نهاد شبستان در عصر قاجاردر کتاب «تاریخ اجتماعی زنان در عصر قاجار» مقاله‌ای درخشانی هست از «آتنا غلام نیارمی» با عنوان «نهاد شبستان در عصر قاجار».نویسنده مقاله شبستان یا «حرم‌سرا» را نهاد می‌داند، با کارکردهای سیاسی، اجتماعی و... که محل تحولات در جامعه ایران هم هست. یعنی حرم‌سرا را از آن جنبه جنسی و شهوت‌ناک که به‌ویژه سفرنامه‌نویسان آن را صورت‌بندی کرده بودند، جدا می‌کند.همچنین، مقاله «بی‌اعتباری گفتمان حقوق مدرن، در سنجش جایگاه زن در جامعه سنتی ایران» هم بسیار خواندنی است.«شکیبا فتاحی سلطان‌کوهی» نوشته است:«تحلیل جایگاه زن در جامعه سنتی ایران از منظر گفتمان مدرنیته باعث بدفهمی‌ها و سوء تفاهمات بسیاری در خصوص جایگاه زن در ایران از حيث اجتماعی و سیاسی گردیده است. در واقع نگاه تاریخ‌گرایانه و نظر کردن بر زنان از منظر ،مدرنیته باعث این بدفهمی‌ها و انحرافات گردیده است و در این مقاله با دلایل متعدد که در هفت محور اساسی تلخیص گردیده‌اند اثبات گردیده است که زن در جامعه سنتی ایران آن طور که مستشرقین و مورخین غرب‌گرا اعلام داشته‌اند از جایگاه حقیر و مبتذلی برخوردار نبوده است و زن در جامعه سنتی ایران علیرغم نابرخورداری از حقوق برابر بواسطه نظام حقوقی تحمیلی از جایگاه اجتماعی قابل قبول و مناسبی برخوردار بوده است.»مقاله را در ادامه می‌گذارم تا دانلود کنید.@resaki