✅ پارادوکس آزادی؛ رهایی از زنجیر استبداد و جهالت، نه مجوز برای پمپاژ دروغ و نفرت✍ رحمت‌اله بیگدلیمقا

✅ پارادوکس آزادی؛ رهایی از زنجیر استبداد و جهالت، نه مجوز برای پمپاژ دروغ و نفرت✍ رحمت‌اله بیگدلیمقاله تفصیلی در خبرگزاری ایلنا آزادی یکی از بزرگ‌ترین دستاوردهای عقل بشری و یکی از بنیادی‌ترین مفاهیم در فلسفه سیاسی، اخلاق و حقوق انسانی است، اما همین مفهوم ارزشمند، در عین عظمت و نقش تاریخی‌اش در تعالی انسان و رهایی جوامع از سلطه و استبداد، یکی از پیچیده‌ترین، عمیق‌ترین و مناقشه‌برانگیزترین مفاهیم در اندیشه بشری به‌شمار می‌رود.علت این پیچیدگی این است که آزادی، مفهومی تک‌بعدی نیست، بلکه دارای دو ساحت مکمل و به‌هم‌پیوسته است. آزادی تنها به معنای رفع مانع، نبودِ اجبار و رهایی از سلطه بیرونی نیست، بلکه پرسشی بنیادی‌تر را نیز در برابر انسان قرار می‌دهد:انسان پس از آن‌که آزاد شد، برای چه چیزی آزاد است و چگونه باید از آزادی خویش بهره گیرد؟این‌جاست که «پارادوکس آزادی» شکل می‌گیرد:آیا آزادی به معنای رهایی مطلق از هرگونه قید و محدودیت است؛ به‌گونه‌ای که انسان بتواند هر سخن یا رفتاری، حتی توهین، تحقیر، هتک حرمت و نفرت‌پراکنی را به نام آزادی توجیه کند؟یا این‌که آزادی، مفهومی عمیق‌تر و انسانی‌تر دارد و غایت آن، رهایی عقل از بند غل و زنجیر‌های درونی و بیرونی، جهل، کشف حقیقت، شکوفایی شخصیت انسان، رشد اخلاقی و پاسداشت کرامت بشری است؟پاسخ منطقی و فلسفی این است که آزادی، اگر از عقلانیت، اخلاق و مسؤولیت جدا شود، به‌تدریج ماهیت خود را از دست می‌دهد و به ضد خویش تبدیل می‌شود؛ زیرا اگر آزادی ابزار سلب آزادی، امنیت و کرامت دیگران گردد، در درون خود حامل تناقضی بنیادین خواهدبود. هدف آزادی، افزایش توان انتخاب آگاهانه انسان است، نه فراهم کردن امکان تجاوز به حقوق و حیثیت دیگران.به بیان دقیق‌تر:انسان آزاد می‌شود تا از زنجیرهای جهل، خرافه، تعصب کور، ترس و استبداد رها گردد، نه این‌که با نام آزادی، زنجیرهای تازه‌ای از نفرت، تحقیر و خشونت بر پیکر جامعه تحمیل کند.مرز آزادی، کرامت انسان است. نقد اندیشه، حق همگان و شرط کشف حقیقت است، اما تحقیر صاحبان اندیشه، عبور از اخلاق و آغاز تخریب جامعه است.هم فیلسوفانی چون جان استوارت میل، یورگن هابرماس و کارل پوپر، و هم قرآن کریم، سنت نبوی و نهج‌البلاغه بر یک حقیقت تأکید دارند: آزادی بدون مسؤولیت، به ضد خود تبدیل می‌شود.جامعه بالغ، جامعه‌ای نیست که در آن هیچ اندیشه‌ای نقد نشود؛ جامعه‌ای است که شدیدترین نقدها با قوی‌ترین استدلال‌ها بیان شوند، نه با زشت‌ترین توهین‌ها.آزادی یعنی حق اندیشیدن، حق نقد کردن و حق انتخاب؛ همراه با مسؤولیت پاسداری از حقیقت، اخلاق و کرامت انسان.🔻متن کامل مقاله تفصیلی را در لینک زیر در خبرگزاری بخوانید:🆔 https://www.ilna.ir/fa/tiny/news-1816713🆔 @rahmatollahbigdeli