پس از فاجعه، زندگی به چالشی برای بازمانده‌ها تبدیل می‌شود. برخی از بازمانده‌های رخدادهای ناگوار، پس از گذر از حادثه با احساسی زندگی می‌کنند که ممکن است آنها را به اضطراب، افسردگی و فراموشی بکشاند؛ سندرومی که کارشناس‌ها آن را «احساس گناه بازمانده» می‌نامند.اما این سندروم چطور می‌تواند زندگی معمول ما را به یک احساس گناه بی‌پایان تغییر دهد؟ آیا ممکن است پیش‌تر یا همین حالا، آن را تجربه کرده باشیم؟ و آیا می‌شود برای مقابله با آن کاری کرد؟سندرم گناه بازمانده یعنی چه و از کجا آمده است؟شاهدان زنده‌ی یک اتفاق ناگوار می‌توانند بازمانده‌هایی باشند با «سندروم گناه بازمانده». این سندروم واکنشی است به حادثه‌ای که برای دیگران مرگ و خسارت به بار آورده، اما بازمانده از آن‌ها گریخته. اگرچه نام این سندروم ممکن است برخی را به اشتباه بیاندازد که تنها برای کسانی‌ست که از مرگ گریخته‌اند، اما این واکنش می‎تواند برای از دست دادن دارایی، سلامتی، هویت، یا هرچیز دیگری باشد که برای فرد مهم است. آن‌ها از اینکه زنده‌اند یا رنج کمتری کشیده‌اند احساس گناه می‌کنند. این احساس می‌تواند حتی با اتفاق‌هایی جزئی رخ دهد. مثلا شکستن مچ پای دوست فرد وقتی برای کمک به او می‌دویده است. اتفاق می‌تواند بزرگتر هم باشد مثل بازماندن از سقوط یک هواپیما، بلاهای طبیعی مثل زلزله یا هرحادثه‌ای که منجر به اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) می‌شود.مهرنوش احمدی روان شناس بالینی به «کنش سلامت» می‌گوید نخستین بار این سندروم پس از یک فاجعه بزرگ شناسایی شد: «احساس گناه بازمانده اولین بار در دهه شصت میلادی برای بازماندگان واقعه هولناک هولوکاست به کار رفت. روان‌شناسان متوجه شدند که بسیاری از بازماندگان علاوه بر علایمی مانند اضطراب فراگیر، کابوس، افسردگی و غیره که از علایم اختلال پس از سانحه است، یک احساس دیگر را نیز تجربه می کنند: احساس گناه.»آرون هاس تراپیست یهودی که خودش هم از بازماندگان هولوکاست بود در مقاله‌ای به نام «حس گناه بازماندگان هولوکاست و فرزندانشان» از روایت‌های این افراد می‌نویسد. بعضی از آنها گفته بودند که احساس می‌کنند سزاوار زنده ماندن نیستند. آنها دایم از خود می‌پرسند: «چرا من؟ چرا از میان همه من زنده ماندم؟» مثلا زنی به نام رز که همراه با خواهرش به اردوگاه یهودیان برده شده و برخلاف خواهرش از آنجا زنده خارج می‌شود در این یادداشت‌ها می‌گوید: «سال‌ها احساس گناه می‌کردم و به خودم می‌گفتم شاید باید برمی‌گشتم و او را با خودم بیرون می‌آوردم، یا در کنار او می‌ماندم. شاید به اندازه کافی تلاش نکردم. شاید بیش‌تر به نجات خودم فکر کردم. سعی می‌کنم خودم را این‌گونه توجیه کنم که اگر برگشته بودم همان سرنوشت خواهرم در انتظارم بود، ولی احساسات منطق نمی‌شناسند.»