مه دارد از آنجا سه حرف تولید می شود : | - واو ساكن ، ماقبل مضموم ؛ مانند : « آلمغضوب ۲ - یای ساكن ، ماقبل مكسور ؛ مانند : شعي ) ٣ - الف ساكن و بدون جنبش ، ماقبل مفتوح ؛ مانند : ( صراط ) بدون جنبش » به این خاطر آورده شد كه سكون باجنبش و یا دارای حركت فتحه ، كسره و ضمه در حقيقت ، همان همزه است ، مانند : « الحمده و بأس . بنا براین حرف اول در كلمه الحمد و حرف دوم در كلمهی است که در واقع همان همزه است ، نه الف ؛ گرچه مردم عامه آن را نیز الف می پندارند . به سه حرف مذكور بالا حروف متی » و « حروف هوایی » گفته می شود ، زیرا این حروف ، قابلیت کشش را دارند ، و هوایی به این خاطر گفته می شوند که به هوا خاتمه می یابند . Page number 18۱۸ بالقران البته واو و یاء ساكن كه ماقبلشان مفتوح باشد ، مانند : « من وفي ، والضيف : به آنها « حروف لین » اطلاق می شود ( مخرج شان جدا است و جزو حروف علی به شمار نمی آیند زیرا « واو لين » و « واو متحرکه از مخرج شانزدهم و یای لين » و « یای متحرک از مخرج هفتم ادا می شوند که توضیحشان در درس های آینده خواهد آمد . مخرج دوم اقصای حلق ؛ یعنی آخرین قسمت گلو ، که بالای سینه قرار دارد . از این محل دو حرف همزه » و « هاء » ادا می شوند . مانند : « مأوى - أوتيك . وهي - أهلها } . مخرج سوم وسط حلق ؛ یعنی قسمت میانی گلو ، از اینجا دو حرف « ع » و « حه تلفظ میشوند . مانند : يعلمون عليهم 4 ۔ ( الحمد . تخ 4 } . مخرج چهارم ادنای حلق ؛ يعني اول گلو ، قسمتي كه به دهان نزدیک است . از این مكان دو حرف هغه وخ » تولید می شوند . مانند : « غير المغضوب . لغوا 4 ۔ ( بيرا - محرج } . شش حرفی كه از گلو ادا می شوند ، به آنها « حروف حلقیه می گویند . حرف حلقی شش بود ای نور عين همزه هاء و حا و خاو عين و غين با Page number 19بالقران ۱۹۷ مخرج پنجم الهات ؛ به معنای زبان کوچکی که در انتهای سقف دهان آویزان است هرگاه ریشه زبان در مقابل خود با الهات کام بالا متصل شود ، حرف « ق » ادا می شود . مانند : ( قال . فقدره تقديرا } . مخرج ششم همانند مخرج « ق » است ، ولی کمی پایین تر از آن به طرف دهان قرار دارد . از این جا حرف که ادا می شود . مانند : كثيرا . كالفراش المبثوثه } . دو حرف « ق » و « ک » را « حروف لاتی » می گویند . مخرج هفتم وسط زبان ؛ وقتی که در مقابل خود با كام بالا متصل شود . از اینجا سه حرف « ج » ، « ش » و « یاء غير مدى » تلفظ می شوند . منظور از « ياء غير متیه همان ياء لين و ياء متحرک است ، زیرا باء متى از جوف دهان یعنی از مخرج اول ادا میشود . مانند : جت أجرا 4 . وشيا - والشمس . ( عليگم - يايا الذين } . به سه حرف ج ش یه حروف « شجری » میگویند . ؟ . در فارسی آن را « قلانه نیز می گویند . شجر : به معنای شگاف سقف دهان ، محلی که این سه حرف از آنجا تلفظ می شوند Page number 20ما القرن ۲۱ مجموعهی دندان های ضواحک ، طواحن و نواجذ را « أضراسه می گویند . نمای دندان ها را در تصویر زیر مشاهده كنيد : } عامه مخرج هشتم حاقه لسان ؛ هرگاه كناره زبان ، چه از قسمت راست و چه از چپ ، به دندان های أضراس بالا برخورد کند ، محل تلفظ حرف « ض » است . تلفظ این حرف از طرف چپ آسان تر ، اما از هر دو طرف بسیار مشكل است . این حرف را « حافي » می گویند . اكثر مردم آن را اشتباه تلفظ می کنند ، ازین رو لازم است تلفظ صحيح آن را از استاد و قاری ماهر قرآن كريم آموخت . این حرف را به صورت دال پریا باریک ، یا مشابه دال خواندن - چنانچه بسیاری از مردم چنین می خوانند . كاملا اشتباه است . همچنين ظاء » خالص خواندن هم صحیح نیست ، البته اگر « ض » را از مخرج خود به صورت صحیح و نرم ، همراه با رعایت تمام صفات Page number 21من و ۲۰ ء بالقران فائده در مخارجی که آینده بیان می شوند ، دندانها نقش بسزایی دارند . اینک لازم است با نام و تعداد آنها آشنا شده و به خوبی آنها را بشناسيم . باید دانست که هر انسان بالغ دارای ۳۲ دندان است ، ۱۶ تا در فک بالا و ۱۶ تا در فک پایین از میان ۳۲ دندان ، چهارتای جلو را « ثنايا » می گویند . دو تای بالا را « ثنايا عليا » و دو تای پایین را « شایای سفلی » می گویند . در كنار ثنايا چهار دندان دیگر وجود دارد كه به آنها « رباعياته یا « قواطع و میگویند . در زبان فارسی به دندان های ثنايا و رباعیات دندان های پیشین » می گویند . در كنار رباعيات ، چهار دندان نوک تیز وجود دارد ، آنها را « أنيابه يا كواسره می گویند . در زبان فارسی آنها را « دندانهای نیش » می نامند . در كنار انياب ، چهار دندان دیگر وجود دارد كه آنها را ضواحکه میگویند خواحک را در زبان فارسی « آسیای کوچک » می نامند . در كنار ضواحک ، دوازده دندان دیگر وجود دارد ، شش تا بالا سه تا در قسمت چپ و سه تا در قسمت راست ، و شش تا پابینه سه تا در قسمت چپ و سه تای دیگر در قسمت راست ، كه به آنها طوا