خبرنگار؛ آن‌جا که سکوت، به سود فساد تمام می‌شودحمید شکری خانقاه ۱۷ مرداد، برای من فقط روز تبریک گفتن به خبرنگاران نیست؛ روز یادآوری جایگاه حرفه‌ای است که شاید بیش از بسیاری از مشاغل، با حق مردم برای دانستن، سلامت جامعه و پاسخ‌گویی صاحبان قدرت گره خورده است.سال‌هاست که در گستره ایران، شانه‌به‌شانه خبرنگاران این مرز و بوم، روزها و شب‌های بسیاری را در میدان خبر، ارتباط، روایت، پرسشگری، بحران‌ها، رویدادها و دغدغه‌های اجتماعی و سازمانی گذرانده‌ام. از نزدیک دیده‌ام که پشت بسیاری از خبرهایی که ما در چند دقیقه می‌خوانیم، ساعت‌ها پیگیری، پرسش، رفت‌وآمد، نگرانی، مسئولیت و گاه هزینه‌ای پنهان است که خبرنگار برای روشن ماندن چراغ آگاهی جامعه می‌پردازد. همین همراهی و تجربه مشترک، احترام من به خبرنگاری مسئولانه را نه از سر تعارف یک مناسبت، بلکه از جنس شناخت و تجربه ساخته است.گاهی باید از خودمان بپرسیم:اگر خبرنگاران پرسشگر نباشند، چه تعداد خطا هرگز دیده نمی‌شود؟چه تعداد تخلف در سکوت باقی می‌ماند؟چه تصمیم‌هایی بدون پاسخ‌گویی گرفته می‌شود و چه صداهایی هرگز شنیده نمی‌شوند؟جامعه فقط به مدیر خوب، قانون خوب و نهاد نظارتی قدرتمند نیاز ندارد؛ به چشم‌هایی نیاز دارد که ببینند، گوش‌هایی که بشنوند و قلم‌هایی که از کنار مسئله عبور نکنند.خبرنگاری سالم می‌تواند هزینه پنهان‌کاری را بالا ببرد، فاصله میان مردم و قدرت را کمتر کند، صدای بی‌صدایان باشد و پیش از آنکه یک مسئله کوچک به بحران اجتماعی تبدیل شود، آن را به عرصه گفت‌وگو و پاسخ‌گویی بیاورد.اما سوی دیگر این حرفه نیز بسیار مهم است.همان اندازه که خبرنگار مستقل می‌تواند سد راه فساد باشد، رسانه آلوده می‌تواند خود به بخشی از چرخه فساد تبدیل شود.وقتی خبر فروخته شود، حقیقت قربانی منفعت شود، پرسشگری جای خود را به معامله بدهد، تیتر برای تخریب ساخته شود، سکوت در برابر امتیاز خریداری شود یا اعتماد مخاطب ابزار بازی‌های سیاسی و اقتصادی قرار گیرد، آسیب فقط متوجه یک رسانه نیست؛ سرمایه اجتماعی یک جامعه فرسوده می‌شود.قدرت خبرنگار، فقط در انتشار خبر نیست؛ در این است که مردم هنوز انتظار دارند کسی باشد که بپرسد آنچه دیگران ترجیح می‌دهند پرسیده نشود، ببیند آنچه برخی مایل‌اند دیده نشود و روایت کند آنچه ممکن است در هیاهوی منافع پنهان بماند.برای همین، خبرنگاری پیش از آنکه یک شغل باشد، یک مسئولیت اجتماعی و اخلاقی سنگین است.در روز خبرنگار، بیش از آنکه بگوییم «روزتان مبارک»، باید بگوییم:قلمتان مستقل بماند،پرسشتان زنده بماند،وجدانتان معامله نشود،و اعتمادی که مردم به شما سپرده‌اند، از هر خبر و هر امتیازی گران‌بهاتر بماند.جامعه‌ای که خبرنگاران حرفه‌ای و مستقلش را از دست بدهد، فقط چند رسانه را از دست نداده است؛بخشی از سامانه هشدار، نظارت و وجدان عمومی خود را از دست داده است.به احترام همه خبرنگارانی که در سراسر ایران، با همه دشواری‌های این حرفه، هنوز برای دیدن، پرسیدن، فهمیدن و مسئولانه روایت کردن ایستاده‌اند؛روز خبرنگار بر پاسداران حقیقت، آگاهی و مسئولیت اجتماعی گرامی باد.حمید شکری خانقاه