نیمی از آدم‌ها، یه گوریل رو که جلوی چشمشون رقصیده، اصلاً نمی‌بیننسال ۱۹۹۹، دو روان‌شناس دانشگاه هارو

نیمی از آدم‌ها، یه گوریل رو که جلوی چشمشون رقصیده، اصلاً نمی‌بیننسال ۱۹۹۹، دو روان‌شناس دانشگاه هاروارد، دنیل سایمونز و کریستوفر شابریس، یه ویدیوی کوتاه ساختن. تو این ویدیو، شش نفر، سه نفر با تیشرت سفید و سه نفر با تیشرت سیاه، دارن یه توپ بسکتبال رو بین هم‌تیمی‌هاشون پاس می‌دن.از شرکت‌کننده‌ها خواستن یه کار ساده انجام بدن: فقط تعداد پاس‌های تیم سفیدپوش رو بشمرن.وسط ویدیو، یه اتفاق عجیب می‌افته. یه نفر با لباس گوریل، از وسط زمین رد می‌شه؛ می‌ایسته، به سینه‌ش می‌زنه، و می‌ره. حدود نه ثانیه، کاملاً واضح، جلوی چشم همه.بعد از ویدیو، از شرکت‌کننده‌ها پرسیدن: «گوریل رو دیدین؟»نزدیک به نیمی از افراد، با تعجب گفتن چه گوریلی؟اونا نه دروغ می‌گفتن، نه شوخی می‌کردن. واقعاً گوریل رو ندیده بودن؛ با اینکه چشماشون مستقیم بهش نگاه کرده بود.این پدیده رو «کوری ناشی از بی‌توجهی» می‌نامن؛ وقتی ذهن ما اون‌قدر رو یه کار خاص متمرکز می‌شه، که حتی چیزهای کاملاً واضح و بزرگ، از صافی توجه رد نمی‌شن و اصلاً وارد آگاهی نمی‌شن. نکته‌ی مهم اینه که این «ندیدن»، مشکل چشم نیست؛ مشکل مغزه. تصویر گوریل، کامل رو شبکیه‌ی چشمشون افتاده، فقط مغز تصمیم گرفته پردازشش نکنه.جالب‌تر این‌جاست که وقتی از همون افراد قبل از دیدن ویدیو پرسیدن «فکر می‌کنی اگه یه چیز عجیب تو این ویدیو باشه، می‌بینیش؟»، حدود نود درصد با اطمینان گفتن حتماً می‌بینم.این آزمایش، بعدها جایزه‌ی ایگ‌نوبل روان‌شناسی رو گرفت (جایزه‌ای که به پژوهش‌های عجیب اما فکربرانگیز داده می‌شه) و امروز یکی از پراستنادترین آزمایش‌های تاریخ روان‌شناسی شناختیه.چرا این یافته مهمهاین پدیده، تو زندگی واقعی هم پیامدهای جدی داره. تو یکی از نسخه‌های بعدی همین آزمایش، حتی رادیولوژیست‌های حرفه‌ای که داشتن دنبال گره‌های سرطانی تو عکس ریه می‌گشتن، بیشترشون یه تصویر گوریل که عمداً تو عکس گذاشته شده بود (و از خودِ گره‌ها هم بزرگ‌تر بود) رو ندیدن؛ چون تمرکزشون کاملاً رو یه الگوی خاص بود.پس این یافته یه هشدار ساده داره: تمرکز شدید رو یه چیز، همیشه به معنی دیدن کامل صحنه نیست. گاهی دقیقاً همون تمرکز، چیزی بزرگ رو از چشممون پنهان می‌کنه.🆔 @science_magazine