م بالا متصل می شود ، ولی در اخفاء سر زبان به مخرج تون اتصال ندارد . به تعبیری دیگر : هر اخفاءی راه ل

م بالا متصل می شود ، ولی در اخفاء سر زبان به مخرج تون اتصال ندارد . به تعبیری دیگر : هر اخفاءی راه لازم است ، اما هرتهای را اخطاء لازم نیست Page number 60۶۰ بالقرآن جدول اخفاء نون ساکن در دو کلمه حروف نون ساکن در یک کلمه توين تم : عن تجری الأتي الإنجيل أندادا مندري أول الإنس أن تك من جوع من دونه عن ذكرى مين والي من سبيل من شد ابن صیام ومن ضل من طيب عن ظهورهن من فوقين خلق ديني ماء دافي اظل في ثلث صيدا لقا کلمه سفت بار شور قوما ضللجين میٹنگ منشورا والأنصاب منضوي انطلقوا فانظروا أقيم في ظهرة ما راگا شيء قديرا تايرا ينقلب من قبل إن تم | Page number 61جمال القرآن ۶۱۶ درس یازدهم حروف متى سه تا هستند ؛ ۱ ۔ الف ساكن ، ماقبل مفتوح ٢ - واو ساكن ، ماقيل مضموم ٣ - ياء ساكن ، ماقيل مكسور قابل ذکر است : فتحه ای که به صورت الف كوتاه و ضمهای كه به شكل معكوس و كسرهای که به مثل الف كوتاه نوشته می شود ، همه در حكم حروف مدى هستند . زیرا فتحه كشيده همان الف متى و ضمه معكوس همان واو مدى و كسره كشيده همان پای مذی است . مانند : « الرحمن - به له } . مد متصل اگر بعد از حرف مد ، همزه بیاید و هر دو در یک کلمه باشند ، به آن مد متصله می گویند ، مانند : سواء - شو . سيت ) . و به آن « مت واجب » نیز گفته می شود . مقدار كشش مد متصل « سه الف » یا « چهار الف » است . " اندازه كشش « یک الف » در درس نهم گذشت ، در اینجا نیز با بستن یا باز كردن سه یا چهار انگشت اندازه تقریبی آن معلوم می شود . . یعنی کشش آن در همه قرائات فرآنی الزامی است . این مقدار کشش جای شگفتی است ، چون در هیچ منبع معتبری مقدار کی مد متصل در روایت حفص از عاصم سه و یا چهار الق ، آن هم مازاد بر مد اصلی که می شود چهار و پنج الق . . . ذکر نشده Page number 62۶۲ بالقران مقدار كششي كه در بالا بیان شد ، علاوه بر مقدار من اصلى است ، مثلا در ( جاءه اگر بالفرض مد مصلی نباشد ، باز هم حرف الف به مقدار طبیعی خود کشیده می شود ؛ بنابراین ، مقادیر مد ، مازاد بر مقدار اصلی مد هستند مد منفصل اگر بعد از حرف مد ، همزه بیاید و هر دو در یک کلمه نباشند ، به این معنا كه حرف مد در آخر كلمه اول و همزه در اول كلمه دوم قرار داشته باشد ، مانند : ( إنا أعطيناك . الذي أطعمهم . قالوا اما که به آن را « مد منفصل » یا « مد جایزه میگویند . مقدار كشش مد منفصل نیز هسه الف » با « چهار الف » است . یادسپاری در صورتی « مد منفصله به وجود می آید و بر آن مد می شود كه هر دو كلمه با هم وصل شوند ، و اگر بركلمه اول وقف شود ، آنگاه حرف مد را نمی توان بیش از اندازه طبیعی آن كشيد . ، این مطلب را در ذهن داشته باشید که قول معتدل و مناسب درباره مقدار کشش مت متصل اپن است که به غیر از مد اصلی ، به اندازه دوه و حداکثر اسه الق ، کشیده شود . یعنی میزان مت متصل در روایت حفص اتوسطه است و مقدار تو منط ، دو الف و به قولی مسه الف است ، لذا آنچه مصنف آورده که به مقدار 4 الف ( آن هم مازاد بر عند اصلی ) ٹوتی ندارد . فول میانه همان است که گفتیم : به اندازه دو یا سه الف کشیده شود . البته به طریق جری قصر آن پر جایز است ، یعنی علاوه از علت اصلی کشیده نشود . پس اگر شخصی در ابتدای تلاوت ، ما منفصل را | قصر کرد تا آخر باید قصر کنند و اگر ابتدا توسط نمود تا آخر به توسط بخواند . مثال های دیگری از قيل مذ متفصل : " يأيها القرين » - هیأتمه - شام » - « هؤلاءه Page number 63جمال قرآنی ۶۳۶ مد لازم متى است كه سبب آن سكون ذاتی بوده و همیشه در وقف و وصل با حرف م همراه است . مد لازم بر چهار قسم است : مد لازم کلمی مخفف - مد لازم کلمی منقل - هة لازم حرفی مثقل - مد لازم حرفی مخفف مد لازم کلمی مخفف آنست كه بعد از حرف مد ، ساكن اصلی در یک کلمه قرار گیرد ، مانند : الشت . دقت كنيد حرف اول همزه و حرف دوم « الف مدی » است و حرف سوم كه بعد از الف مدى قرار گرفته « لام ساكن » است و این ساكن در همه حال با کلمه همراه است چه در وقف و چه در وصل ، لذا این را كلمى مخففه میگویند . در تمام قرآن همین یک مثال الفن برای ما لازم کلمی مخفف وجود دارد و آن هم دو مرتبه در سوره یونس " تکرار شده است . مقدار كشش این مد ، « سه الف » است مد لازم كلمي مثقل آنست كه بعد از حرف مد ، حرفي مشدد در یک کلمه قرار داشته باشد ، مانند : ولا الضالين . یعنی در کلمه واقع شده و بعد از حرف ملت ، حرفی خفیف که همان لام ساکن است قرار گرفته است . یعنی در کلمه واقع شده و بعد از حرف مدت ، حرفی خفیق که همان لام ساکن است قرار گرفته است . ' . آیات ۵۱ و ۹۱ . در اصطلاح تجوید این مقدار مدة لازم را اطوله می گویند . Page number 64۶۴ ے ب ا ل القمر در اینجا « الف » حرف مد است و حرف بعد از آن يعني « لام » مشدد واقع شده است . این نوع مد را مد لازم كلمي مثقل » میگویند . مقدار كشش این مد ن