✅ تأملی بر مرزهای ادب در فضای مجازی✍️علی جودکی🔹هر محیطی، رفتار متناسب با خود را می‌طلبد. در کوچه و بازار، در مجلس و محفل، نشانه‌های آشکار و ناپیدایی وجود دارند که بی‌آنکه آموزش رسمی دیده باشیم، شیوه گفتار و رفتارمان را تنظیم می‌کنند.🔹اما فضای مجازی، این گستره بی‌مرز و متفاوت، بسیاری از آن نشانه‌ها را از ما گرفته است؛ و در این خلأ، گاه زبان آسان‌تر از آنچه تصور می‌کنیم از مرزهای ادب عبور می‌کند و ناسزا، بی‌آنکه صاحبش را شرمنده کند، بر صفحه نمایش می‌نشیند.«هر سخن جایی و هر نکته مکانی دارد»؛ گویی زبان نیز، همچون رفتار، از محیطی که در آن شکل می‌گیرد تأثیر می‌پذیرد.جغرافیای رفتاری به ما یادآوری می‌کند که انسان، رفتار خود را با محیط پیرامونش هماهنگ می‌کند. 🔹در یک مجلس رسمی، ناخودآگاه آرام‌تر سخن می‌گوییم، واژه‌ها را سنجیده‌تر برمی‌گزینیم و بیشتر مراقب لحن خود هستیم؛ چراکه معماری فضا، چیدمان، فاصله‌ها و بیش از همه حضور دیگران، مرزهای رفتاری ما را به یادمان می‌آورند.در واقع، دیگری فقط شنونده سخنان ما نیست؛ حضور او خود بخشی از سازوکار تنظیم رفتار ماست.اما فضای مجازی بسیاری از این نشانه‌ها را کم‌رنگ کرده است. اینجا فاصله فیزیکی معنای پیشین خود را ندارد، نگاه مستقیم دیگری همیشه حاضر نیست و چهره و هویت واقعی افراد نیز الزاماً آشکار نیست.🔹 در چنین محیطی، بخشی از سازوکارهای اجتماعی که در زندگی روزمره رفتار ما را تنظیم می‌کنند، تضعیف می‌شوند و زبان گاه، بی‌آن‌که با پیامدی فوری و ملموس روبه‌رو شود، از مرزهای ادب فراتر می‌رود.در ایران‌زمین، ادب صرفاً یک فضیلت فردی و انتزاعی نبوده؛ بخشی از فرهنگ همزیستی و هم‌نشینی بوده است. انسان ایرانی در خانه، بازار، مدرسه و مجلس، برای سخن گفتن و رفتار کردن آدابی می‌شناخت؛ زیرا هر محیطی حرمتی داشت و هر حرمت، زبان و رفتاری متناسب با خود می‌طلبید.🔹به این معنا، جغرافیای زندگی روزمره، خود بخشی از قواعد رفتار اجتماعی را به ما می‌آموخت.اما شبکه‌های اجتماعی بسیاری از مرزهای آشنای زندگی اجتماعی را درهم ریخته‌اند. در یک گروه یا تالار مجازی، ممکن است هم‌زمان با استاد، دوست، همکار، خویشاوند و فردی کاملاً ناشناس سخن بگوییم؛ بی‌آنکه تفاوت میان این موقعیت‌ها و روابط، مانند زندگی واقعی، در رفتارمان دیده شود.@seymareweekly🌐ادامه و متن کامل این یادداشت در تارنمای آوای سیمره 👇https://avayeseymare.ir/?p=34427