✍️ چند نکته درباره اسپیس‌اکس: مردم دقیقا چه چیزی خریدند؟محمدرضا اسلامی🔵 درباره عرضه سهام اسپیس‌اکس در یادداشت قبل صحبت شد. کارشناسان اقتصادی این عرضه (IPO) را یکی از مهم‌ترین رویدادهای تاریخ بازار سرمایه می‌دانند. در این عرضه اولیه، تقاضا برای خرید سهام به‌قدری زیاد بود که سفارش‌های خرید از میزان سهام عرضه‌شده فراتر رفت و بسیاری از متقاضیان تنها بخشی از سهم درخواستی خود را دریافت کردند.حدود ۵۵۵ میلیون سهم از سهام شرکت به عموم سرمایه‌گذاران عرضه شد و نزدیک به ۷۵ میلیارد دلار سرمایه جذب اسپیس‌اکس شد.نکته جالب اینجاست که اسپیس‌اکس برای جذب این سرمایه، کل شرکت را نفروخت. برآورد می‌شود که این ۵۵۵ میلیون سهم تنها حدود ۴ درصد از کل سهام شرکت بوده باشد. یعنی بیش از ۹۵ درصد مالکیت اسپیس‌اکس همچنان در اختیار ایلان ماسک، کارکنان، مدیران و سرمایه‌گذاران اولیه باقی مانده.اینجا یک سوءتفاهم رایج وجود دارد. بسیاری از افراد تصور می‌کنند وقتی گفته می‌شود اسپیس‌اکس ۷۵ میلیارد دلار از عرضه سهام به دست آورده، پس ارزش کل شرکت نیز ۷۵ میلیارد دلار است. در حالی که در بازار سرمایه، ارزش شرکت از روی قیمت هر سهم محاسبه می‌شود، نه از روی مقدار سهامی که فروخته شده است.فرض کنید یک نفر خانه‌ای ۲ میلیون دلاری دارد و تنها ۵ درصد آن را می‌فروشد. او فقط ۱۰۰ هزار دلار پول دریافت می‌کند، اما ارزش کل خانه همچنان ۲ میلیون دلار است. در مورد اسپیس‌اکس نیز دقیقاً همین اتفاق افتاده است. سرمایه‌گذاران با خرید درصد کوچکی از شرکت، عملاً اعلام کرده‌اند که کل اسپیس‌اکس را حدود ۲ تریلیون دلار ارزش‌گذاری می‌کنند. به بیان ساده، مردم فقط سهام نخریدند؛ آنها روی «آینده اقتصاد فضایی» و نقش اسپیس‌اکس در آن شرط‌بندی کردند.🔵اما سؤال مهم‌تر این است: چرا سرمایه‌گذاران حاضرند چنین ارزشی برای یک شرکت فضایی قائل شوند؟پاسخ این است که اسپیس‌اکس دیگر فقط یک شرکت هوا-فضا نیست. امروز این شرکت از چند مسیر درآمد کسب می‌کند. این مسیرها عبارتند از:🔹 ۱- پرتاب ماهواره و مأموریت‌های فضایی اسپیس‌اکس بزرگ‌ترین شرکت خصوصی پرتاب فضایی جهان است. ناسا، وزارت دفاع آمریکا، شرکت‌های مخابراتی و صدها مشتری خصوصی برای پرتاب ماهواره‌ها و مأموریت‌های فضایی به این شرکت پول پرداخت می‌کنند. بخشی از افق اندیشه در زمان تأسیس شرکت این بوده! 🔹 ۲- استارلینکدرباره استارلینک قبلا در اینجا+ توضیح داده‌ام. مهم‌ترین موتور درآمدی اسپیس‌اکس در حال حاضر شبکه اینترنت ماهواره‌ای استارلینک است. میلیون‌ها کاربر در نقاط مختلف جهان ماهانه حق اشتراک پرداخت می‌کنند. این مدل درآمدی بسیار ارزشمند است، زیرا برخلاف پرتاب موشک که «پروژه‌ای و مقطعی» است، درآمد استارلینک به صورت «مستمر و ماهانه» وارد شرکت می‌شود. 🔹 ۳- قراردادهای دولتی و نظامیدولت آمریکا برای حمل فضانوردان، مأموریت‌های فضایی، سامانه‌های ارتباطی و پروژه‌های امنیت ملی میلیاردها دلار قرارداد با اسپیس‌اکس امضا کرده. 🔵اما آنچه سرمایه‌گذاران می‌خرند، فقط درآمد امروز نیست؛ آنها آینده را می‌خرند. «اگر» پروژه «استارشیپ» موفق شود، هزینه حمل بار و انسان به فضا به شدت کاهش خواهد یافت. در آن صورت بازارهایی شکل می‌گیرند که امروز بیشتر شبیه داستان‌های علمی-تخیلی هستند:- اینترنت جهانی مبتنی بر ماهواره- حمل‌ونقل فضایی ارزان- زیرساخت‌های دائمی در ماه- صنایع و کارخانه‌های فضایی- استخراج منابع از سیارک‌ها- و حتی سکونت انسان در خارج از زمینبه همین دلیل بسیاری از سرمایه‌گذاران معتقدند اسپیس‌اکس صرفاً یک شرکت نیست؛ بلکه «زیرساخت اقتصاد فضایی» قرن بیست‌ویکم است.🔵جسارت در اندیشه، ریسک در عمل نباید فراموش کنیم که این موفقیت حاصل یک ریسک فوق‌العاده بزرگ بوده است. در سال ۲۰۰۲ که ایلان ماسک اسپیس‌اکس را تأسیس کرد، تقریباً هیچ‌کس باور نداشت یک شرکت خصوصی بتواند با «غول‌های دولتی» صنعت هوا-فضا رقابت کند. سه پرتاب اول موشک فالکون ۱ شکست خورد و پول‌ها دود شد. شرکت تا آستانه ورشکستگی پیش رفت. در سال ۲۰۰۸، هم تسلا و هم اسپیس‌اکس در بحران مالی قرار داشتند و ماسک بخش عمده ثروت شخصی خود را روی هر دو شرکت سرمایه‌گذاری کرده بود. پس از سومین شکست متوالی، تنها پول کافی برای یک پرتاب دیگر باقی مانده بود. اگر پرتاب چهارم نیز شکست می‌خورد، احتمالاً امروز چیزی به نام اسپیس‌اکس وجود نداشت. اما پرتاب چهارم موفق شد؛ ناسا قرارداد بزرگی با شرکت امضا کرد و مسیر تاریخ تغییر کرد. 🔵به دلایل مذکور، ارزش ۲ تریلیون دلاری امروز اسپیس‌اکس فقط ارزش موشک‌ها و ماهواره‌ها نیست؛ بلکه پاداش بازاری است که معتقد است این شرکت توانسته یکی از «بزرگ‌ترین ریسک‌های فناورانه» قرن حاضر را به یک «کسب‌وکار واقعی و سودآور» تبدیل کند.