حق ادب ظاهر چیست و حق ادب باطن (در عرفان )چیست ؟ شیخ فرمود : حق ادب ظاهر آن است که در کل احوال اعضاء ، جوارح خود را مامور امر شرع دارد و به قدر وسع و امکان ظاهر خود را از مخالفت با شریعت نگه دارد و در نگاه داشتن سنت کوشد که سرِ ادب های ظاهری این است .اما حق ادب باطن آن است که رونده راه کوشد که باطن او به حق آگاه شود و در کل احوال و انفاس باید که آگاه بود که حق ادب باطن این است . من لم یستعمل الادب فی کل احواله و انفاسه مع الحق سقط عن درجات العارفین » یعنی که رونده راه در کل احوال و انفاس خود مرتبه ادب را رعایت نکند بیفتد از درجات عارفان . پس حق ادب باطن آن بود که به تصفیه باطن مشغول شود تا مرتبه مراقبه دائم که حق ادب باطن است پیدا شود و خار سکون با اغیار از باطن او محو شود .باطن او به حق آگاه شود و این آگاهی باطن را نشانی است که به ظاهر به عمارت آخرت مشغول شود و بر خاطر او روشن شود که آدمی در دنیا مهمان است و آنچه در دست اوست عاریتی است .@erfanvametafizik