⏳ سن فقط یک عدد نیست؛ چند نوع «سن» واقعاً وجود دارد؟وقتی می‌پرسیم «چند سالته؟»، معمولاً یک عدد ساده جواب می‌دهیم. اما جرونتولوژی (علم مطالعه‌ی سالمندی) نشان می‌دهد این یک عدد، تنها یکی از چند «سن» متفاوتی است که همزمان در بدن و ذهن ما جریان دارند.سن تقویمیساده‌ترین نوع؛ تعداد سال‌هایی که از تولد گذشته. اما پژوهشگران آن را نقطه‌ی شروع می‌دانند، نه نتیجه‌ی نهایی؛ چون دو نفر با سن تقویمی یکسان، می‌توانند از نظر سلامت جسمی و ذهنی کاملاً متفاوت باشند.سن زیستیاین سن، عملکرد واقعی سلول‌ها و اندام‌ها را نشان می‌دهد؛ چیزهایی مثل طول تلومر (انتهای کروموزوم‌ها)، الگوهای متیلاسیون دی‌ان‌ای، فشار خون، ظرفیت ریه و قدرت گرفتن دست. یک فرد پنجاه ساله‌ی ورزشکار ممکن است سن زیستی چهل ساله داشته باشد؛ فرد دیگری با همان سن تقویمی، سن زیستی شصت ساله.سن روانی و «سن ذهنی»این یکی از جالب‌ترین حوزه‌های پژوهش دهه‌ی اخیر است. سن ذهنی یعنی چند ساله احساس می‌کنی، صرف‌نظر از سن واقعی‌ات. پژوهش‌ها به‌طور مکرر نشان داده‌اند افرادی که خودشان را جوان‌تر از سن واقعی‌شان احساس می‌کنند، عملکرد شناختی بهتر، سلامت روانی بالاتر، و حتی طول عمر بیشتری دارند؛ این ارتباط حتی پس از کنترل سن واقعی و شرایط سلامت هم برقرار می‌ماند.نکته‌ی جالب‌تر این است که این سن ذهنی، ثابت نیست. پژوهشی نشان داد تنهایی و استرس مزمن می‌توانند باعث شوند فرد، خودش را مسن‌تر از سن واقعی‌اش احساس کند؛ یعنی وضعیت روانی، مستقیماً روی این «حس سن» اثر می‌گذارد.سن اجتماعیاین بعد به نقش‌ها و جایگاه فرد در جامعه مربوط است؛ اینکه چه زمانی «باید» ازدواج کرد، بازنشسته شد یا نقش پدربزرگ/مادربزرگ گرفت. برخلاف سن زیستی، این بعد کاملاً وابسته به فرهنگ است؛ همان سن تقویمی، در یک جامعه ممکن است «جوان» و در جامعه‌ی دیگر «دیر» تلقی شود.سن کارکردیآخرین بعد، توانایی عملی فرد در انجام کارهای روزمره است؛ مستقل از عدد سن. دو نفر با سن زیستی مشابه، ممکن است از نظر توانایی واقعی زندگی مستقل، تفاوت زیادی داشته باشند.جمع‌بندیپس وقتی می‌گوییم «فلانی جوان‌تر از سنش به نظر می‌رسه» یا «حس می‌کنم پیرتر از سنم شدم»، داریم به‌طور شهودی به یکی از همین لایه‌های جداگانه اشاره می‌کنیم؛ لایه‌هایی که هرکدام مسیر رشد یا افت خودشان را دارند و لزوماً با هم هماهنگ حرکت نمی‌کنند.#سالمندی 🔗 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7762465/📚 مجله علمی سالمند ایرانی📱اینستاگرام | 📱تلگرام | 📱واتساپ | 📱 بله | 📱 ایتا