آیا روان‌کاوی می‌تواند رانه‌ی مرگ را از بین ببرد؟یکی از سوءبرداشت‌های رایج درباره‌ی روان‌کاوی این اس

آیا روان‌کاوی می‌تواند رانه‌ی مرگ را از بین ببرد؟یکی از سوءبرداشت‌های رایج درباره‌ی روان‌کاوی این است که اگر تحلیل به اندازه‌ی کافی عمیق یا طولانی باشد، نیروهای ویرانگر روان باید به‌طور کامل از بین بروند. اما چنین برداشتی با مبانی نظری روان‌کاوی هم‌خوان نیست.فروید در ورای اصل لذت (۱۹۲۰)، با طرح مفهوم «اجبار به تکرار»، نشان داد که همه‌ی کنش‌های روانی را نمی‌توان تنها با اصل لذت توضیح داد. او در کنار رانه‌های زندگی (Eros)، از رانه‌ی مرگ (Thanatos) سخن گفت؛ مفهومی که نه صرفاً به معنای «میل به مردن»، بلکه به گرایش روان به کاهش تنش، گسستن پیوندها و تکرار الگوهای ویرانگر اشاره دارد.این مفهوم در ادامه‌ی سنت روان‌کاوی نیز بسط یافت. برای مثال، ملانی کلاین آن را با اضطراب‌های آغازین و پرخاشگری پیوند داد و آندره گرین نشان داد که ویرانگری همیشه آشکار نیست؛ گاهی به شکل تهی‌شدگی، گسست از ابژه‌ها یا کاهش سرزندگی روانی تجربه می‌شود.در سنت کلاسیک و بسیاری از رویکردهای روان‌کاوی، هدف درمان حذف رانه‌ی مرگ یا از میان بردن کامل نیروهای ویرانگر نیست، بلکه گسترش ظرفیت نمادپردازی، افزایش توانایی اندیشیدن به تجربه‌های هیجانی، تحمل تعارض و کاهش غلبه‌ی عمل‌ورزی(Acting Out) به نفع بازنمایی و تفکر است.از این منظر، موفقیت یک درمان تحلیلی را نمی‌توان صرفاً با وقوع یا عدم وقوع یک رویداد بیرونی سنجید. تغییر تحلیلی بیش از آنکه به حذف تعارض‌ها مربوط باشد، به دگرگونی رابطه‌ی فرد با امیال، تعارض‌ها، ابژه‌های درونی و شیوه‌ی مواجهه‌اش با رنج مربوط است.شاید مهم‌ترین نکته همین باشد: روان‌کاوی وعده‌ی حذف رنج یا تراژدیِ وضعیت انسانی را نمی‌دهد؛ بلکه می‌کوشد ظرفیت انسان را برای اندیشیدن، معنا دادن و زیستن در دل این پیچیدگی افزایش دهد.@tajrobeh_life🍓