فال : « إذا جاء . إنا أوحينا إليك . ما كان و ... برای تمرین بیشتر ، سوره مبارکه « زلزال » را مرور کن

فال : « إذا جاء . إنا أوحينا إليك . ما كان و ... برای تمرین بیشتر ، سوره مبارکه « زلزال » را مرور کنید . از Page number 31جمال القرآن ۳۱۷ ۷ . اطباق در لغت به معنای روی هم قرار دادن و منطبق کردن ؛ و در اصطلاح تجویدی بالا آمدن و منطبق نمودن قسمت اعظم زیان به سقف دهان را می گویند . حروفي كه این صفت را داشته باشند آنها را مطبقه » می گویند . يعني وقت ادای این حروف ، وسط زبان و اكثرحصه آن با کام منطبق شده و كاملا بالا می رود و با سقف دهان هم سطح و هماهنگ می شود . حروفي كه این ویژگی را دارند چهارتا هستند : « ص - ض - ط - تلفظ کنید : وطغي . صدقي - ضالين . ظلم . فطمسنا ۔ صبرتم فضربنا ۔ ف } . ما انفتاح در لغت به معنای باز شدن و فاصله گرفتن و در اصطلاح علم تجوید : فاصله گرفتن سطح زبان از سقف دهان را می گویند . حروفي كه این صفت را دارا باشند آنها را « منيحه » می نامند . مطلب صفت انفتاح این است که در وقت ادای این حروف ، أكثر حصه زبان از كام بالا فاصله گرفته و از آن جدا شود ، خواه آن حرف از ریشه زبان تلفظ شود ، مانند : « ق » و یا از جایی دیگر ادا شود . علاوه از حروف اطباق ، بقیه حروف دارای صفت انفتاح هستند . . نتیجه می گیریم که در استعلاء ، مطلق تفخیم و در اطباق ، اعلای تفخیم وجود دارد ؛ لذا سه حرف مني غ خه فقط استعلاء دارند و فاقد اطباق هستند ، پس در تفخیم آنها باید دقت شود . جهد العقل مع الشرح Page number 32۳۲ بالنقر مثال : « قاهم . فخلقنا - تبرك الذي بيده الملك وهو على كل شيء قدير } . دو صفت اطباق و انفتاح ضد يكديگرند . . إذلاق برگرفته از « دلق » به معنای نوک و تیزی چیزی را می گویند ، و در اصطلاح به معنای سرعت ، و روان تلفظ شدن حرف را می گویند . حروفي كه دارای این صفت باشند به آنها « مذيقه و گفته میشود . مراد از صفت اذلاق این است که در وقت ادای حروف مذلقه ، سر زبان و كناره لبها به آسانی و سہولت می توانند آنها را ادا كرده و با سرعت تكرار كنند حروف مذلقه شش تا هستند كه مجموع آنها قژمین لب است . سه حرف ا ف ب مه از حروف شفويه هستند ، به این معنی که از كناره لبها تلفظ شده و سه حرف دیگر ، یعنى ل ن ره از سر زبان ادا میشوند . مانند : « فرارا - من بك . لزاما و . ۱۰ . إصمات در لغت به معنای منع ۔ خاموشی و باز آمدن از کلام را می گویند ، و در اصطلاح عبارت است از ثفيل بودن و سنگین ادا شدن حرف حروفي كه در آنها این صفت يافت شود « مصمته » نامیده میشوند . مطلب اینكه ، این حروف در هنگام تلفظ باثقل و سنگینی همراهند و لذا نمی توان آنها را به آسانی و سرعت ادا كرد . " . درة الفريد للشيخ الدهلوی Page number 33جمال القرآن ۳۳۰ مثال : ولا تقتلوا . صدقين . عمون و . بغیر از حروفي كه دارای صفت اتلاقی هستند ، بقیه حروف جزو حروف اصماتند . اذلاق و اصمات ضد يكديگرند . صفات دهگانه مذکور را « صفات متضاد » می گویند ، بدین معنا كه هر کدام دارای ضد بوده و در مقابل دیگری قرار دارد . ، به همین خاطر در زبان عربی کلمه جاملی چهار یا پنج حرفی که کلیه حروفش مصمته باشند یافت نمی شود ، مانند : فسجد ( نام طلا ) - قطوس ( نام گیاه ) که عربی نیستند ، بلکه کلمات نجمی هستند که وارد زبان عربی شده اند . ) . چون اخلاق و اصمات کاربرد چندانی در علم تجوید ندارند در بسیاری از کتاب ها نیز از آوردن آنها صرفنظر شده است ، مانند این که می گوییم : ضد سځی شرعی است ، ضد بالا پایین استا ضد سیاه سفید است و Page number 34۳۴ ب االتر شماره جدول حروف صفات لازمه متضاده | صفت تعداد حروف هم ده حرف فحه شخص سکته جهر بقیه حروف شدت هشت حرف | أجدد قطبت توسط پنج حرف | لين غمره وخوت و بقیه ح روف استعلاء هفت حرف ص ضغط قظ » استفال | بقیه ح روفي اطباق چهار حرف ص ض ط ظ » الفتاح بقیه حروف شش حرف « قر بن لبه ۱۰ | اصمات | بقیه حروف باید دانست كه صفات متضاد همه حروف را در بر می گیرند ، بدین معنا كه هر حرف باید پنج صفت از صفات مذكور را داشته باشد و هیچ حرفی از این قاعده مستثنی نیست . مثلا حرف « ب » دارای صفت جهر ، شدت ، استفال ، انفتاح و اذلاق خ » دارای صفت هم ، رخوت ، استعلاء ، انفتاح و أصمات فظه دارای صفت جهر ، رخوت ، استعلاء ، اطباق و اصمات است . } Page number 35جمال القران ۳۵۶ صفات غير متضاد صفاتی که در آینده بیان می شوند ، فاقد ضد خود بوده و فقط بعضی از حروف را شامل می شوند . صفات غير متضاد ۷ تا هستند که به شرح ذیل اند : . صفير در لغت به معنای سوت و با صدای پرنده و در اصطلاح عبارت است از صدای سوت مانندی که از تلفظ حرف به گوش می رسد . مطلب این که در وقت ادای حروف « صفيريه » صدایی مشابه با صدای سوت از آنها تولید می شود . حروف صفير سه تا هستند : « ص - ز - سه تلفظ کنید : واليرين . فاشتمسك - زلزالها } ۲ . قلقله در لغت به معنای تحرک و جنبش ؛ و در اصطلاح تجويد به معنای جدا شدن سری