Morteza Afghah:https://jahanesanat.ir/?p=653647جهان صنعت عواقب تهدید اقتصادی جدید ترامپ را بررسی می‌

Morteza Afghah:https://jahanesanat.ir/?p=653647جهان صنعت عواقب تهدید اقتصادی جدید ترامپ را بررسی می‌کند:«روز دی» تهدیدی بالاتر از تحریم!گروه بازرگانی و کشاورزیکدخبر: 653647یکشنبه ۱ شهریور ۱۴۰۵تهدید اقتصادی جدید آمریکا علیه ایران می‌تواند فشار معیشتی را افزایش دهد و تاب‌آوری اقتصاد و جامعه را به چالش بکشد.جهان صنعت-جنگ حتی زمانی که صدای انفجارها فروکش می‌کند، لزوما به‌پایان نمی‌رسد؛ گاهی میدان نبرد از مرزها و آسمان‌ها به بازارها، حساب‌های بانکی، مسیرهای تجارت و سفره مردم منتقل می‌شود. در حالی که ششمین‌ماه جنگ رو به پایان است و نه نشانی از تبادل آتش به‌چشم می‌خورد و نه مسیر روشنی برای مذاکرات پایان جنگ شکل گرفته، به‌نظر می‌رسد تهران و واشنگتن وارد مرحله تازه‌ای از رویارویی شده‌اند؛ مرحله‌ای که سلاح اصلی آن، فشار اقتصادی است. در آستانه اعمال تحریم‌های جدید آمریکا، تهدیدها دیگر تنها متوجه اقتصاد ایران نیست و این بار شرکای تجاری تهران نیز در تیررس فشارهای واشنگتن قرار گرفته‌اند؛ اقدامی‌که در صورت تحقق می‌تواند یکی از مهم‌ترین مسیرهای تنفس اقتصادی ایران را هدف بگیرد.اقتصاد ایران سال‌هاست با تحریم‌های گسترده دست‌وپنجه نرم می‌کند و تقریبا تمامی شریان‌های اصلی آن، از انرژی و نظام مالی گرفته تا حمل‌ونقل، پیشتر طعم تحریم را چشیده‌اند. ازاین‌رو، تحریم‌های تازه را نمی‌توان صرفا تکرار نسخه‌های قبلی دانست. آنچه این بار اهمیت دارد، تلاش برای بستن مسیرهایی است که ایران در طول سال‌های گذشته برای ادامه تجارت، فروش نفت و حفظ ارتباط با اقتصاد جهانی پیدا کرده است؛ مسیری که در صورت هدف قرار گرفتن شرکای تجاری تهران، به‌ویژه چین، می‌تواند هزینه دور زدن تحریم‌ها را به‌شکل محسوسی افزایش دهد.در چنین شرایطی، تهدید «روز دی» اقتصادی علیه ایران، تنها یک هشدار سیاسی نیست بلکه می‌تواند آزمونی جدی برای تاب‌آوری اقتصادی و اجتماعی کشور باشد. ایران اگرچه در برابر تحریم‌ها بی‌تجربه نیست و طی سال‌های گذشته سازوکارهایی برای ادامه تجارت و فروش نفت ایجاد کرده اما اقتصاد تحریم‌زده امروز با اقتصادی که سال‌ها پیش نخستین تحریم‌ها را تجربه می‌کرد، تفاوت دارد. جنگ، کاهش منابع مالی، فشار بر تجارت خارجی و فرسایش توان معیشتی مردم، ظرفیت تحمل اقتصاد و جامعه را محدودتر کرده است.خطر اصلی نیز دقیقا همین‌جاست؛ تحریم‌ها درنهایت در نمودارهای اقتصادی متوقف نمی‌شوند. وقتی واردات نهاده‌های دامی، مواد اولیه و کالاهای اساسی دشوارتر و پرهزینه‌تر شود، اثر آن از بنادر و حساب‌های تجاری عبور کرده و خود را در قیمت مواد غذایی و سفره خانوار نشان می‌دهد. فشار اقتصادی در چنین شرایطی می‌تواند به‌جای آنکه صرفا دولت را هدف بگیرد، مستقیما متوجه دهک‌های پایین و متوسط جامعه شود؛ همان بخش‌هایی که در سال‌های گذشته نیز بیشترین هزینه تحریم و تورم را پرداخته‌اند.در همین نقطه است که بحث مذاکره و نحوه مواجهه با جریان‌های مخالف آن دوباره به مرکز مناقشه بازمی‌گردد. پرسش اصلی دیگر فقط این نیست که ایران چگونه تحریم‌های تازه را دور بزند؛ پرسش این است که آیا اقتصاد و جامعه ایران ظرفیت تحمل یک دور تازه از فشار حداکثری را دارد یا نه.مرتضی افقه، کارشناس مسائل اقتصادی در گفت‌وگو با «جهان‌صنعت» به بررسی این مساله می‌پردازد.درباره تهدید ترامپ مبنی بر اینکه شرکای تجاری ایران را آن‌قدر تحت فشار قرار دهد که عملا تجارت با ایران به صفر برسد، صحبت‌های زیادی مطرح شده است. اگر این تهدید عملی شود، ایران با چه پیامدهایی مواجه خواهد شد؟به‌نظر می‌رسد ترامپ کم‌هزینه‌ترین راه برای رسیدن به اهداف خود را فشار اقتصادی می‌داند. متاسفانه اقتصاد نیز طی سال‌های گذشته یکی از نقاط ضعف اصلی کشور بوده و حتی می‌توان گفت در مقاطعی آسیب‌پذیری اقتصادی ما از آسیب‌پذیری نظامی بیشتر بوده است. شاید ترامپ نیز این مساله را به‌درستی تشخیص داده و از همین مسیر وارد شده است؛ مسیری که متاسفانه هزینه‌های جانی و مالی قابل‌توجهی به مردم تحمیل کرده است.تهدید اخیر اقدام خطرناکی است. البته اگر ایران بخواهد دربرابر این فشار مقاومت کند، باید مانند گذشته راه‌هایی برای دور زدن محدودیت‌ها و یافتن مسیرهای جایگزین پیدا کند؛ همان‌طور که پس از اعمال تحریم‌ها توانست راه‌هایی برای ادامه فروش نفت پیدا کند.اما اگر نتوانیم راه‌های جایگزین ایجاد کنیم، این بار شرایط تا حد زیادی از اختیار ما خارج خواهد بود؛ چراکه فشار آمریکا صرفا متوجه ایران نیست و شرکای تجاری کشور را نیز هدف قرار می‌دهد. اگر کشورهایی مانند چین و روسیه و حتی یکی دو کشور دیگر بتوانند در برابر این فشار مقاومت کنند، شدت آثار آن کاهش خواهد یافت اما اگر این کشورها همراهی نکنند یا نتوانند در برابر فشار آمریکا مقاومت کنند، مشکلات اقتصادی ایران بسیار شکننده‌تر از وضعیت فعلی خواهد شد.