⁨ تمدن بشری، در ژرف‌ترین لایه‌های معرفتی خود، همواره در مدار دو پرسش بنیادین در نوسان بوده است:«انسا

⁨ تمدن بشری، در ژرف‌ترین لایه‌های معرفتی خود، همواره در مدار دو پرسش بنیادین در نوسان بوده است:«انسان کیست؟» و «جهان چیست؟»این دو پرسش‌ قوام‌بخش اصل هستی‌شناسی نوع بشر هستند و تمامی دستاوردهای مادی و معنوی ما، از شاتل‌های فضایی گرفته تا نظام‌های الهیاتی، پاسخی به همین دو سؤال اند.بر طبق نظریه «پنج مؤلفه فرهنگ» بشر برای نیل به پاسخ این دو پرسش، ناچار از پیمودن پنج مسیر معرفتی بوده است:هنر، دین، فلسفه، علم و عرفان.تمایز این پنج حوزه، نه یک توصیه‌ی ساده، که یک الزام روش‌شناختی (متدولوژیک) است؛ چراکه هرکدام، «ستون فقرات (Episteme) خاص خود را دارد:· علم، با تکیه بر «تجربه» .· فلسفه، با تکیه بر «تفکر».· عرفان، بر پایه «کشف و شهود» و رابطه‌ای بی‌واسطه با حقیقت.· دین، بر پایه‌ی «ایمان» .· هنر، بر محور «زیبایی‌شناسی» می‌چرخد. برای سنجش و داوری هر یک از این پنج مولفه نباید معیار یکی را به دیگری تسری داد؛ چراکه هرکدام، قلمرو، زبان و اعتبار خاص خود را دارند.این، نقشه‌ی راه تمام عیار تمدن است. اگر بخواهیم متدیک و اصولی گام برداریم، چاره‌ای جز بازشناسی ریشه‌های این پنج‌گانه نداریم.#دکتر_محمدجواد_عظیمی