خودسرزنشی؛ وقتی سوپرایگو به جای اصلاح، تنبیه می‌کنددر فضای عمومی، خودسرزنشی اغلب با وجدان اخلاقی یا مسئولیت‌پذیری اشتباه گرفته می‌شود. اما از منظر روان‌کاوی، همه‌ی اشکال خودانتقادی، کارکرد یکسانی ندارند.فروید در The Ego and the Id (1923)، سوپرایگو را صرفاً مرجعی اخلاقی توصیف نمی‌کند؛ بلکه آن را ساختاری می‌داند که می‌تواند به‌شدت تنبیه‌گر، بی‌رحم و گاه مستقل از میزان خطای واقعی عمل کند. در چنین وضعیتی، شدت احساس گناه لزوماً با شدت آنچه رخ داده متناسب نیست.وقتی کارکرد تنبیه‌گر سوپرایگو غالب می‌شود، ایگو ممکن است بخش قابل‌توجهی از انرژی روانی خود را صرف تحمل و پاسخ به حملات خودانتقادگرانه کند. در نتیجه، فرد ساعت‌ها یا روزها درگیر محاکمه‌ی خویش می‌ماند، بی‌آنکه ظرفیت ذهنی بیشتری برای فهم تعارض، معنابخشی به تجربه یا ایجاد تغییری پایدار پیدا کند.از این منظر، خودسرزنشی همیشه معادل پذیرش مسئولیت نیست. در برخی موارد، خودسرزنشی می‌تواند خود به بخشی از مقاومت تبدیل شود؛ مقاومتی که با مشغول نگه داشتن ذهن در چرخه‌ی مجازات، مواجهه با تعارض‌های بنیادی‌تر را به تعویق می‌اندازد.در درمان تحلیلی نیز هدف خاموش کردن سوپرایگو نیست. یکی از دستاوردهای درمان، تغییر کیفیت رابطه‌ی ایگو با سوپرایگو است؛ به‌گونه‌ای که کارکرد تنبیه‌گر و مطلق‌گرای آن، به ظرفیتی برای تأمل، تمایزگذاری و واقعیت‌آزمایی نزدیک‌تر شود.شاید به همین دلیل است که در اتاق درمان، کاهش خودسرزنشی در بسیاری از موارد، نه نشانه‌ی سهل‌گیری، بلکه نشانه‌ی افزایش ظرفیت ایگو برای تحمل تعارض، تأمل و مواجهه‌ی واقع‌بینانه‌تر با خویشتن است.@tajrobeh_life🍓