🌞چرا من و برخی از دوستان شاعرم دوره ای مجبور بودیم شعر موزون بنویسیم !؟🌔ما نوشتیم، آن روز که خیلی ها خاموش بودند: روایتی از یک تعهد تاریخی به شعر موزون کُردیدر مقاطعی از تاریخ فرهنگی ما، گاه شرایط به‌گونه‌ای‌ست که راهی جز ایستادن و انتخاب کردن باقی نمی‌ماند. یکی از آن مقاطع، همان دوره‌ای‌ست که در جغرافیای کرماشان و ایلام، شعر کُردی در وضعیت عسرت و کم‌رمقی به سر می‌برد. دوره‌ای که نه از نظر نهادهای حمایتی، نه از منظر مخاطب‌سازی و نه از حیث تولید ادبی، رونقی چندانی در کار نبود یا کفایت نمی کرد . در آن روزگار، عده‌ای به‌ناچار یا آگاهانه به شعر آزاد کُردی پشت کردند یا هر دو سیاق را به موازات هم و البته به دشواری و به دل شعر موزون بازگشتند. نه از سر عقب‌گرد، که از روی درک خلأیی که هیچ‌کس حاضر به پرکردنش نبود.ما نوشتیم؛ در سکوت، در بی‌مهری، و در غیاب همۀ آن‌هایی که بعدها به‌راحتی بر این ساحت گام نهادند. ما نوشتیم نه برای آن‌که دیده شویم، بلکه برای آن‌که چیزی از حافظۀ فرهنگی‌مان بر زمین نماند. در این میان، آنچه انتخاب شد، بازگشت به شعر موزون بود؛ آن هم نه از جنس تقلید  یا شیوۀ کلاسیک، بلکه احیای وزن‌های بومی، کوردی، زاییده‌شده از موسیقی محل، از دل حافظۀ شفاهی مردم، و در پیوند با زبان زیسته. این انتخاب، در روزگاری که جریان غالبِ مدرن‌گراییِ سطحی، شعر آزاد را نشان نوگرایی می‌دانست، شهامت می‌خواست. آن‌هم برای شاعرانی که نه در مرکز بودند، نه امکاناتی داشتند و نه حتی در نگاه اهالی نخبگانی، جدی گرفته می‌شدند.و بگذارید بی‌پرده بگویم؛ همان سال‌ها بود که بعضی از دوستان  امروزی، ما را به تمسخر گرفتند. می‌گفتند این‌ها دهاتی‌اند، بوی پهن و گوسفند می‌دهند! شعرشان بوی ایل و روستا دارد، نه بوی شهر و فلسفه و جهانی‌شدن. همان‌ها امروز پشت تریبون‌ها، حرف‌هایی شبیه ما می‌زنند، حتی گاه اشعارمان را به‌عنوان نمونه‌ افتخارآمیز معرفی می‌کنند. اشکالی ندارد. ادبیات ملک شخصی یا ارث پدری کسی نیست. اگر امروز آن دوستان هم به ارزش این نوع نوشتن رسیده‌اند، جای شکر دارد.آنچه مهم است، این است که ما ــ بی‌هیاهو و بی‌ادعا ــ مردمی را که با شعر غریبه شده بودند، دوباره با کلمه آشتی دادیم. شعر را از محافل نخبه‌گرای شهری و وامانده ی روستایی بیرون کشیدیم و به کوچه‌ها، مجلس‌ها، شب‌نشینی‌ها و کتاب‌فروشی‌های کوچک برگرداندیم. کاری که هیچ نهاد رسمی انجام نداد، ما با پافشاری بر زبان مردم، انجام دادیم. آن‌هم بدون منت. بی‌آن‌که کسی را وام‌دار خود بدانیم.ما به نهاد شعر، همچون یک مسئولیت تاریخی نگاه کردیم. مسئولیتی برای نگه داشتن تپۀ بایری که اگر رهایش می‌کردیم، امروز شاید هیچ‌کس حتی نامی از شعر کردی در ایلام و کرماشان نمی‌شنید. امروز دستمان پر است. امروز نسلی از شاعران، در سایۀ همان حرکت، توانسته‌اند شعر را به خدمت اندیشه و فرهنگ  بگیرند، فرم را ارتقا دهند، و از دل بومی‌ترین ساختارها، مفاهیم تازه و جهانی بیرون بکشند.ما شعر را از انفعال نجات دادیم، بی‌آن‌که آن را به دکور هویتی یا شعار ایدئولوژیک تقلیل دهیم. در روزگاری که شعر برای برخی ابزار بود، ما آن را امر زیسته می‌دانستیم؛ نه شغل، نه کارت شناسایی، نه ویترین جشنواره‌ها. ما فقط نوشتیم. حتی وقتی هیچ جایزه‌ای در کار نبود. حتی وقتی گفته می‌شد که «ادبیات جدی» جای دیگری‌ست، با گویشی دیگر و قواعدی دیگر.و امروز، اگر شعر کردی در این مناطق از شکوفایی نسبی برخوردار است، اگر مخاطب دارد، اگر در جشنواره‌ها حضور دارد، اگر نام شاعران آن در کنار بزرگان ذکر می‌شود، بی‌تعارف باید گفت این حاصل همان مقاومت فرهنگی است که در اوجِ عسرت، شکل گرفت.ادبیات را نمی‌توان مصادره کرد. نه با معیارهای قدرت، نه با حلقه‌های رسمی و غیررسمی. ادبیات، به‌ویژه در زبان‌های حاشیه‌نشین و در گویش‌هایی که همیشه در خطرند، بر دوش کسانی مانده که وظیفۀ خود را فراتر از دیده‌شدن می‌دانند. ما هم از همان نسل بودیم. و اگر امروز صدایمان شنیده می‌شود، نه به‌خاطر بوق‌های تبلیغاتی، بلکه به‌دلیل اصالتی است که خاموش نشد، حتی وقتی تمسخر شد.ما همچنان خواهیم نوشت.  نه از سر کمبود، بلکه با دستی پر، با تجربه‌ای تاریخی پشت سر، و با نسلی تازه‌نفس که دیگر مجبور نیست برای اثبات شعر کُردی دست به تلاشی بزند . من نیز یکی از آن خیل مظلوم و معصوم بودم و در کنار دوستان شاعرم سنگی بر بنای عظیم شعر و فرهنگ کوردی نهادم و منتی نیست انجام وظیفه بود ‌.به هم نسلان ام  گرچه برخی از ایشان امروز از منتقدان ام هستند درود می فرستم و تلاش قریب به چهل سالشان را ارج می نهم .علی الفتی/ کرماشان@aliolfati_poem