حنه می گویند . در زبان فارسی به آنها « أسيای بزرگ » می گویند . در كنار طواحن و در قسمت آخر دندانها ، چهار تای دیگر وجود دارد که به آنها « نواجذه گفته می شود . در زبان فارسی به آنها دندان های عقل » می گویند . Page number 22۳۲ بالاتر مربوط به آن بتوان ادا كرد ، آنگاه در شنیدن مشابه با « ظه بوده و تلفظ آن درست خواهد بود . در کتابهای تجوید و قرائت به همین صورت آمده است . مثال : فضل - ولا الضالين } . مخرج نهم كناره جلوی زبان با له دندانهای شقایا ، رباعی ، ناب و ضاحك بالا تماس پیدا کند ، محل تلفظ حرف « لام » است . این حرف را نیز می توان از طرف راست یا چپ و با همزمان از دو طرف ادا كرد ، البته از طرف راست آسان تر است . مانند : « البنين - سبيل الله } . مخرج دهم همانند مخرج « ل » است و در نزدیکی آن قرار دارد ، با این تفاوت که دندان ضاحک نقشی در تلفظ آن ندارد . محل خروج حرف « ن » است و صدای آن از مجرای بینی خارج می شود . مانند : « إن الذين - المؤمنين والمؤمنټه } . مخرج يازدهم در مجاورت مخرج " ن » قرار دارد ، با این تفاوت که در تلفظ این حرف ، پشت زبان نیز دخالت دارد . از این محل حرف « راءه ادا میشود . مانند : الرحمن الرحيم - فرارا } . سه حرف ل ن ر را به خاطر اشتراک در نوک زبان « طرفی » یا لقي » می نامند . Page number 23جمال قرآن ۲۳۶ مخرج دوازدهم از تماس سر زبان با لثه دندانهای شایای علیا سه حرف ط د ته ادا می شوند . مانند : « طعام . والطارق » . « آهوتا ۔ وت . و تأيينا . أترابا } . این سه حرف را « تطعي » می گویند . مخرج سيزدهم هرگاه سر زبان با سر دندان های شقایای علیا در تماس باشد ، سه حرف ظ ذ ث » تلفظ می شوند . مانند : « ظهر . تلظى 4 . دالك والريب . . الاقه } . این سه حرف را « ثوى » می گویند . مخرج چهاردهم از تماس سر زبان با كتاره شقایای پایین همراه با اتصال به شایای عليا ، سه حرف ص زس » تلفظ می شوند . مانند : ( صدقين - الصمد . و ألتا ۔ والزيتون 4 . و سميع . والشماء } . این سه حرف به خاطر نوعی شباهت با صدای سوت به « حروف صفيره مشهورند . . تطع به معنای خطوط برجسته کام بالا که محل اتصال سر زبان با آنجاست . زیرا در مجاورت و نزدیکی اله ها قرار دارند و با کمک آنها ادا می شوند Page number 24بالقرآن ۲۵۶ مخرج هفدهم این مخرج مربوط به خيشومه است . فضای بینی را « خیشوم » و صدایی که از آن بیرون می شود « ته نام دارد اغته ، مخصوص دو حرف « م » و « ن » است که در درس های آینده با آنها آشنا خواهیم شد فائده برای یافتن مخرج هر حرف ، ابتدا آن را ساكن نموده و سپس یک همزه متحرک در اول آن اضافه كنيد ، هرجا آواز به پایان رسید همانجا مخرج آن حرف است . مانند : « أب » که از اتصال دو لب ادا می شود « أ » از اتصال سر زبان با لثه ثنايای عليا « أن » از اتصال ریشه زبان با ترحکام بالا . « أ » از وسط حلق و Page number 25۲۴ ب الاقترا مخرج پانزدهم از قرار گرفتن وسط لب پایین بر لبه دندان های شقایای علیا ، حرف فه ادا می شود . مانند : « أفواجا - وي } . مخرج شانزدهم به کمک دو لب ، سه حرف به - م » - « واو غیرمتی به تولید می شوند . با این تفاوت كه « ب » از قسمت تری لب ها ادا می شود ، به همین جهت آن را بخریه میگویند ؛ همه از خشکی لبها ، به همین خاطر به آن « تری » و « واو » از جمع شدن ناتمام دو لب تلفظ میشود . مانند : « إبراهيم . كبارا 4 . و أموالهم . فلما 4 . « يؤمنی ۔ فون 4 } . مراد از « واو غیر مدی » همان و اولین و واو متحرک می باشد ، زیرا واو متى از جوف دهن ادا می شود ، چنانچه در بحث مخرج اول خواندید . چهار حرف ف ب م وه را به خاطر دخیل بودن لبها « حروف شفوى » می گویند . . شفه : به معنای لب Page number 26۲۶ با لاقترا درس پنجم صفات حروت و كيفيت ادای حروف را صفت » می نامند . صفات به دو دسته تقسیم میشوند : 1 . صفات اصلی صفاتی هستند که اگر رعایت نشوند ، حرف به كلی از بین می رود . اینگونه صفات را « ذاتيه » ، « لازمه » ، « مميزه » و « مقومه میگویند . ۲ . صفات عارضی : به آن دسته از صفات می گویند كه اگر رعایت نشوند ؛ حرف از بین نمی رود ، ولى حلاوت و زیباییش را از دست میدهد . به این گونه صفات ، « محسنه » ، « مینه » ، « محليه » و « عارضيه » ؟ گفته می شود . صفات اصلی جمعة ۱۷ تا هستند که ۱۰ تای آنها دارای دو ۷ تای دیگر فاقد ضد خود هستند . صفاتی که دارای ضد هستند ، به آنها اصفات متضاد » و صفاتی که ضد ندارند به آنها « غير متضاد » می گویند . . . وفائیه » به معنای این که این صفات در ذات حرف موجود هستند و اگر این گونه صفات رعایت نشوند ذات حرف از بین می رود ، ولازمهه به معنای این که این گونه صفات ، لازمه ی حرف هستند . ابزده بدین معنا که حرف را از بقیه حروف ممتاز می گردانقال و مقومهه یعنی حرف یا صفائی ، قائم است " . امحه ، به معنای زیباکدهی