.« عمری که بی عشق بگذرد، بیهوده گذشته. نپرس که آیا باید در پی عشق الهی باشم یا عشق مجازی، عشق زمینی، یا عشق آسمانی، یا عشق جسمانی؟ از تفاوت ها تفاوت می زاید. حال آن که به هیچ متمم و صفتی نیاز ندارد عشق... یا درست در میانش هستی، در آتشش، یا بیرونش هستی، در حسرتش.» سخن حکیمانۀ فوق، یکی از چهل قاعدۀ شمس تبریزی به روایتِ الیف شافاک دربارۀ صوفیانی است که دلی باز دارند و « پرنده تر از مرغان هوایی» در سپهرِ معنا سیر می کنند. عالم انسانی، پیچیده، توبرتو و رنگارنگ است. عشق و تجربۀ عاشقی یکی از مختصات دنیای انسانی است. چه اینسری باشد، چه آن سری، چه این سویی باشد چه آنسویی؛ چه زمینی باشد، چه آسمانی؛ تجربه ای در برگیرنده و منحصر به فرد است؛ چرا که تحولی غریب در فردِ عاشق پدید می آورد و وجود تازه ای بدو می بخشد که پیش از این ندیده بوده و نمی شناخته. شمس از دوگانۀ در میان آتش عشق بودن و سوختن و یا در بیرونِ آن بودن و حسرتش را کشیدن سخن گفته. می توان شقِ سومی را هم بدان افزود، هنگامیکه تو خاطرات عشقی سپری شده را با خودت و یا با « خویشاوند» ی همدل و صمیم مرور می کنی و غرق در روزگار سپری شده هستی، نه در میانش هستی و نه در حسرتش. این روایت گری، از جنس دمیدن در خاکستر سردی است که در جایی از وجود و روانت سخت خزیده و پناه گرفته و به محاق رفته؛ اکنون پیش چشمت حیّ و حاضر شده، شعله ور گشته و افسانه ای شیرین را فرا یادت آورده، که: « من ترا مشغول میکردم دلا/ یاد آن افسانه کردی عاقبت»...درست است که آن اوقات لطیف که ترا از تو می ربود و بیخود می کرد، دیگر تکرار نمی شود؛ در عین حال بخاطر آوردنش، لذت و غمی غریب را به سمت ات می وزاند. رند رواقی اندیشِ شیراز نشین که می گفت: « از سر مستی دگر با شاهد عهد شباب/ رجعتی می خواستم لیکن فراق افتاده بود»، از همین از همین احوال غریب و متضاد پرده بر می گرفت و در خاکستر بر جای مانده از « از آن خوش حال ها» می دمید. میخواست به سروقت معشوقِ دورانِ جوانی برود، اما امکان و توان و مجالش را نداشت.نقل از کتابِ: " زمزمه های مخملین: نجواهای اگزیستانسیل"نوشته سروش دباغ پاییز 1404 خورشیدی نشر سهروردی https://www.instagram.com/reel/Db_PuJWRBk3/?igsh=MTAzamtweTAyYjVlMw==