✅ مجله بین المللی پژوهش ملل6⃣ مقاله 6. دوره یازدهم، شماره 119، بهمن 1404🍀 چشم انداز حقوقی و اجتماعی تجاوز بدون خشونت در خطوط خاکستری رضایت و اجبار📅 دریافت: 1 مهر 1404 | انتشار: 30 بهمن 1404✍️ شراره عبدالوند (مدرس، دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده الهیات، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد کرج)✍ سوفیا توکلی (دانشجوی کارشناسی فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده الهیات، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد کرج)چکیدهاین مقاله به بررسی پدیده «تجاوز خاکستری» بعنوان یکی از اشکال نوظهور و کمتر شناسایی‌شده خشونت جنسی می‌پردازد؛ پدیده‌ای که در مرز میان رضایت و اجبار شکل می‌گیرد و به دلیل فقدان معیارهای حقوقی روشن، اغلب از شمول حمایت‌های کیفری خارج می‌ماند. مسئله اصلی آن است که نظام حقوقی ایران همچنان بر تعریف سنتی تجاوز، مبتنی بر خشونت فیزیکی و اجبار آشکار، تکیه دارد؛ در حالی‌که بخش قابل‌توجهی از آسیب‌های جنسی در شرایطی رخ می‌دهد که قربانی فاقد رضایت واقعی است و تحت فشارهای روانی، تهدیدهای ضمنی، نابرابری قدرت، ترس از پیامدهای اجتماعی یا درونی‌سازی هنجارهای جنسیتی، به رابطه جنسی تن می‌دهد. این شکاف میان واقعیت اجتماعی و تعریف قانونی، موجب نادیده‌ماندن بسیاری از تجربه‌های قربانیان در فرآیند دادرسی می‌شود. هدف، تبیین مفهومی تجاوز بدون خشونت، تحلیل سازوکارهای روانی و اجتماعی ایجادکننده «رضایت ظاهری»، شناسایی خلأهای ساختاری قوانین ایران و انجام مطالعه تطبیقی با نظام‌های حقوقی کشورهای توسعه‌یافته است که مفهوم «رضایت فعال و آگاهانه» را وارد چارچوب قانونی کرده‌اند. روش تحقیق، تحلیل محتوای کیفی با رویکرد تفسیری است و داده‌ها از بررسی قوانین داخلی، اسناد بین‌المللی، مطالعات جرم‌شناسی، پژوهش‌های روان‌شناسی رضایت و تجربیات مستند قربانیان گردآوری شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد تجاوز خاکستری نه برپایه زور فیزیکی، بلکه از طریق اجبارهای نرم و پنهان شکل می‌گیرد که رضایتی نمایشی اما از نظر روانی و اخلاقی مخدوش ایجاد می‌کند. نتیجه تحقیق بر ضرورت اصلاح قوانین خشونت جنسی، بازنگری در مفهوم رضایت و شناسایی اجبارهای غیرصریح به‌عنوان شرط اساسی پیشگیری و حمایت مؤثر از قربانیان در نظام حقوقی ایران تأکید دارد.کلیدواژه ها: تجاوز خاکستری، رضایت، اجبار، نظام حقوقی ایران، خلأ قانونیhttps://rnmagz.com/article/935/%DA%86%D8%B4%D9%85-%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B2-%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D9%88%D8%B2-%D8%A8%D8%AF%D9%88%D9%86-%D8%AE%D8%B4%D9%88%D9%86%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%AE%D8%B7%D9%88%D8%B7-%D8%AE%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%B1%DB%8C-%D8%B1%D8%B6%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D9%88-%D8%A7%D8%AC%D8%A8%D8%A7%D8%B1