نه نشانه‌ی خراب بودنِ اوضاع.»ما برای لمسِ روزهای روشن، پیش از هر چیز باید باور کنیم که سهمِ ما از این جهان، فقط جنگیدن و زخم خوردن نیست؛ ما به اندازه‌ی تمامِ انسان‌های دیگر، شایسته‌ی آرامشیم.#آپولو👥 گفت‌وگوی آگاهانه، نقطه آغاز درمان است.™️ #گروه_روانشناسی_و_مشاوره@Psychologyandcounseling