🌐سنت کمرنگ مناظره راوی #اندیشه: آیت‌الله‌العظمی جوادی آملی در جلسه درس تفسیر قرآن، به منزلت حوزه عل

🌐سنت کمرنگ مناظره راوی #اندیشه: آیت‌الله‌العظمی جوادی آملی در جلسه درس تفسیر قرآن، به منزلت حوزه علمیه در پاسخگویی به شبهات اشاره کرده و گفته است:«حوزه انبار علم است، اینجا از آسمان و زمین هر شبهه‌ای که بیاید دفع می‌کند، اینجا دارد قرآن را حفظ می‌کند، عظمت قرآن را، صیانت قرآن را، وحیانیت قرآن را، عصمت قرآن را، نزاهت از تحریف را حفظ می‌کند. اگر جلسه تفسیر نباشد، حمایت از قرآن نباشد، صیانت از قرآن نباشد، یک روز کسی می‌گوید قرآن –معاذ الله- رؤیای پیغمبر است، یک روز دیگر می‌گوید –معاذ الله- قرآن قرائت پیغمبر از جهان است، دیگری می‌گوید این یک کتاب عادی است».آیت‌الله جوادی آملی که پاسخگویی به سؤالات و شبهات را یکی از رسالت‌های حوزه می‌بیند، خود بارها به این‌گونه مباجث وارد شده و برخی از سؤالات را پاسخ گفته است. دهه‌ هفتاد اوج این‌گونه فعالیت‌های آیت‌الله بود. وی در خصوص حاکمیت اسلامی، مناظره‌های قلمی با مرحوم آیت‌الله دکتر مهدی حائری یزدی به انجام رساند. حائری یزدی کتاب حکمت و حکومت را نگاشته و بحث ولایت فقیه را از منظری دیگر نگریسته بود.اما یکی از مواجهه‌های اصلی آقای جوادی آملی با پرسش‌هایی بود که دکتر عبدالکریم سروش طرح می‌کرد. ایده‌های سروش در قبض و بسط تئوریک شریعت، صراط‌های مستقیم و بسط تجربه نبوی مورد نقدهای آقای جوادی آملی قرار گرفت. کتاب‌های «شریعت در آیینه معرفت»، «حق و تکلیف در اسلام»، «انتظار بشر از دین»، «وحی و نبوت» و «نسبت دین و دنیا» از جمله آثار استاد جوادی آملی است که به نظر می‌رسد در صدد پاسخ‌گویی به ایده‌هایی است که دکتر سروش طرح می‌کرد.آیت‌الله جوادی آملی اما به ایده‌ وحی‌پژوهانه جدید سروش که «رؤیای رسولانه» نام داشت پاسخ مستقیمی نداد. وی در سخنرانی اخیر خود، اشاره‌ای به این ایده‌ سروش و نیز ایده محمد مجتهد شبستری کرده و پاسخ‌‌گویی به آن را از حوزه علمیه انتظار می‌برَد. آقای جوادی آملی در سال‌های اخیر کوشیده با دعوت از برخی از متفکران غربی، سؤالات و ایده‌های ایشان را مورد توجه قرار داده و برخی پاسخ‌ها را ارائه کند. دیدار و گفتگو با پروفسور برونو لاتور، پروفسور مولر، پروفسور مارکو ساسولی، پروفسور هیپلر و دیگر متفکران خارجی از جمله فعالیت‌های آیت‌الله جوادی آملی در راستای پاسخ‌گویی به سؤالات در خصوص اسلام بوده است. البته گاه گرایش حوزویان به مباحث سیاسی سبب شده است توجه به این‌گونه مباحث در حاشیه قرار بگیرد. در این میان آیت‌الله جعفر سبحانی از جمله عالمان برجسته حوزه است که همچنان به مناظره‌های قلمی توجه دارد. وی چند بار به مباحثه با عبدالکریم سروش نیز پرداخته است. آقای سبحانی اخیراً نیز به نقد رویکردهایی که در پی آنند تا فقه را بدون مبنای دقیقی با زمانه انطباق دهند پرداخته بود. ایشان در مقاله‌ای که شهریور ماه امسال در روزنامه اطلاعات منتشر شد، سمینار «امکان‌سنجی برابری دیه زن و مرد» را که در مشهد برگزار شده بود، مورد نقد قرار داد. وی در این خصوص، برخی ادعاهای محمد سروش محلاتی و محمد تقی فاضل میبدی را پاسخ گفته و به نقد کشیده بود. با این وجود اما آیت‌الله سبحانی وقتی که از جانب محمد مجتهد شبستری دعوت به مناظره شد، این درخواست را نپذیرفته و یکی از شاگردان خود را برای این مناظره معرفی کرد.هرچند به نظر می‌رسد که اوضاع دشوار اقتصادی و سیاسی در کاهش سنت مناظره بی‌تأثیر نیست، ولی تجربه نشان داده که دانش بشری با تضارب آرا و مناظره‌های فکری به سمت تکامل و ترقی حرکت کرده و معرفت بشر را ارتقا داده است.عکس: دیدار پروفسور برونو لاتور؛ جامعه‌شناس و فیلسوف فرانسوی با آیت‌الله جوادی آملی، بهار 1396@rawinews