هزار و یک حکایتبه قلم دکتر خلیل خان ثقفی (اعلم‌الدوله)(۸۱۷) کثرت اطباءیکی از سلاطین ایتالیا دیوانه‌ا

هزار و یک حکایتبه قلم دکتر خلیل خان ثقفی (اعلم‌الدوله)(۸۱۷) کثرت اطباءیکی از سلاطین ایتالیا دیوانه‌ای داشت که به کثرت عقل و دانش معروف بود. شبی پادشاه در سرِ شام صحبت از آن می‌داشت که ببینیم در این شهر کدام طبقه مردم جمعیتشان از همه بیشتر و عدّه‌شان از دیگران زیادتر است.عملجات خلوت و درباریان هرکدام یکی را گفتند، ولی دیوانه گفت هیچ‌کدام صحیح نگفتند؛ اطباء در این شهر از همه بیشترند.شاه خندید و او را تمسخر و تکذیب نموده گفت در تمام این شهر چهار نفر طبیب بیشتر یافت نمی‌شود.دیوانه هیچ حرف نزده، روز دیگر که به دربار آمد سر و صورت خود را پیچیده و دستمالی به چانه بسته، اول کسی که به او برخورد پادشاه بود که سؤال نموده گفت: تو را چه می‌شود؟گفت: دندانم درد می‌کند. شاه گفت: قدری سبوس جو با زردهٔ تخم‌مرغ خمیر کرده، بر روی دندان بگذار؛ فوراً ساکت خواهد شد.بعد از شاه، وزراء و امراء و درباریان و اجزای خلوت، هرکدام که به دیوانه می‌رسیدند و به درد دندانش اطلاع حاصل می‌کردند، دستورالعملی داده؛ یکی سوختهٔ تریاک تجویز نموده، دیگری ضماد بزرگ و کوکنار را مناسب دیده و سایرین آرد باقلا و سریش را مجرب دانسته، تخم شنبلیله، برگ مورد، هوچوبه، زردچوبه، زاج سفید، سرخاب، سرکهٔ هفت‌ساله و سنجد تلخ را پیشنهاد نموده.میرشکار سنگدان هوبره، خوان‌سالار ته‌دیگ سوخته، قهوه‌چی‌باشی جرم تنباکو، آبدارباشی یک‌دو گیلاس کنیاک را برای تسکین درد دندان مفید دانسته، وزیر علوم میخک و هلیلهٔ زرد را مصلحت دیده، وزیر اوقاف گفت باید نزله‌بندی کرده. وزیر جنگ گفت جز کندن هیچ چاره ندارد.دیوانه اسامی آن اشخاص را با دستورالعمل‌هایی که بدادند در کتابچهٔ خود ثبت کرده، وقت ناهار به حضور شاه آمد، گفت: دیشب فرمودید چهار نفر طبیب بیشتر در این شهر یافت نمی‌شود. من امروز در ظرف دو ساعت قریب به دویست نفر از اطباء را با آدرس و نسخه‌هایی که داده‌اند در این کتابچه ثبت نموده، ملاحظه خواهید فرمود.شاه کتابچه را گرفته، اسم خود را خواند، گفت: صحیح است؛ حق‌به‌جانب تو است.مأخذ: روزنامهٔ ستاره ایران، شمارهٔ ۱۵۸، سال دوازدهم، دوشنبه ۲۹ اسفندماه ۱۳۰۵ ـ ۱۷ رمضان ۱۳۴۵ ـ ۲۱ مارس ۱۹۲۷.@Shsyari.