‍ ✍️یادداشت/ فاطمه محسن‌زاده✍️در دفتر دوم مثنوی، در حکایت «امتحان کردن خواجه‌ی لقمان زیرکی لقمان را»، در «ظاهر شدن فضل و زیرکی لقمان پیش امتحان‌کنندگان» چنین می‌خوانیم که لقمان به‌ظاهر غلامی زبردست بود و در باطن حکیمی فرزانه. خواجه برای این که از حکمت و نصیحت او بهره ببرد، در هر موضوعی با او مشورت می‌کرد. خواجه عادت داشت به هر طعامی که نزد او می‌بردند، دست نزند؛ مگر این که ابتدا لقمان از آن طعام، چیزی خورَد.یک روز برای خواجه خربزه‌ای آوردند. خواجه لقمان را صدا زد، قاشی از خربزه را برید و به او داد. لقمان با اشتها آن را خورد. خواجه قاش دیگری به او داد. بازهم لقمان خربزه را بارغبت خورد؛ تا اینکه به هفده قاش رسید. فقط یک قاش مانده بود. خواجه با دیدن اشتهای لقمان، خواست از آن خربزه‌ی گوارا بچشد، اما همین‌که آخرین قاش را به دهان گذاشت، از تلخی آن حالش دگرگون شد. او از لقمان پرسید: «نوش چون تو کردی چندین زهر را»؟ لقمان پاسخ داد: «چون همه اجزام از انعام تو/رسته‌اند و غرق دانه و دام تو/ گر ز یک تلخی کنم فریاد و داد/خاک صد ره بر سر اجزام باد».بعد مولوی ادامه می‌دهد:«از محبت تلخ‌ها شیرین شوداز محبت مس‌ها زرین شوداز محبت دُردها صافی شوداز محبت دردها شافی شوداز محبت مرده زنده می‌کننداز محبت شاه بنده می‌کنند».در ادامه مولوی این‌چنین عشقی را نتیجه‌ی «معرفت و دانش» می‌داند و این پرسش را مطرح می‌کند که چه کسی می‌تواند به دروغ تکیه بر تخت عشق بزند؟ «این محبت هم نتیجهٔ دانش‌ستکی گزافه بر چنین تختی نشست؟دانش ناقص کجا این عشق زاد؟عشق زاید ناقص اما بر جماد...»از زاویه‌ی دیگر می‌توان به این درک رسید که اگر از کسی که محبّتی به او کرده‌ایم، بی‌مهری دیدیم، بگذاریم به حساب بی‌معرفتی و بی‌دانشی او، هرکه می‌خواهد باشد! علم و معرفت ناقص نمی‌تواند عشق بزاید. علم ناقص عشقی هم پدید آورد، عشق بر جمادات است‌ و به شرح استاد کریم زمانی، در کتاب «شرح جامع مثنوی»، «جماد در اینجا مظهر هواو‌هوس است.» و لاغیر! (مراجعه بفرمایید به کریم زمانی‌، شرح جامع مثنوی، ۷ جلد، چاپ شانزدهم، ۱۳۸۶، تهران: انتشارات اطلاعات، ۲: ۳۷۷ _ ۳۹۷)میراث ادبی‌مان را فراموش نکنیم. ادبیات بخوانیم و برای سبز نگه‌ داشتن انسان و انسانیت بکوشیم.باقی بقایتان...🌹#کتاب_بخوانیم #مولوی@shahrzadekavir