در تاریخ داستان‌نویسی ایران، کمتر نویسنده‌ای را می‌توان یافت که به اندازه آنتوان چخوف، بی‌آنکه مکتبی تأسیس کند، روش روایت را دگرگون کرده باشد. چخوف در آثاری چون «اتاق شماره ۶»، «بانویی با سگ ملوس»، «اندوه» و «دهقانان»، داستان را از قهرمان‌سازی و حادثه‌پردازی رها کرد و به زندگی روزمره، شکست‌های خاموش و جزئیات ظاهراً بی‌اهمیت سپرد. او اعتقاد داشت نویسنده نباید قاضی شخصیت‌هایش باشد، بلکه باید همچون یک پزشک، بیماری جامعه را تشخیص دهد و آن را بی‌داوری پیش چشم خواننده بگذارد. همین نگاه، از دهه ۱۳۲۰ به بعد، به یکی از ستون‌های اصلی داستان کوتاه مدرن فارسی بدل شد.نمونه روشن این تأثیر را می‌توان در «انتری که لوطیش مرده بود» صادق چوبک دید. چوبک مانند چخوف، شخصیت‌های حاشیه‌ای و فرودست را به مرکز روایت می‌آورد و از هرگونه احساسات‌گرایی پرهیز می‌کند. همان‌گونه که در داستان «اندوه»، چخوف فقط با چند گفت‌وگوی کوتاه و سکوت‌های یک درشکه‌چی، تنهایی و فروپاشی انسان را آشکار می‌کند، چوبک نیز بدون خطابه و قضاوت، از خلال رفتار یک میمون و صاحبانش، مناسبات سلطه، وابستگی و فروپاشی کرامت انسانی را به تصویر می‌کشد. در هر دو اثر، آنچه تکان‌دهنده است، نه حادثه، بلکه مشاهده دقیق رفتار انسان‌هاست.نمونه دوم را باید در «عزاداران بیل» غلامحسین ساعدی جست. شباهت این اثر با جهان چخوف، نه در موضوع، بلکه در شیوه روایت است. همان‌گونه که در «دهقانان»، چخوف از دل زندگی عادی یک روستا، فقر، جهل، استیصال و فرسودگی تاریخی را آشکار می‌کند، ساعدی نیز در روستای «بیل» بدون آنکه شخصیتی را به قهرمان تبدیل کند، جامعه‌ای گرفتار ترس، خرافه و انزوا را می‌سازد. در هر دو اثر، محیط صرفاً پس‌زمینه نیست؛ خودِ روستا به شخصیت اصلی داستان تبدیل می‌شود و سرنوشت انسان‌ها را رقم می‌زند. این همان متدی است که بعدها در ادبیات اقلیمی ایران نیز گسترش یافت.تأثیر چخوف البته به این دو نویسنده محدود نماند. ابراهیم گلستان از ایجاز و حذف توضیح اضافی او آموخت، هوشنگ گلشیری از سکوت‌ها و پایان‌های گشوده‌اش بهره برد و محمود دولت‌آبادی نگاه مشاهده‌گر و جزئی‌نگر او را با رئالیسم روستایی ایران درآمیخت. از همین رو، چخوف را نمی‌توان صرفاً نویسنده‌ای روس دانست؛ او بخشی از دستور زبان داستان‌نویسی معاصر ایران شد. اگر جمالزاده قالب داستان کوتاه را به ادبیات فارسی معرفی کرد، چخوف به نویسندگان ایرانی آموخت که چگونه می‌توان از یک گفت‌وگوی ساده، یک سکوت طولانی یا یک زندگی کاملاً معمولی، ادبیاتی ماندگار آفرید.بابک شاکر