✅ مجله بین المللی پژوهش ملل2⃣ مقاله 2. دوره یازدهم، شماره 121، فروردین 1405🍀 کارکرد الگوریتم‌های تص

✅ مجله بین المللی پژوهش ملل2⃣ مقاله 2. دوره یازدهم، شماره 121، فروردین 1405🍀 کارکرد الگوریتم‌های تصمیم‌یار اداری در پرتو اصل قانونی بودن اعمال اداری (مطالعه تطبیقی میان نظام حقوق اداری ایران و اتحادیه اروپا)📅 دریافت: 7 بهمن 1404 | انتشار: 30 فروردین 1405✍️ معین مهدانیان اردستانی (دانشجوی دکتری حقوق عمومی، واحد میبد، دانشگاه آزاد اسلامی، میبد، ایران)چکیدهورود سامانه‌های تصمیم‌یار الگوریتمی به حوزه اداره عمومی، ماهیت، فرایند و آثار تصمیمات اداری را به‌طور بنیادین دگرگون کرده است. این سامانه‌های هوشمند، با ارائه کارایی بیشتر، استانداردسازی و تحلیل داده¬محور، قابلیت تصمیم‌گیری سریع و دقیق را فراهم می‌آورند، اما همزمان چالش‌های جدی برای اصل قانونی بودن اعمال اداری ایجاد می‌کنند، که از ارکان اساسی حقوق اداری محسوب می‌شود. مقاله حاضر به بررسی ابعاد نظری، حقوقی و عملی همسازسازی ابزارهای تصمیم‌یار الگوریتمی با اصل قانونی بودن اعمال اداری می‌پردازد و تمرکز آن بر مسائل شفافیت، تبیین‌پذیری، پاسخگویی و پیش‌بینی‌پذیری است. با بهره‌گیری از رویکرد تطبیقی میان نظام حقوق اداری اتحادیه اروپا و ایران، خلاها و محدودیت‌های قانونی موجود شناسایی شد که در صورت عدم توجه می‌تواند موجب نقض قانون و تضییع حقوق شهروندان شود. این مقاله، با رویکرد تحلیلی و پژوهشی، مدلی مفهومی مبتنی بر سه رکن اصلی ارائه می‌دهد: شفافیت داده‌ای و الگوریتمی، تبیین‌پذیری فرآیندهای تصمیم و پاسخگویی قانونی انسانی. مدل پیشنهادی، سازوکارهای عملیاتی شامل مستندسازی کامل فرآیند، طبقه‌بندی تصمیمات براساس سطح ریسک، نظارت انسانی و ایجاد کانال‌های بازخورد قابل دسترس را ارائه می‌دهد تا اطمینان حاصل شود تصمیمات الگوریتمی ضمن رعایت اصول قانونی، از مزایای فناوری نیز بهره‌مند شوند. همچنین بر ضرورت تقویت ظرفیت نهادهای اداری و قضایی برای تحلیل تصمیمات پیچیده الگوریتمی تأکید دارد تا مشروعیت اجتماعی و انطباق قانونی تصمیمات حفظ شود. مقاله پیش‌رو، چارچوبی ارائه می‌کند که توسعه حکمرانی دیجیتال قانونی و پایدار را تسهیل کرده و امکان تحقیق و سیاست‌گذاری حقوقی آینده در حوزه ادغام فناوری و قانون را فراهم می‌آورد.کلیدواژه ها: تصمیم گیری الگوریتمی، حقوق اداری، شفافیت، تبیین پذیری، پاسخگوییhttps://rnmagz.com/article/945/%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%B1%D8%AF-%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%AA%D9%85%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%B5%D9%85%DB%8C%D9%85%E2%80%8C%DB%8C%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-(%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85-%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82-%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%A7%D8%AA%D8%AD%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D9%87-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%BE%D8%A7)