گفتگو با استادفصل سوم#قسمت_هفتم-- شما از قرینه‌سازی در شعر و دیگر هنرتان گفتید. اما جان کلام این نبو

گفتگو با استادفصل سوم#قسمت_هفتم-- شما از قرینه‌سازی در شعر و دیگر هنرتان گفتید. اما جان کلام این نبود. به نقاشی اشارتی هم نرفت، از مینیاتور دم زده نشد._ سخن استاد به جاست. در مینیاتور، قرینه‌نگاری جابه‌جا آشکار است. اما نکته‌ای هست، و آن در کار معنی قرینه‌ است. دو چیز قرینه دو کفه هم تراز یک میزان نیست ویوله_لو_دوک در کتاب فرهنگ معماری خود می‌ندیسد: «امروز قرینه (Symétrie)، در زبان معماران، حکایت از تعادل و ارتباط هماهنگ اجزاء یک کل نمی‌کند، بلکه همسانی اجزاء رویاروی را می‌رساند، ایجاد دقیق هر آنچه در جانب راست یک محور است ... به جانب چپ. باید به یونانیان، مبتکران واژه (Symétrie) حق داد زیرا که هرگز بدین واژه چنین معنی سطحی نداده‌اند». در مینیاتور، قرینه‌سازی به معادل انگاری در خود تعبیر است. به دیوان اسکندر سلطان مجلسی است که ورود بهرام را به تالار هفت‌پیکر می‌نماید. در این پرده آنچه می‌خواهد نهان از چشم تماشاگر از بند قرینه رها شود، به لطف قرینه‌نگاری افزوده است. جای دیگر، به کتاب کلیله و دمنه، باخه را در دام بلا می‌بینی زاغ و موش و آهو رسته‌اند. اگر باخه را تندی به رفتار بود، قرینه‌سازی مجلس نکوتر بود، و باز، به همان کتاب، پرده‌ای را قرینه‌ پردازی به کمال می‌بود اگر مرغی واژگونه نمی‌شد و گیاهی هنوز نبالیده بود. در پرده‌ای به هفت‌اورنگ، مجنون در حصار قرینه‌هاست. و خود بی‌خبر، از محور قرینه‌ها به در رفته‌است. اینجا بهرام با پندار دست درازی به پری‌رویِ گنبد زرد، به قرینه نگاری تجاوز می‌کند. و آنجا سهراب میان قرینه‌ها جان می‌سپارد. جایی، شعری قرینه می‌شکند، و جایی درخت شکوفه داری. وقتی به قرینه‌ها خللی می‌رسد، حرکتی پیدا می‌شود. روزنی به روان می‌گشاید. و طراوتِ شدن به صورت و رنگ می‌نشیند. از قرینه‌جویی نمونه فراوان داریم. گاه، قرینه نگاری به گوشه‌ای صورت بسته است. اگر در پرده‌ای قرینه نمایی نیست، در گل و برگ‌سازی پرده هست. بنا همیشه قرینه نشان است. و قرینه پردازی در کتیبه نگاری و معرق کاری و گره‌سازی هویداست. آلت چینی و کنگره سازی و آجرنمایی بی‌قرینه رخ نمی‌بندد. تخت را قرینه‌ها می‌آراید. سراپرده قرینه نگار است. و نیز قالی زمین و نقشه حوض و بال فرشتگان.روزی که در کارگاه مرا به پرهیز از قرینه‌نگاری فراخوانده‌اید، من در شگفت شدم. استاد، چرا باید قرینه‌نگاری فرو گذاشت؟کتاب: #اطاق_آبی#سهراب_سپهری@Sohrab_Sepehrei