باتوجه به عوامل ذکر شده به خوبی در می‌یابیم که عرب‌های «مدینه» و مردم «أوس» و «خزرج» درباره مفاهیم د

باتوجه به عوامل ذکر شده به خوبی در می‌یابیم که عرب‌های «مدینه» و مردم «أوس» و «خزرج» درباره مفاهیم دینی و سنن الهی آن چنان بیگانه و جاهل نبودند که اهل «مکه» و همسایه‌های آنها بودند ۔ چرا که «أوس» و «خزرج» به دلیل ارتباط با صلح و جنگ و معاهده و اختلاط با یهود…🌴🕋🕌5⃣7⃣زندگانی پیامبر اسلامﷺ ﴿٧۵﴾ویژگی‌های یثرب:انتخاب «مدینه» به عنوان «دار الهجرة» و مرکز دعوت اسلامی علاوه بر گرامیداشت و تشویق ساکنان آن، حکمت‌های بی‌شماری داشت که بجز اللّٰه کسی دیگر آنها را نمی‌داند، یک حکمت این که «مدینه» از نظر سوق الجیشی و جغرافیایی، مانند قلعه‌ای محکم بود، که در نزدیکی آن هیچ شهر دیگری دارای این امتیاز طبیعی نبود‌ ۔ زیرا حرة «الوبرة»(¹) «مدینه» را از سمت غرب، و حرة «واقم» آن را از سمت شرق احاطه کرده بود‌ ۔شمالی‌ترین نقطه «مدینه» جایی بود که رسول اکرم ﷺ در سال ۵ هجری موقع جنگ «احزاب» آن را با خندق حصار نمود، بقیه جهات «مدینه» پوشیده از باغهای انبوه و نخلها و کشتزارها بود؛ بطوری که عبور لشکر مهاجم مشکل و صف آرایی لشکرها غیر ممکن، و وجود چند پایگاه نظامی برای درهم کوبیدن لشکرهای مهاجم و جلوگیری آنها کافی بود ۔ «ابن إسحاق» می‌گوید: «فقط یک ناحیه از «مدینه» باز بود و بقیه جهات آن با ساختمان‌ها و درختان نخل به هم متصل بود که عبور دشمن از آن ناممکن می‌نمود۔» بدین جهت حضرت رسول اکرم ﷺ قبل از هجرت، به این حکمت الهی در مورد انتخاب «مدینه» اشاره کرده بود: «إِنِّي رَأَیْتُ دَارَ هِجْرَتِكُمْ،  ذَاتَ نَخْلٍ بَيْنَ لَابَتَيْنِ وَهُمَا الْحَرَّتَانِ،»(²)«هجرت گاه شما به من نشان داده شد، زمینی بود دارای درختان خرما در میان دو منطقه سنگلاخ»‌۔بعد از آن، هجرت به «مدینه» آغاز شد ۔ مردم «مدینه» اعم از «أوس» و «خزرج» دارای خصایل خوب و برجسته‌ای مانند: غیرت، خویشتن‌داری، جوانمردی، شجاعت و اسب سواری بودند و با آزادی الفت داشته و در مقابل کسی تسلیم نمی‌شدند و به هیچ قبیله و دولتی باج و خراج نمی‌پرداختند ۔این صفات در گفتگوی سعدؓ با رسول اللّٰه ﷺ کاملاً تجلی یافته است، «سعد بن معاذؓ» که سردار طایفه بود خدمت رسول اکرم ﷺ (هنگام غزوه خندق) چنین گفت:«قَدْ كُنَّا نَحْنُ وَهَؤُلَاءِ الْقَوْمُ عَلَى الشِّرْكِ باللّٰه وَعِبَادَةِ الْأَوْثَانِ، لَا نَعْبُدُ اللّٰهَ  وَلَا نَعْرِفُهُ،  و«ما و اینها (قریش) در شرک بسر می‌بردیم و بت‌ها را پرستش می‌کردیم؛ خدا را عبادت نمی‌کردیم و از او بی خبر بودیم، در آن زمان اینها(قریش) جرأت نداشتند حتی یک دانه خرما از ما بگیرند، مگر این که میهمان شوند یا آن را بخرند» ۔«ابن خلدون» می‌گوید: «در قبیله «أوس» و «خزرج» در یثرب بر یهود فوقیت داشتند و به عزّت و شوکت معروف بودند، قبایل «مضر» که در جوار آنها می‌زیستند بر آیین آنها بودند»(⁴)در کتاب «العقد الفرید» آمده است: «انصار از قبیله «أزد» هستند که به «اوس» و «خزرج» معروف‌اند، هر دو فرزندان «حارثه بن عمرو بن عامر» می‌باشند، اینها از نظر شرافت نفس و بلندی همت ممتاز هستند، به هیچ یک از پادشاهان اصلاً مالیات و خراجی نپرداخته‌اند»(⁵)«بنوعدی بن النجار» فامیل نزدیک حضرت رسول اکرم ﷺ بودند، زیرا مادر «عبدالمطلب» از آنها بود ۔ «هاشم» با «سلمی» دختر عموی یکی از زنان «بنو عدی بن النجار» ازدواج کرده بود که از وی «عبدالمطلب» به دنیا آمد، «هاشم»، فرزندش «عبدالمطلب» را نزد آنها گذاشت تا این که به سن بلوغ رسید، بعد عمویش «مطلب» او را به «مکه» آورد ۔ بطور کلی عرب‌ها در زندگی اجتماعی به رشته‌های خویشاوندی خیلی ارزش قایل بودند، «أبو أیوب أنصاریّ» که رسول گرامی در «مدینه» منوره در منزل وی اقامت گزیدن، نیز از همین فامیل بود ۔ «اوس» و «خزرج» از نسل «قحطان»، و کسانی که در «مکه» و اطراف آن اسلام آوردند از نسل «عدنان» بودند، وقتی رسول اکرم ﷺ به «مدینه» هجرت فرمود و انصار به نصرت او به پا خاستند، اینجا بود که «عدنان» و «قحطان» هر دو زیر پرچم اسلام گرد آمده و مانند یک روح در دو جسم بودند؛ در صورتی که در زمان جاهلیت با هم رقابت داشتند، امّا به برکت اسلام، شیطان نتوانست در دلهای شان راه یابد، و آنها را به غرور و افتخار جاهلی به نام قحطانی و عدنان وادار نماید ۔باتوجه به عوامل ذکر شده، شهر «یثرب» برای هجرت رسول اکرم ﷺ و أصحابش مناسب‌ترین مکان بود، آری! این شهر کاملاً شایسته بود که قرارگاه و مرکز اسلام قرار گیرد، تا اسلام در آنجا تقویت یابد و به دنیای خارج پیشروی نموده و کلیه شبه جزیره و جهان متمدن آن روز را در قلمرو خود قرار دهد ۔(¹) - حرة یا لابه به منطقه‌ای گفته می‌شود که دارای سنگ‌های سیاه و سوخته‌ای می‌باشد که بر اثر جاری شدن آتشفشان بوجود آمده است ۔ در چنین منطقه‌ای نه تنها عبور کردن لشکر مشکل است، بلکه پیاده رفتن نیز دشوار است ۔ علامه مجد الدین فیروز آبادی (م، ۸۲۳ ھـ) در کتابش «المغانم المطابة في معالم طابة» در ردیف حرف «الحاء» حرات متعددی را ذکر کرده است که از جهات متعدد مدینه را احاطه می‌کنند، بعضی نزدیک و بعضی‌ها دور اند، این حره هااز تهاجم بیگانگان ودشمن جلوگیری می‌کنندhttps://t.me/siratalrasool