شیخ مصطفی محمد راشد، متولد 1971 مصر، عالم دینی، مفتی و استاد ادیان تطبیقی و علوم شرعی؛ که بخاطر اندی

شیخ مصطفی محمد راشد، متولد 1971 مصر، عالم دینی، مفتی و استاد ادیان تطبیقی و علوم شرعی؛ که بخاطر اندیشه‌ها، فتاوا، کتب و مقالاتش بارها به سکولار، مسیحی، یهودی، بودایی و بهایی بودن متهم شده است. پس از اظهارنظرهای جنجالی متعددی، اصل انتسابش به و تحصیلش در الازهر،…ماه رمضان در مصر(1783م/ 1197ه.ق)سفرنامه‌ها به ویژه از دوران رنسانس به بعد یکی از منابع مهم اروپائیان برای شناخت شرق بود که به تدریج به ویژه از سده هجدهم به بعد، به طور چشمگیری افزایش یافت؛ در این سده یکی از سفرنامه ها، گزارش سفر کنستانتین فرانسوا شاسبوف ولنی به مصر و شام(1783-1785م) است؛ وی در این سفرنامه به ویژه بخش مصر آن، عمدتاً آگاهی‌های مهمی در زمینه‌های گوناگون چون حکومت، جامعه و وضعیت جغرافیای مصر به دست می دهد. ضمن پژوهش درباره تأثیر این سفرنامه بر لشکرکشی ناپلئون به مصر(1798م) به گزارش‌های ولنی درباره حلول ماه رمضان برخوردم، گزارشی که نکات جالبی برای تاریخ اجتماعی و دینی دارد. ولنی در ماه اوت 1783 برابر با ماه رمضان 1197 در مصر بوده و در سفرنامه‌اش اشاراتی به مراسمات این ماه نزد مصریان کرده است. مصریان، البته طبقه ثروتمندشان، در ابتدای هر ماه رمضان لباس‌های نو می‌خریدند و حتی برخی از آنان اسب و شمشیر و ملزومات آنها را نو می‌کردند. زنان مصری با خرید انواع زیور آلات و زینت‌هایی چون سنگ‌های قیمتی زمرد، یاقوت، مروارید و گاه الماس به استقبال این ماه می‌رفته و با پارچه هایی از فرانسه، ونیز، دمشق، هند و کشمیر نو نوار می‌شده‌اند. دربرابر این استقبال باشکوه ولی پرهزینه، مردمان تهی‌دست و فروکوفتگان جامعه مصر، به گونه‌ای دیگر در این ماه روزگار می‌گذراندند. ولنی می‌گوید: «آن‌ها براین عقیده‌اند که دین محمد برای آن‌ها ساخته نشده‌است؛ می‌گویند چرا باید صدقات(زکات) بدهیم در حالی که ثروتمند نیستیم؟ چرا باید در ماه رمضان روزه بگیرم در حالی که همه سال را روزه‌ایم؟ و چرا باید به مکه برویم درحالی که خداوند همه جا هست؟!»این گزارش گویای شکاف طبقاتی است که در دهه های پایانی سده هجدهم درجامعه مصر نمایان شده بود؛ جامعه ای که در بیش از یک دهه بعد با ورود سپاهیان ناپلئون گام در مسیر تغییرات بنیادین نهاد که از آن به «مصر مدرن» تعبیر می‌شود. پژوهیدن در احوالات جهان اسلام به ویژه دو سده گذشته و مقایسه آن با ادوار دورتر تاریخ مردمان آن، می‌تواند بصیرتی به ما بدهد که بتوانیم اوضاع کنونی خودمان را بهتر درک بکنیم.{از برادر عزیز و پژوهشگر ارجمند، سیدکمال کشیک‌نویس رضوی بابت این تعلیقه مفید و نکته ارزشمند سپاس‌گزارم.} @social_studies_of_fiqh