روانکاوی و انتخابدر نگاه روانکاوی، انتخاب توهمی شیرین است. ما خیال می کنیم آزادانه تصمیم می گیریم، د

روانکاوی و انتخابدر نگاه روانکاوی، انتخاب توهمی شیرین است. ما خیال می کنیم آزادانه تصمیم می گیریم، درحالی که ناخودآگاه پیش از ما انتخاب کرده است. خواسته های سرکوب شده، عقده های حل نشده و الگوهای تکراری، دست ما را در انتخاب های مان می بندند.مثلاکسی که پیوسته عشق های نافرجام برمی گزیند، گویی ناخودآگاه تنبیهی کهن را تکرار می کند. یا کسی که از ترس موفقیت، موقعیت های عالی را رها می کند. این ها انتخاب نیستند؛ تکرارند.اما روانکاوی راه رهایی هم نشان می دهد: آگاهی. وقتی ریشه های ناخودآگاه انتخاب هایمان را بشناسیم، دیگر اسیر تکرار نمی شویم. انتخاب حقیقی جایی متولد می شود که تاریکی ناخودآگاه را روشن کنیم. آنگاه میان واکنش کور و پاسخ آگاهانه، فرق می گذاریم.انتخاب واقعی یعنی زیستن سرنوشت محتوم، اما با چشمانی باز.اما این آگاهی چگونه حاصل می شود؟از مسیر تحلیل رویاها، لغزش های زبانی، و مهم تر از همه، رابطه انتقالی با درمانگر. در اتاق درمان، بیمار ناخودآگاه تجربه زیسته ی قدیمی رابطه ای خود را با درمانگر بازمی آفریند؛ و اینجا نقطه عطف است. درمانگر به جای واکنش تکراری، تفسیر می کند و این تفسیر، آینه ای می شود که بیمار سرانجام می تواند چهره پنهان خود را در آن ببیند.تضاد تراژیک انتخاباز سوی دیگر، روانکاوی به ما می آموزد که انتخاب همواره با دلهره فقدان همراه است. هر «بله» به یک مسیر، «نه»یی است به هزاران امکان دیگر. ما در ازای امنیت ناشی از انتخاب، آزادی مطلق را از دست می دهیم. انتخاب اصیل، آن است که از «لذت تکراری» (همان لذتی که اسیرمان می کند) دست بکشیم و به سوی «لذتی دیگر» گام برداریم، هرچند ناشناخته و همراه با اضطراب.در نگاه روانکاوی فرد میان خواست ناخودآگاه و خواست خودآگاه، میان میل به تکرار و میل به تغییر، در نوسان است. انتخاب واقعی، در این منازعه درونی معنا پیدا می کند. نه انتخاب کامل و بی خدشه، بلکه انتخاب توأم با پذیرش نقص و جهل خویش.«من» انتخاب نمی کند؛ «من» انتخاب شدن را تجربه می کند، و سپس می کوشد تا روایتی از آن انتخاب برای خویش بسازد. و همین روایت سازی است که به زندگی معنا می بخشد.پس شاید انتخاب، در عمیق ترین لایه خود، چیزی نیست جز داستانی که هرکس از سرنوشت ناخودآگاه خویش می سازد، تا از بازیگری منفعل به نویسندگی فعال بدل شود.