اگر دانش آموزی درگیر چندین مشکل باشد، چگونه آنها را برای درمان اولویت بندی می کنید؟ شاخص های اولویت بندی چیست؟ چگونه تفکیک می کنید که کدام یک آسیب فوری دارد و نیازمند مداخله فوری تر است؟‌فرض کنیم یک دانش‌آموز ۱۶ ساله وارد اتاق مشاوره شده و هم‌زمان این پنج مسئله را دارد:کیس: «امیر، ۱۶ ساله»امیر پایه دهم است و می‌گوید:۱. افت تحصیلی: معدلش از ۱۹ به ۱۵ رسیده و درس نمی‌خواند.۲. کمبود عزت‌نفس: خودش را «بی‌عرضه و ضعیف» می‌داند.۳. اضطراب: شب‌ها نگران آینده و امتحانات است و گاهی تپش قلب دارد.۴. تعارض خانوادگی: دائماً با پدرش درگیر است و می‌گوید «اصلاً من را نمی‌فهمد».۵. انزوا و کاهش ارتباط با دوستان: بیشتر اوقات در اتاقش است و اخیراً علاقه‌ای به فعالیت‌های قبلی ندارد.دانش‌آموز ممکن است بگوید:«مشکل اصلی من درس نخواندنمه؛ هر کاری می‌کنم نمی‌تونم شروع کنم.»اما مشاور نباید فوراً برای درس‌نخواندن برنامه مطالعاتی بنویسد.مرحله اول: اولویت‌بندیمشاور مشکلات را بر اساس شدت ظاهری مرتب نمی‌کند؛ بلکه هر مشکل را با چند شاخص بررسی می‌کند:شاخص سؤال مشاورخطر: آیا احتمال آسیب به خود یا دیگری وجود دارد؟شدت: این مشکل چقدر شدید است؟فوریت: اگر همین امروز مداخله نکنیم چه اتفاقی می‌افتد؟اختلال در عملکرد: چقدر تحصیل، خانواده، خواب و روابط را مختل کرده؟ریشه‌ای/تداوم‌بخش بودن: آیا این مشکل علت یا تشدیدکننده مشکلات دیگر است؟پاسخ‌پذیری: آیا دانش‌آموز در وضعیت فعلی ظرفیت مداخله دارد؟حالا پنج مشکل امیر را بررسی کنیم۱. انزوا و بی‌علاقگی > اولویت بالامشاور می‌پرسد: «از کی دیگه از چیزهایی که قبلاً دوست داشتی لذت نمی‌بری؟ خوابت چطور شده؟ انرژی‌ات چطور؟»اگر مشخص شود کاهش علاقه، انزوا، اختلال خواب و ناامیدی در حال گسترش است، این مسئله از «افت تحصیلی» مهم‌تر می‌شود و باید احتمال یک وضعیت خلقی جدی بررسی شود.۲. اضطراب > اولویت بالااگر اضطراب شدید باعث بی‌خوابی، حملات اضطرابی یا ناتوانی در عملکرد شده باشد، قبل از برنامه‌ریزی تحصیلی باید تنظیم و تثبیت شود.۳. عزت‌نفس پایین > اولویت متوسط، اما بالقوه ریشه‌ایمثلاً می‌گوید: «وقتی نمره‌ام پایین میاد، احساس می‌کنم آدم بی‌ارزشی هستم.»اینجا عزت‌نفس ممکن است عامل تداوم‌دهنده اضطراب، اجتناب و افت تحصیلی باشد؛ بنابراین لزوماً اولین مداخله نیست، اما نباید نادیده گرفته شود.۴. تعارض با پدر > اولویت متوسطباید بررسی شود آیا صرفاً تعارض ارتباطی است یا خشونت، تهدید، تحقیر یا ناامنی در خانه وجود دارد. اگر پای ناامنی یا خشونت در میان باشد، اولویت آن فوراً تغییر می‌کند.۵. افت تحصیلی > فعلاً اولویت پایین‌تربا اینکه دانش‌آموز آن را «مشکل اصلی» می‌داند، ممکن است پیامد مشکلات دیگر باشد، نه علت آنها.منطق تصمیم مشاوردر این کیس، مشاور ممکن است به این ترتیب برسد:خطر احتمالی > تثبیت وضعیت هیجانی > عوامل تداوم‌دهنده > مشکلات ارتباطی > عملکرد تحصیلییعنی ممکن است به امیر بگوید: «فعلاً نمی‌خواهم فقط روی درس‌خواندنت کار کنیم. اول باید بفهمیم چه اتفاقی برای حال روانی‌ات افتاده که باعث شده هم از دوستانت فاصله بگیری، هم علاقه‌ات کم شود، هم اضطرابت بالا برود. وقتی این بخش کمی تثبیت شد، سراغ درس می‌رویم.»اصل مهم در مدل درمان‌محور همین است:«شدت مشکل» با «اولویت مداخله» یکی نیست.مشکل اول، لزوماً همان مشکلی نیست که دانش‌آموز بیشتر درباره‌اش صحبت می‌کند؛ اولویت با مشکلی است که خطرناک‌تر، فوری‌تر، مختل‌کننده‌تر یا تداوم‌دهنده‌تر است.