╭━━━♡━━━╮ │ @shahkhoshin ╰━━━♡━━━╯ هو بلوران؛ تبلورِ تجلی و مأمنِ چهلتن / ب

╭━━━♡━━━╮ │  @shahkhoshin ╰━━━♡━━━╯ هو بلوران؛ تبلورِ تجلی و مأمنِ چهلتن / بخش اول (بخش اول) در میانه‌یِ کوه‌ها و در دلِ خاکِ زرخیزِ استان لرستان، در فاصله‌ی چهل‌وپنج کیلومتری شهرستان کوهدشت، روستای بلوران نه تنها…╭━━━♡━━━╮│  @shahkhoshin╰━━━♡━━━╯از «تعددِ روایت» تا «وحدتِ زیست‌معنویت» (بخش دوم)در بررسیِ دقیق‌ترِ میراثِ معنویِ بلوران، باید پذیرفت که حقیقتِ این تجلیات، در لایه‌هایِ مختلفی از کلامِ مردمان و پیران، نمود یافته است. وجودِ روایاتِ متفاوت درباره‌ی چهل ابدال یا چهلتن در میانِ یارسانیانِ کوهدشت، نه نشانه‌یِ تضاد، بلکه نشانه‌یِ تعددِ تجلیاتِ حقیقت است؛ چرا که حقیقتِ واحد، همواره در قالب‌هایِ مختلف و از زوایایِ گوناگون بر سالکان ظاهر می‌شود.اما در یکی از عمیق‌ترینِ این روایت‌ها، پیوندی میانِ فصلِ زمستان و مرگِ معنوی برقرار است. روایتِ اینکه «با برف‌گیر شدنِ کوه بلوران و جان سپردنِ چهل درویش در پیِ شاه‌خوشین، از عصایِ آنان درخت می‌روید»، فراتر از یک داستانِ افسانه‌ای، یک دراماتورژیِ هستی‌شناختی است. ۱. نمادِ برف و مرگِ مادی:برف در اینجا، نمادِ انجمادِ ماده و سکوتِ ظاهری است. مرگِ درویشان در پیِ شاه، همان مقامِ «فنایِ فی‌الله» است؛ لحظه‌ای که کالبدِ انسانی برای رسیدن به مقصود، از حیاتِ مادی رها می‌شود. اما این مرگ، پایان نیست، بلکه شرطِ لازم برای باززایی است.۲. باززایی در طبیعت (چرخشِ روح در جسم):رویشِ درخت از چوبِ عصا، تجسمِ زیسته‌یِ مفهومِ فنا و بقا است. این همان پیوندی است که در مکاتبِ اشراقی و عرفانِ ایرانی (از سهروردی تا مولوی) ریشه دارد: اینکه مرگ در مسیرِ حق، در واقع تغییرِ صورت است، نه توقفِ هستی. درختانِ برآمده از این مرگ، نشان می‌دهند که روح، پس از رهایی از تنگنایِ کالبد، در وسعتِ طبیعت، حیاتِ جدیدی می‌یابد. در واقع، طبیعت در اینجا، گورستانِ مردگان نیست، بلکه گهواره‌یِ باززایشِ ارواح است.۳. از سلطه بر طبیعت تا زیست‌معنویت:نکته‌یِ بسیار کلیدی در این روایت، بازتعریفِ رابطه‌یِ انسان با جهان است. در حالی که نگاه‌هایِ مادی و فقهیِ سنتی، اغلب بر سلطه و مالکیتِ انسان بر طبیعت تأکید دارند، روایتِ بلوران، بر پیوند و هم‌نوایی استوار است. در این نگرش، انسان (درویش) و طبیعت (درخت) دو موجودِ جداگانه نیستند، بلکه در یک زنجیره‌یِ نورانیِ واحد قرار دارند. این نگاه را می‌توان نخستین و اصیل‌ترین شکل از زیست‌معنویتِ ایرانی دانست؛ نگاهی که در آن، حفظِ طبیعت، حفظِ خودِ حقیقت است و طبیعت، نه یک موجودِ خاموش، بلکه حافظِ حضورِ معنویِ حق در جهانِ ماده است. در بلوران، درختان تنها گیاه نیستند، بلکه پژواکِ حضورِ ابدال‌ها و نشانی از بقایِ آن‌ها در میانه‌یِ برف و خاک‌اند.تشریح و تحلیل این موضوع، مستلزم ورود به لایه‌های عمیق عالم معنا و پیوند میان حقیقتِ باطنی و تجلیاتِ ظاهری است. بر اساس کلام حضرت خان‌الماس و روایاتِ معنوی، می‌توان این واقعه را در سه سطحِ نمادین، هستی‌شناختی و عرفانی تحلیل کرد:۱. تحلیل نمادین: از انسانِ کامل تا درختِ حیاتدر این روایت، ما با گذار از هستیِ انسانی به هستیِ گیاهی روبرو هستیم که یک استعاره‌ی بسیار دقیق از تداومِ حضورِ حق است.- چهل ابدال و چهلتن: این اعداد در ادبیات عرفانی، نمادِ کمالِ عدد و کامل بودنِ جمع هستند. ابدال و چهلتن، کالبدهای انسانیِ محض نیستند، بلکه تجلیاتِ نیروهایِ کمالِ الهی در مراتبِ مختلفِ وجودند. حضور آن‌ها در جم، نشان‌دهنده آن است که وقتی جمالِ شاه (مرکزیتِ حق) تجلی می‌کند، تمامِ نیروهایِ کمال (چهلتن) نیز در آن محفلِ نورانی گرد می‌آیند.- عصا و درخت: عصا در سنت‌های کهن، نمادِ استواری، هدایت و ارتباط میان زمین و آسمان است. وقتی عصایِ این چهل سالک در زمین فرو می‌رود و به درخت تبدیل می‌شود، یعنی ثباتِ هدایت از مرتبه‌یِ کلام (عصا) به مرتبه‌یِ وجودِ مادی و جاری (درخت) ارتقا یافته است. درخت در اینجا، نمادِ جانِ جاوید است؛ یعنی حقیقتِ آن سالکان، اگرچه کالبدِ انسانی‌شان از میان می‌رود، اما اثر و نورشان در بطنِ طبیعت و در ریشه‌هایِ هستی، ماندگار و سبز می‌ماند.۲. تحلیل هستی‌شناختی: پیوندِ جم و طبیعتاین روایت، مرز میانِ عالمِ مادی و عالمِ معنوی را از میان می‌برد. - جم؛ میدانِ تجلی: «جم» در کلام خان الماس، تنها یک تماشایِ جمعی نیست، بلکه نقطه‌ای است که در آن مراتبِ هستی بر هم منطبق می‌شوند. حضورِ چهلتن در این مکان، نشان می‌دهد که مکان در آیین یاری، صرفاً یک مختصاتِ جغرافیایی نیست، بلکه یک مکانِ قدسی است که در آن، عالمِ باطن (آسمان هفتم/خضرا) با عالمِ ظاهر (زمینِ بلوران) ملاقات می‌کند.- تجلی در ماده: رویشِ چهل درخت از عصایِ چهلتن، گواهی بر این است که ماده (زمین) خالی از روح نیست. طبیعت در این دیدگاه، مظهرِ مطلقِ ذاتِ حق است.همان‌طور که در فلسفه اشراق، نور در مراتب مختلفِ هستی تبلور می‌یابد، در اینجا نیز نورِ ابدال در قالبِ سبزیِ درختان در جهانِ ماده تبلور یافته است. این یعنی طبیعت، در واقع کالبدِ نمادینِ روح است.