📝 *-شریعتی، شاندل و مسلمانی*✍ دکتر "سروش دباغ"، فیلسوف و روان‌شناس، در واکنش به اظهارات موسی غنی‌نژ

📝 *-شریعتی، شاندل و مسلمانی*✍ دکتر "سروش دباغ"، فیلسوف و روان‌شناس، در واکنش به اظهارات موسی غنی‌نژاد، در مورد مرحوم دکتر "علی شریعتی" در مقاله‌ای نوشت:✍ پس از انتشار مطلب هفتۀ گذشته‌ام در نقدِ صریحِ «شیاد» خوانده شدنِ علی شریعتی توسط موسی غنی‌نژاد و تاکید بر «سخنان غرض‌ورزانه، خصمانه و سستِ» متعددِ پیشین ایشان دربارۀ شریعتی و دیگر نواندیشان دینی، پرسش‌های حقیقت جویانه متعددی دریافت کردم. سطور پیش رو را در پاسخ به این عزیزان می‌نویسم. برای دیگرانی که فرصت را برای هتاکی و فحاشی و عقده‌گشایی مناسب دیدند و به یمین و یسار زدند و دوغ و دوشاب را به هم آمیختند، پاسخی جز بی‌اعتنایی و دعا کردن ندارم:*۱-* دوازده سال پیش، مورخۀ اول اسفند ماه سال ۱۳۹۲ خورشیدی، در روزنامۀ «اعتماد»، پاسخی مکتوب به سخنان موسی غنی‌نژاد دربارۀ میراث نواندیشی منتشر کردم. نقد آثار دیگر اهالی فکر و قلم، کار نیکویی است و به غنای فضای معرفتی و مباحث روشنفکری البته کمک می‌کند. ✍در همین راستا، به قدر وسع، طی بیست سال گذشته، بارها به صورت شفاهی و مکتوب، به آثار متفکران و اندیشه‌وران پرداخته‌ام. سخنان و مکتوبات انتقادیِ متعددی نیز طی این سالیان دربارۀ آثار و کارهایم منتشر شده، که حقیقتا از نقدهای عالمانۀ دیگران بهره برده‌ام. در عین حال، شرط اول برای قدم گذاشتنِ رهگشا در این وادی، آشنایی مکفی با ادبیات هر بحث است.✍ نقدهای غنی‌نژاد، انصافا از این شرط اولیه برخوردار نیست و آشکارا حکایت از این مهم می‌کند که ایشان با تکیه بر آشنایی اجمالی و تورق کردن آثار نواندیشان دینی و بی‌خبری از حجم انبوه کارهایی که طی نیم قرن اخیر در این حوزه انجام شده، پای در این میدان نهاده، گز نکرده بریده و سخنان ناسنجیدۀ متعددی گفته است.*۲-* دربارۀ استفادۀ دکتر شریعتی از «شاندل» و سخنان خود را بر دهان او گذاشتن، عده‌ای مراد و منظور مرا درست در نیافتند و اشاره به «پروفسور» بودن شاندل کردند و یا به نحوۀ انتشار مقالات آکادمیک و تقلب کردن ( plagiarism) در دنیای کنونی پرداختند؛ گویی که امئال بنده دستمان در کار نیست و از این امور بی‌خبریم!✍صورت مسئله از این قرار است. کسی، برخی از ایده‌های خودش را، بنا به هر علت و انگیزه و ملاحظه‌ای تحت نام دیگری منتشر کرده و سخنانش را بر زبان شخص دیگری گذاشته است. نه ادعای انتشار مقالۀ و کتاب آکادمیک کرده، و نه ایده‌ها و سخنان دیگران را سرقت کرده است. ✍در این باب چه می‌توان گفت؟ پاسخ ساده است. در تاریخ فلسفه و ادبیات، به علل گوناگونی این کار طی چند سده اخیر توسط نویسندگان برجسته‌ای صورت گرفته، از "اسپینوزا" و "کِیر کگور" گرفته تا "سن زون پرس"، شاعر فرانسوی برنده جایزه نوبل ادبیات در سده بیستم.✍ روشن است که با هر انگیزه و علتی این نویسندگان از اسامی مستعار برای نشر آثارشان استفاده کرده باشند، اطلاق صفت «شارلاتان» بر آنها زشت و سخت غیرمنصفانه است؛ قصۀ شاندل و شریعتی هم از این سنخ است. ✍اگر کسی با تاریخ ادبیات، هنر و فلسفه و چند و چون انتشار آثار خلّاقه آشنا باشد، نیک می‌داند که برخی از نویسندگان، گویندگان و هنرمندان از سده‌های گذشته تا امروز از چنین شگردی بهره برده‌اند. اگر غنی‌نژاد این مطلب را می‌دانست، مرتکب چنین خطای سهمگینی نمی‌شد و مشت خود را باز نمی‌کرد.*۳-* افزون بر خطای زشت و زنندۀ «شارلاتان» خواندن علی شریعتی، موسی غنی‌نژاد ابراز تردید در اسلام و مسلمانی او کرده و تلویحا حکم به خروج او از دایرۀ اسلام او داده؛ عملی به غایت دل‌آزار، غیراخلاقی و خطرناک. بگذریم از اینکه یک اقتصاددان که کارش اقتصاد است، نه الاهیات و فلسفه و دین شناسی؛ چه صلاحیتی دارد که دربارۀ چند و چون مسلمانیِ فلانی و بهمانی اظهار نظر کند؛ بپرسیم ایشان چگونه به این نتیجه رسیده و از ما فی الضمیر نویسندۀ « کویریات» با خبر گشته؟ ✍شیخ اجلّ می‌گفت: « در باطنش غیب می نمی‌دانم» و رند رواقیِ شیراز نشین می‌گفت:«ناامیدم مکن از سابقۀ لطف ازل/ تو پس پرده چه دانی که که خوب است و که زشت؟»✍اگر موسی غنی‌نژاد با میراث حکمی- عرفانیِ مروّت محور ما قدری آشنایی داشت و اهل مدنّیت و مدارا بود؛ بر بغض و کین‌توزیِ ریشه‌دار خود مهار می‌زد، پا در کفش جماعت اهل تکفیر نمی‌کرد، چنین اتهام درشت و سخیفی به کسی که دستش کوتاه از دنیاست نمی‌زد و چنین بدنامی‌ای را به جان نمی‌خرید:چون غرض آمد، هنر پوشیده شدصد حجاب از دل، بسوی دیده شد__‌📢 #خبرستان | #دیلی‌تلگرام【صحت✦دقت✦سرعت】‌📲 تلگرام:https://t.me/khabarestan_ir💬 واتساپ:https://chat.whatsapp.com/FwlbOGIITib4o69VukOKC0🗨 بله:https://ble.ir/khabarestan_dailytelegram