صفحه دو💠توسعه‌ای که قربانی شد؛ چهار دهه تقابل ایران و غرب در ترازوی هزینه‑فرصت✍️دکتر اسماعیل خلفازا

صفحه دو💠توسعه‌ای که قربانی شد؛ چهار دهه تقابل ایران و غرب در ترازوی هزینه‑فرصت✍️دکتر اسماعیل خلفازاده دانش آموخته مدیریت توسعه3⃣مقاومتِ ابزاری در مقابل مقاومتِ رشدمحورآسیب‌شناسی جدی در گفتمان رایج این است که «مقاومت» را صرفاً بر اساس شدت ایستادگی می‌سنجند، در حالی که در علم توسعه، موفقیت را با نتیجه‌ی نهایی و شاخص‌های عینی می‌سنجند. اگر مقاومت به قیمت فرار مغزها، رشد نقدینگی، کاهش سرانه‌ی تولید ناخالص و افزایش ضریب جینی تمام شود، در ترازوی توسعه یک «پیروزی پرهزینه» یا حتی یک «شکست استراتژیک» محسوب می‌شود.از ۱۹۷۹ تاکنون، حدود هشت میلیون نفر – معادل ۱۰ درصد جمعیت ایران – کشور را ترک کرده‌اند که شامل ۴٫۲ میلیون نفر با تحصیلات عالی و مهارت‌های بالا می‌شود. در چهار سال اخیر، فرار مغزها شتاب بیشتری گرفته و به طور میانگین سالانه ۴۰۰۰ پزشک از ایران خارج می‌شوند. مطالعه‌ای از دانشگاه صنعتی شریف نشان می‌دهد که ۷۰ درصد از مدیران ارشد و کارکنان ماهر بخش دولتی آرزوی مهاجرت دارند. این خروج سرمایه‌های انسانی، تأثیری مستقیم بر تولید ناخالص دارد؛ به‌گونه‌ای که به ازای هر یک درصد افزایش در مهاجرت نخبگان، تولید ناخالص داخلی ۵٫۷ درصد کاهش می‌یابد.از سوی دیگر، توافقی که صرفاً برای کاهش فشار لحظه‌ای منعقد شود، اما وابستگی ساختاری اقتصاد را به واردات و نفت تثبیت کند، نیز یک «تسلیم رشدمحور» است. بنابراین معیار ما نباید «میزان تعامل با دشمن» باشد، بلکه باید پاسخ به این سوالات باشد: آیا این استراتژی، ضریب نفوذ فناوری را در صنایع داخلی افزایش می‌دهد؟ آیا به مهار تورم و اشتغال‌زایی پایدار کمک می‌کند؟ آیا هزینه‌ی مبادله کسب‌وکار را کاهش می‌دهد؟4⃣بازی طراحی‌شده؛ وابستگیِ معکوس به بیگانگانخطرناک‌ترین وضعیت برای یک کشور در حال توسعه، «واکنشی بودن» است؛ یعنی اینکه دستورکار ملی، صرفاً در واکنش به تهدیدات یا تحریم‌های جدید تنظیم شود. این دقیقاً همان دامی است که بازیگران بزرگ طراحی کرده‌اند: معطوف کردن تمام توان مدیریتی و مالی ایران به «مدیریت بحران» به جای «تولید ثروت». تحریم‌های بین‌المللی، به‌ویژه تحریم‌های نفتی و مالی، کاهش چشمگیر صادرات، عقب‌ماندگی فناورانه و کاهش سرمایه‌گذاری در صنعت نفت را به دنبال داشته است. در چنین فضایی، نه جنگ باید هدف باشد و نه مذاکره به هر قیمت؛ بلکه هدف، طراحی یک مدل اقتصادی غیروابسته است که بتواند با تکیه بر توان داخلی (نیروی انسانی جوان، منابع معدنی و موقعیت جغرافیایی) از دایره‌ی بازی تعریف‌شده توسط دیگران خارج شود. ما باید از «اقتصاد مقاومتی» به عنوان یک شعار دفاعی، به سمت یک «الگوی توسعه‌ی تاب‌آور» حرکت کنیم که در آن، امنیت ملی از کانال رشد تولید ناخالص و عدالت اجتماعی تأمین می‌شود، نه صرفاً از کانال بازدارندگی نظامی.https://t.me/tadbirvatoseh