تمام قرآن یک مورد مد لازم لين » وجود دارد كه بعد از حرف الين ، سكون اصلی قرار گرفته است و آن حرف « ع

تمام قرآن یک مورد مد لازم لين » وجود دارد كه بعد از حرف الين ، سكون اصلی قرار گرفته است و آن حرف « عينه است ، چنانچه در بحث مدهای لازم گذشت . تذكر كليه اقسام م كه قبلا ذكر شدند ، به آنها متفرعی ، اطلاق می شود ، بدين معنا كه از اصل مد ، زائد هستند و بیش از آن كشيده می شوند . مد اصلی شامل سه حرف « الف - واو - ياءه میباشد چنانچه در ابتدای بحث مد گذشت كه به آنها امت ذاتی » یا « مد طبیعی » نیز می گویند . لذا اگر حرف مد ، كمتر از مقدار خود خوانده شود ، ناقص شده و تبدیل به فتحه ، ضمه و يا كسره خواهد شد . تفخيم وترقيق « الف مدی » حرف « الف » در اصل باریک خوانده می شود ، ولی اگر پیش از آن يكي از حروف مستعليه ص ضغط قظ یا حرف « راء » مفتوح قرار داشته باشد و یا لام لفظ جلاله « الله كه ماقبلش مفتوح یا مضموم باشد ، در تمام این صورتها « الف » نیز به پیروی از آنها پر خوانده می شود . این را نیز باید دانست كه كليه حروفي كه با تفخيم ادا می شوند ، از خود مراتبی دارند و الفي كه بعد از آن ها می آید نیز به تبع آنها خواهد بود . از همه ، تفخيم لفظ جلاله و الله و بیشتر است ، پس حرف « ط » ، بعد از آن « ص » و « ض » ، سپس « ظ » ، و پس از آن « ق » و سپس « غ » و « خ » و در آخر مرتبه حرف راءه خواهد . حقيقة الجويد Page number 69جمال القرآن ۶۹۷ ساختمان مد من فرعی مد اصلی ١ - الف ساكن ، ماقبل مفتوح ۲ - واو ساكن ، ماقبل مضموم ٣ - ياء ساكن ، ماقيل مكسور ۱ ۔ مد لازم كلمي مثقل ۲ - مد لازم کلمی مخفف ٣ - مد لازم حرفي مثقل - مد لازم حرفی مخفف - مد لازم لين . مد متصل - معارض للسكون المة منفصل و من عارض لين Page number 70۷۰ بالقران درس دوازدهم شناخت برخی از قواعد همزه ، بدون آشنایی با دستور زبان عربی ، امكان پذير نيست ، بنابراین فقط به ذكر دو قاعده كه همه تلاوت كنندگان به آن نیاز دارند ، اكتفا مي كنيم ؛ قاعده ( ۱ ) در آخر جزء بیست و چهارم قرآن كريم ، كلمه أغمی سوره فصلت آیه ۲۴ } آمده است ، همزه دوم با نرمی خوانده می شود ، این عمل را تسهیل می گویند قاعده ( ۲ ) | در سوره مبارکه حجرات آیه ۱۱ } آمده است : « بنس الآن الفوق بعد الإيمي ؛ طریقه خواندن آن به این صورت است که سه را در يئس مفتوح بخوان ! بلافاصله « ل » را با كسره خوانده و با حرف بعدی كه « س » است وصل كنا بعد « م » را با « لام » كلمه بعدی متصل بخوان . مطلب اینكه دو همزهای که در دو طرفي « لام » قرار دارند چون که همزه وصل هستند کاملا حذف شده و خوانده نمی شوند . بدین صورت : بنس ليسم الوق . . حرف همزه بغیر از این یک مورد وجویی ، در تمام قرآن یا « تحقيق » خوانده می شود Page number 71بالقرآن ۷۱۷ درس سیزدهم احکام وقت ان فن تجوید شامل مخارج و صفات حروف می باشد که به لطف خداوند متعال به اندازه نیاز بیان شدند و سه علم دیگر یعنی : علم أوقاف ۔ علم قرائات . علم رسم الخط : مكمل این فن هستند . يكي از مباحث علم اوقاف ، طريقه وقف بر جملات و کلمات قرآنی است . قاعده ( 1 ) كسى كه با معانی و مفاهیم قرآن آشنایی ندارد ، لازم است بر علاماتی که به منظور وقف مشخص شده اند بایستد ، ولی در میان آنها وقف نكند ، البته اگر مجبور شد از همان کلمه یا بیشتر از آن ابتدا نموده و به مابعد وصل كند . و این مسأله كه از كدام كلمه ابتدا كند ، بدون درک معنی مشكل است ، بنابر این اگر کسی معنای کلمات را نمی داند ، در موارد مشکوک از اهل علم سؤال نماید ، این نکته را هم در ذهن داشته باشد كه در وسط كلمه هرگز وقف نكند ، بلكه در آخر كلمه وقف نمايد . . یعنی علم وقف و ابتداء . یعنی کلمات مختلفی که به صورت تواثر بر آن حضرت * نازل شده اند ، از جمله آنهد قرائات سبعه و ٹلانه می باشد . یعنی هیت و ساختار و شش کلمات قرآنی ، به همان شکلی که در حضور آن حضرت * مکتوب شدند . . لذا وقف يرد بقوه در کلمه « يقولونه نادرست است Page number 72۷۲ بالقران همچنين « وقف به حركته اشتباه است ، چنانچه اكثر مردم به این شیوه وقف می كنند ؛ مثلا اگر کسی در آیات ابتدایی سوره بقره بر عبارت ديما أنزل إليك تفش تمام شد ، نباید حرف « كاف » را با فتحه بخواند ، بلكه « كاف » را ساكن نماید . همچنین وصل به سكونه وقف به حساب نمی آید ، چنانكه بعضی مردم آخر آيه را با سکون می خواند و بدون اينكه تجديد نفس كنند ، آیه بعدی را میخوانند ؛ این عمل نیز صحیح نمی باشد . این را نیز به یاد داشته باشید که در وقت ضرورت پر كلمات قرآنی به همان شکلی که نوشته شده اند وقف كنيد ، گرچه به گونه ای دیگر خوانده می شوند ، مثلا در وأناه الفي كه بعد از « نه قرار گرفته ، در خواندن یعنی در حالت وصل تلفظ نمی شود ؛ ولى اگر برآن وقف شود ، الف خوانده می شود ، و در صورت برگشت چون كه با كلمه دیگر وصل می شود ، « الف » خوانده نمی شود ، این نکات را خوب به خاطر بسپارید ، چون بعضی مواقع حافظان بزرگ نیز در این گونه