یز « سه الف » است . حروف مقطعات در ابتدای بعضی از سوره های قرآن كريم حروفی به هم متصل هستند كه جدا ج

یز « سه الف » است . حروف مقطعات در ابتدای بعضی از سوره های قرآن كريم حروفی به هم متصل هستند كه جدا جدا خوانده می شوند ، مانند : ( الته ( الف . لام . ميم ) در ابتدای سوره بقره . اینها را « حروف مقطعه » می گویند . در المره حرف اول « الف » است كه درباره آن هیچ قاعده قابل ذكرى وجود ندارد ، چون فاقد حرف مدى است . بقیه حروف مقطعات به دو گونه اند : دسته اول آنهایی که سه حرفی اند ، مانند : لام . ميم . قاف - نون و دسته دوم آنهایی که دو حرفی اند ، مانند : طا - ها درباره حروف مقطعه دو حرفی در اینجا بحثی نیست زیرا من اصلی هستند و به بیش از اندازه طبیعی خود کشیده نمی شوند . ولی حروف مقطعه ای که از سه حرف تشكيل شده اند همگی از جمله مدهای لازم به شمار می آیند که به آنها « ملازم حرفيه میگویند و مقدار كشش آنها سه الف ( یعنی طول است . . یعنی این ها در یک کلمه صورت گرفته و پس از حرف مفت حرفی تقیل که همان ششدید است قرار گرفته و این ششدید در اصل ، همان ساگی است که ادغام شده و به صورت حرف مشدد در آمده است . - یعنی طوله Page number 65بالقرآن ۶۵۶ مد لازم حرفي مثقل از میان حروف مقطعه سه حرفی اگرحرف آخرتشديد داشته باشد ، آن را « حرفي منقل » می گویند ، مانند : « المره که حرف لام وقتی با میم وصل می شود ، دو میم با هم شده و تشدید به وجود می آید الف لام میم . مد لازم حرفی مخفف در حروف مقطعه سه حرفی اگر حرف آخر ساكن باشد ، آن را حرفی مخفف » می گویند ، مانند : میم در والمره که آخرش ساكن است . همچنین مانند : قاف - نون - صاد } تذکر ( 1 ) علت اینکه در حروف مقطعات سه حرفي مت صورت می گیرد این است كه حرف وسطی از حروف مد بوده و حرف بعد از آن نیز ساكن و در مواردی مشتد است ، همانند « میم » در « الف لام ميم ، كه حرف آخرش ساكن است ؛ و مانند « لام » که حرف آخرش تشديد دارد ، لذا در این گونه حروف مقطعه باید به اندازه سه الف مد انجام گیرد . مد لازم لين از جمله حروف مقطعات سه حرفي ، يك « عين » است كه حرف وسط آن متی نیست ، بلكه حرف لين است . . بنابراین لامه در « المه مدت لازم حرفی مقل است و مثال های این نوع در تمام قرآن در دو حرف یافت می شود ، یکی همین الام » در « المه - المص » . « المره و دیگری حرف اسین » در ولسمه Page number 66۶۶ ب ا الاقترا درباره مقدار كشش آن گفته شده که اگر مد نشود باز هم درست است . ولی بهتر این است كه در آن م صورت گیرد ، مانند : « عين » در كهيعص . . این نوع مد را « لازم لین » می گویند . تذکر ( ۲ ) در صورتی که آخرین حرف مقطعه را در ابتدای سوره آل عمران که عبارت است از : « الت الله لا إله إلا هو الحى القوم به با كلمه بعد وصل كنيم ، جایز است كه در آنجا م كنيم يا اصلا مد نكنيم ( یعنی طول و قصر هر دو در آن جایز است ولی اگر وقف كنيم همانند سایر مدهای لازم حرفی به مقدار طول کشیده میشود . معارض للسكون هرگاه بعد از حروف مت ، حرف ساكني واقع شود كه سكون آن اصلی نبوده بلكه عارضی باشد ، یعنی هنگام وقف ساكن شده باشد ، كشيدن و نكشیدن این مدت اختیاری است ، اما بهتر این است كه مد شود ، مانند : ( الحمد لله رب العلميت ) ؛ این نوع مد را « عارض اللستكون » یا « مد وقضى » می گویند . این مد را می توان به اندازه سه الف كشيد ، كه این مقدار را طول می گویند . نیز می توان به اندازه دو الف كشيد ، كه آن را « توستط » می گویند . . تنها مثال این نوع مد ، حرف دفینه است که دو بار تکرار شده است ، یکی در کهیعصه در ابتدای سوره مریم و دیگری در احم عسقه ابتدای سوره شوری و دیگر مالی برای آن در قرآن نیست Page number 67بالقرن ۶۷۶ این هم جایز است که به اندازه یک الف كشيده شود و این مقدار كشيدن را « قصره می نامند . كمتر از قصر ناجائز است ، زیرا حرف مد از بین میرود . در معارض للستكون طوله از همه بهتر است ، سپس توسطه و پس از آن « قصر " . به همين خاطر آن را يكي از اقسام « مد جایزه شمرده اند . این نکته را هم باید در ذهن داشت كه اگر كسي يكي از اين موارد را اختیار نمود تا پایان تلاوت باید آن مقدار را رعايت كند ، نه اینکه در جایی « طول » و جایی توسطه و جایی دیگر « قصره كند ، زیرا این کار نامناسب است . اگر کسی بر مد اصلى وقف كند ، نمی تواند آن را همچون مد عارض للسكون به طول و توسط بخواند ، چون قطعة اشتباه است ، مانند وقف بر : غفورا به شورا ؛ كه فقط قصر آن درست است . مد عارض لين همان گونه كه كشش حروف مدتی در « معارض للسكون » جایز است ، بر حروف لین نیز مد كردن درست است . تعريف مد لين : هرگاه بعد از واو و پای ساكني كه ماقبلشان مفتوح است ، حرفی به خاطر وقف ساكن شود ، آن را « مد عارض لينه میگویند ، مانند وقف بر : والصيف و من خوف در این مدت نیز « طول » ، « توسطه و قصره جایز میباشد ، البته قصر بهتر ، سپس توسط و بعد از آن طول آولی است . Page number 68۶۸ با الاقر در