فروغی ادیب فرزانه و دانشمند یگانه و رای به نفع تبعه شوروی لیانازوف تبعه روسیه در عصر تزاری توانسته ب

فروغی ادیب فرزانه و دانشمند یگانه و رای به نفع تبعه شوروی لیانازوف تبعه روسیه در عصر تزاری توانسته بود از ایران ، امتیاز شیلات دریای خزر را اخذ کند ، اما با سقوط روسیه تزاری ، دولت ايران موقعیت را مغتنم شمرد و قرارداد امتیاز لیانازوف را یک طرفه لغو کرد ، متعاقبا لیانازوف در سال ۱۳۰۱ خورشیدی  به دولت ايران اعتراض کرد و دولت ایران رسیدگی به این اعتراض را به حکمیت محمدعلی فروغی رئیس وقت دیوان تمیز ارجاع داد ، فروغی نه تنها به نفع تبعه شوروی رای داد بلکه دولت ايران را افزون بر تجدید امتیاز به تمدید آن برای هفت سال به غرامت ، فسخ یکجانبه امتیاز هم محکوم کرد ، لیانازوف پس از این رای،  مفقود الاثر شد و دولت شوروی یک نوشته ای را از طرف وی ارائه داد که امتیازش را به شوروی واگذار کرده است ، از بخت بلند شوروی ها این تحولات به زمانی رسید که فروغی رئیس الوزرا شده بود و فروغی با پذیرش ادعای شوروی ،  با اعطای شیلات خزر به مدت  ۲۵ سال به دولت شوروی موافقت کرد و با تقدیم لایحه ای به مجلس شورای ملی  در نوزدهم بهمن ۱۳۰۴  تصویب این امتیاز را از مجلس درخواست کرد ، در مجلس ، مصدق که مثل همیشه ناسیونالیست منفی باف بود و با هرکاری مخالفت می کرد با این اعطای امتیاز به شوروی هم به شدت مخالفت کرد اما سرانجام  این لایحه به تصویب رسیده در بهمن ۱۳۰۶ قرارداد  اجرایی و شیلات خزر به مدت ۲۵ سال در اختیار شوروی قرارگرفت،  در این ۲۵ سال شوروی در عمل با استفاده از کمپانی شیلات،  نمایندگی های متعدد در شمال ایران ایجاد کرد ، انحصار خاویار را بدست ِآورد و به صیادان ایرانی اجازه فعالیت جز در محدوده ساحل را نمی داد و خوشبختانه شیلات ایران و ماهی ها و آبزیان ایرانی نصیب دوستان و رفقای روسی می شد و با دور اندیشی خاص شخصیت فرزانه و دانشمند فروغی ، خاطره بسیار خوبی در ذهن روس ها به جا ماند ،  فروغی هم با رای حکمیت به عنوان قاضی  و هم  با پیشنهاد لایحه شیلات در مقام نخست وزیر در عمل نقش اساسی در این بهره مندی ۲۵ ساله شوروی ها از شیلات خزر داشت تا این که در سال ۱۳۳۱ و در نخست وزیری مصدق منفی باف و پوپولیست و چپ ، متاسفانه مدت قرارداد شیلات به پایان رسید و مصدق چپ که با انگلیس و آمریکا بر سر نفت درگیر بود این جا هم برای عوام فریبی مانع از تمدید امتیاز شیلات شد ، روس ها را اخراج و شیلات را ملی کرد و این میراث شادروان فروغی را نیز از میان برد .https://t.me/bahmanighajar