🔺ایران و هنر پوکر با دست ضعیف‌تریک پهپاد مستقیما به دفتر کار مسرور بارزانی در اربیل اصابت کرد. امار

🔺ایران و هنر پوکر با دست ضعیف‌تریک پهپاد مستقیما به دفتر کار مسرور بارزانی در اربیل اصابت کرد. امارات هم امروز گفت هدف یک حمله موشکی ناموفق قرار گرفته است.فارغ از درستی یا نادرستی  انتساب‌ این حملات به ایران، بار دیگر یک واقعیت برجسته می‌‌شود: ایران طی چهار دهه گذشته ظرفیت قابل‌توجهی در حوزه موشکی و پهپادی ایجاد کرده است؛ ظرفیتی که امکان هدف قرار دادن نقطه‌ای اهداف استراتژیک و جبران بخشی از ضعف نیروی هوایی متعارف را فراهم می‌کند.این وضعیت قبل از هر چیز یادآور استعاره مشهور دوران جنگ سرد، یعنی «ولتای علیا با موشک» است؛ «ولتای علیا» نام پیشین بورکینافاسو در غرب آفریقا بود و این تعبیر برای اشاره به شکاف میان قدرت نظامی عظیم شوروی و ضعف‌های اقتصاد مدنی آن به کار می‌رفت. البته شوروی اقتصادی فقیر یا کوچک نبود؛ یکی از بزرگ‌ترین اقتصادهای جهان و یک قدرت صنعتی عظیم بود. مشکل شوروی عدم تناسب میان قدرت سخت و کیفیت اقتصاد غیرنظامی بود؛ اقتصادی که در صنایع سنگین و نظامی توانمند، اما در کالاهای مصرفی، خدمات، بهره‌وری و نوآوری مدنی از غرب عقب‌تر بود.جالب اینکه رهبران شوروی خود نیز از این عدم تناسب بی‌خبر نبودند و عملا ولتای علیاشان را به موشک مجهز کرده بودند. آنان می‌دانستند که در بسیاری از عرصه‌های رقابت با آمریکا دست پایین‌تری دارند و به همین دلیل، به تعبیری، بیشتر «پوکر بازی می‌کردند تا شطرنج». شطرنج‌ یک بازی با اطلاعات کامل است و در آن تقارن مطلق برقرار است. اما در پوکر، بازیکن از دست واقعی حریف خبر ندارد و می‌تواند با بلوف، نمایش اعتمادبه‌نفس، ریسک‌پذیری و تهدید، برداشت او از قدرت واقعی خود را تغییر دهد. شوروی می‌کوشید با اتکا به موشک‌های بالستیک، توان هسته‌ای و نمایش قدرت، ضعف‌های خود را در برخی عرصه‌ها جبران و طرف مقابل را وادار به احتیاط کند.به نظر می‌رسد ایران نیز پس از آغاز جنگ در ۲۸ فوریه امسال، تا حدی از منطق «شطرنج» به منطق «پوکر» نزدیک شده است. نمایش بی‌پروایی، عبور از خطوط قرمز، تهدیدهای متقابل، نمایش اعتمادبه‌نفس و تلاش برای نشان دادن اینکه قواعد بازی گذشته دیگر الزاماً معتبر نیستند، بخشی از این تغییر رفتار است. ایران می‌کوشد تصویری از خود ارائه دهد که در آن، نه صرفاً یک بازیگر محتاط و قابل پیش‌بینی، بلکه قدرتی است که می‌تواند معادلات امنیتی پیشین را برهم بزند و ریسک‌هایی را بپذیرد که پیش‌تر از آنها پرهیز می‌کرد.از این منظر، مقایسه ایران و شوروی نه از حیث اندازه اقتصاد و وسعت جغرافیا بلکه از نظر همین عدم تناسب قابل تأمل است. ایران به دلیل تحریم‌ها و محدودیت دسترسی به جنگنده‌های مدرن، سرمایه‌گذاری سنگینی بر موشک و پهپاد کرده و در جنگ اخیر توانست به قسمی موازنه راهبردی دست یابد.با این حال، ایران امروز شوروی نیست. اقتصاد ایران بسیار کوچک‌تر است، اما در عین حال اقتصادی متنوع، برخوردار از منابع انرژی و دارای بخش صنعتی قابل‌توجه است. بنابراین مسئله را نمی‌توان با کنایه سیاسی «کشوری فقیر با موشک» توضیح داد.اهمیت استعاره «ولتای علیا» در جای دیگری است: شکاف میان توان نظامی و توان اقتصادی ایران؛ شکافی که در مقایسه با کشورهای ثروتمند خلیج فارس آشکارتر می‌شود. ایران توانسته با منابع محدود، قدرت نظامی قابل‌توجهی ایجاد کند، اما این قدرت الزاماً به معنای برخورداری از اقتصادی با همان سطح از بهره‌وری، فناوری و رفاه نیست.اکنون به نظر می‌رسد طرف غربی پس از ناکامی در جنگ اخیر با علم به این مهم،  میدان رقابت را از عرصه نظامی به اقتصاد برده است. مسئله به قمار بر سر زمان تبدیل شده: کدام‌یک زودتر فرسوده می‌شود؛ اقتصاد ایران یا توان سیاسی و اقتصادی جهان برای ادامه فشار؟ایران با انتخاب راهبرد استقامت و نمایش صبر بلندمدت می‌کوشد به رقیب نشان دهد که اقتصادش صرفاً یک اقتصاد شکننده و تک‌محصولی نیست، بلکه از ظرفیت‌های درون‌زا، منابع متنوع و ساختارهای اقتصادی گوناگون برخوردار است. ایران نمی‌خواهد «ولتای علیایی با موشک» تصویر شود؛ کشوری که فقط یک صنعت نظامی پیشرفته دارد و در دیگر عرصه‌ها فاقد توان اقتصادی است. مسئله  اصلی این است که آیا این ظرفیت‌های درون‌زا و تنوع ساختاری می‌توانند در یک بازی فرسایشی، هزینه فشار خارجی را برای ایران قابل تحمل نگه دارند یا نه. اینجاست که معمای ولتای علیا و پوکربازان آن روشن می‌شود.به نظر می‌رسد در غیاب یک راه حل سیاسی، عامل اقتصاد پایان بخش این بازی شود.#صلاح_الدین_خدیو @sharname1