«فتحآن بوَد کهقفل از دل بردارند.»(نامه‌های عین‌القضات همدانی،‌ تصحیح علینقی منزوی و عفیف عُسیران، جل

«فتحآن بوَد کهقفل از دل بردارند.»(نامه‌های عین‌القضات همدانی،‌ تصحیح علینقی منزوی و عفیف عُسیران، جلد اول، ص۲۹۶)این چنین قفل گران را ای ودودکه تواند جز که فضل تو گشود؟(مثنوی، ۲: ۲۴۵۳)از نام‌های خدا، فتّاح است. فتح، گشایش است. فتح راستین آن است که دل، گشایش بیابد. گشاده گردد. شرح یا انشراح پیدا کند. از تنگنای جهان به فراخنایِ عشق و خدا رهسپار شود.‌ وسعت و فراخی را دریابد:«و عالَم مُلکی بس تنگ است. وسعت عالَم خدا را جز دل آدمی نداند.»(نامه‌های عین القضات همدانی، جلد اول، ص۴۵۸)«تو بس کوتاه دیده‌ای و این عالَم بس فراخ است. اما خلق بس تنگ‌حوصله‌اند.پیوسته می‌گوی: «رَبِّ اشْرَحْ لِي صَدْرِي»[=پروردگارا، گشاده گردان سینهٔ مرا] تا «فَهُوَ علی نورٍ مِن ربِّه» تو را استقبال کند.»(نامه‌های عین‌القضات همدانی، جلد دوم،‌ ص۸۰)قفل که از دل بردارند، درد پایان نمی‌گیرد، اما جهان، فراخ‌تر تجربه می‌شود. @sedigh_63