خلاصه ای از یاداشتم با عنوان:نیم قرن محیط زیست، توسعه و هاشمی🖊شهروز فروتن کیا - جامعه شناس✳️دهه پنج

خلاصه ای از یاداشتم با عنوان:نیم قرن محیط زیست، توسعه و هاشمی🖊شهروز فروتن کیا - جامعه شناس✳️دهه پنجاه:.در این دهه وضعیت محیط زیست در ایران بیشتر تحت تاثیر برنامه های نوسازی و توسعه اقتصادی حکومت پهلوی است. نادیده گرفتن دانش بومی در مرتع داری، رشد بی رویه شهر نشینی، از بین رفتن ساختار اجتماعی سنتی مرتبط با آب، تقسیم نادرست اراضی بخاطر ترس از ظهور انقلاب کمونیستی، مدیریت غیر مشارکتی منابع طبیعی و محوریت قرار گرفتن دانش فنی و اقتصادی و احداث پروژه های عظیم صنعتی زمینه را برای دستکاری منابع طبیعی و تخریب محیط زیست فراهم کرد. در این برهه مسیر توسعه کشور با الگوی توسعه اقتصادی دولت پهلوی پیش می رود اما آرمان آقای هاشمی رسیدن به توسعه سیاسی است. رویکرد انتقادی هاشمی نسبت به برنامه های توسعه طلبانه آقای محمد رضا پهلوی بیشتر جنبه اعتقادی و سیاسی دارد و خواسته های وی همانند دیگر انقلابیون از جنس جنبش های زیست محیطی و گرایش به پایداری زیست محیطی در طرح های توسعه ای نیست. ✳️دهه شصت: هاشمی بدنبال یک ثبات سیاسی( و نه توسعه سیاسی)از طریق تثبیت حزب جمهوری اسلامی است و با توجه به درگیر بودن به عنوان فرمانده جنگ، فرصتی برای اندیشیدن به محیط زیست و توسعه پایدار را ندارد. در این دوره بواسطه جنگ، آلودگی های زیست محیطی در غرب کشور افزایش پیدا کرد. ✳️دهه هفتاد:با گذشت یک دهه از انقلاب، هاشمی به چهره ای متفاوت تبدیل می شود، وی به اقتضای نیاز کشور توسعه اقتصادی را در دستور کار قرار می دهد( همان توسعه اقتصادی که قبلا منتقدش بود). هاشمی که در اوایل انقلاب با مخالفت با اندیشه های لیبرالیسم و جریان چپ گرا انقلاب را به تثبیت رسانده بود، در دهه هفتاد با یک رفتار دوگانه در منش اقتصادی، با مکتب نئو لیبرالیسم همسو می شود و در جبهه گیری سیاسی و جریان دوقطبی جهان با روسیه همسو می شود. در این دهه ایده‌‎های اقتصادی دولت سازندگی بر مبنای ایده‌‎های نئولیبرالیستی و بر مبنای مکاتب اقتصادی شیکاگو و اتریش شکل گرفته بود. سیاست‌‎هایی که برای به حرکت در آوردن بازار بخوبی رابطه تولید و مصرف را درک کرده بود؛ تولیدی که با تخریب منابع طبیعی بدست می آمد و مصرفی که با تغییر ارزشها در بین مردم شکل گرفت. این سیاست‎ها، عملا باعث تشدید پیچیدگی‌‎های مسائل زیست محیطی ایران شد و بسیاری از مشکلات زیست محیطی امروز، ناشی از همان سیاست‌‎های سدسازی پس از جنگ است. دولتی که داعیه سازندگی داشت بعدا منشاء تخریب در پایین دست سدها شد. همچنین در این دهه مافیای آب و مافیای پروژه های مخرب زیست محیطی بوجود آمدند. ضمنا با محدود شدن فضای سیاسی و جامعه مدنی، اندک کنشگران زیست محیطی هم محدود شدند. هاشمی در این دهه، از لیبرالیسم فقط بازار آزاد را در اولویت قرار داد.✳️دهه هشتاد: هاشمی در این دهه با فاصله گرفتن از قدرت، تصمیم به بازسازی خود برای بازگشت به قدرت سیاسی داشت. وی با نزدیکتر شدن به طیفی از مردم که بدنبال توسعه سیاسی بودند، توانست هجمه انتقادات آنان را علیه خود کم کند. در این دهه مسایل زیست محیطی ایران حاد می شوند و پیامدهای توسعه اقتصادی نامتوازن دولت سازندگی در کنار بی برنامه گی های دولت مهرورز بخوبی آشکار می شود. ✳️دهه نود:هرچند هاشمی خیلی دیر دریافت که توسعه پایدار( و نه توسعه سیاسی مد نظر وی در دهه پنجاه و توسعه اقتصادی دهه هفتاد) نیاز مبرم جامعه است و سعی کرد با حمایت از دولت اعتدال همزمان توسعه سیاسی و اقتصادی را در دستور کار قرار دهد، اما در عمل همچنان هاشمی به دنیای زمخت و مردانه سیاست تعلق داشت تا دنیای ظریف و زنانه محیط زیست. عمر هاشمی کفاف داد که بخاطر بازگشت به سیاست، مردم را همراهی کند اما محیط زیست ایران همچنان منتظر حمایت یک سیاستمدار نامدار ماند.✅در کل با توجه به شرایط سیاسی، اقتصادی و اجتماعی ایران هاشمی کارنامه زیست محیطی موفقی نداشته است. هاشمی هرگاه به قدرت نزدیک شد توسعه اقتصادی را در پیش گرفت و گاهی که از قدرت دور می شد بر توسعه سیاسی برای بازگشت به قدرت اصرار داشت. توسعه از نظر هاشمی نه بواسطه پایداری زیست محیطی بلکه بواسطه دوری یا نزدیکی به قدرت تعریف شده است. کانال شهروز فروتن کیا👇✅ @shahrouzforoutankia1968