امام خمینی(ره) :«مالکیت بدان صورت که در امریکا مطرح است اصولاً در اسلام وجود ندارد. اسلام مالکیت را قبول دارد، ولی قوانینی در اسلام هست که مالکیت را تعدیل کند. اگر به قوانین اسلام عمل شود هیچ کس دارای زمینهای بزرگ نمی‌شود. مالکیت در اسلام به صورتی است که تقریباً…‏در این بیان کوتاه اما سرنوشت‌ساز، حضرت امام تصویری از ماهیت مالکیت در اسلام ترسیم می‌کند که جایگاه آن را در برابر دو منظومه‌ بزرگ اندیشه مدرن به‌روشنی آشکار می‌سازد. سخن ایشان نه یک بحث اقتصادی صرف، بلکه یک بیانیه فلسفی درباره انسان، اختیار، عدالت و نسبت دولت و جامعه است.امام قاطعانه می‌فرمایند: «مالکیت بدان صورت که در آمریکا مطرح است اصولاً در اسلام وجود ندارد.» این جمله یک نفی ریشه‌ای است؛ نفی مطلق‌سازی مالکیت خصوصی، نفی شیوه‌ای که در آن مالکیت به حقی بی‌مرز، بی‌تعهد و بی‌قید اخلاقی تبدیل می‌شود. در منطق سرمایه‌داری لیبرال، مالکیت نه فقط یک حق اقتصادی، بلکه نقطه ثقل آزادی فردی است و هیچ سقفی جز قدرت بازار برای آن تعریف نمی‌شود. فرد آزاد است که بیندوزد، انباشته کند و زمین و سرمایه را تا هرجا که توانش برسد به تملک خود درآورد. اما همین آزادی، در فلسفه امام خمینی، به نوعی اسارت تبدیل می‌شود: انباشتِ نامحدود، دیگران را از حق زیست و عدالت محروم می‌سازد و آزادی بعضی را به قیمت محرومیت بسیاری تأمین می‌کند.اسلام چنین مالکیت افسارگسیخته‌ای را نمی‌پذیرد، زیرا نگاه اسلام به مالکیت، نگاه به یک «نظام توزیع قدرت» است. در اسلام، مالکیت هیچ‌گاه یک حق مطلق نیست؛ حق مشروط است، مشروط به عدالت، مشروط به حرمت ربا و احتکار، مشروط به حدود زمین‌داری، مشروط به مسئولیت اجتماعی و اخلاقی. در منطق اسلام، فرد مالک است، اما مالکیت او تا آنجا معتبر است که جامعه را از مدار عدالت خارج نکند. درست در همین نقطه است که اسلام از لیبرالیسم جدا می‌شود. لیبرالیسم آزادی مالکیت را اصالت می‌دهد، اما اسلام عدالت را محور قرار می‌دهد؛ لیبرالیسم هدف را فرد می‌بیند، اسلام انسان را؛ انسانی که هم فرد است و هم عضوی از یک کل.اما امام خمینی در همان لحظه که مالکیت بی‌حد و مرز را نفی می‌کند، مالکیت‌زدایی کمونیستی را نیز رد می‌کند. کمونیسم با حذف مالکیت خصوصی می‌خواهد عدالت را برپا دارد، اما این حذف، از نگاه اسلام، با فطرت انسان ناسازگار است. مالکیت در اندیشه اسلامی تنها یک پدیده اقتصادی نیست؛ عرصه اختیار و مسئولیت انسانی است. اگر مالکیت نباشد، اختیار فردی فرومی‌ریزد، تلاش و خلاقیت بی‌معنا می‌شود و دولت به یک قدرت مطلقه تبدیل می‌شود.در کمونیسم، انسان از صحنه اقتصاد حذف می‌شود و دولت جایگزین انسان می‌گردد، در حالی که در اسلام، دولت نمی‌تواند جایگزین مردم شود. جامعه بدون مالکیت خصوصی، جامعه‌ای است که در آن مالکیت را دولت قبضه می‌کند و فرد به کارمندی تبدیل می‌شود که نه اختیار دارد و نه انگیزه.اسلام نه مالکیت مطلق لیبرالی را می‌پذیرد و نه مالکیت‌زدایی کمونیستی را؛ اسلام مالکیت را می‌پذیرد اما در شبکه‌ای از قوانین آن را تعدیل می‌کند. وقتی امام می‌گوید: «اگر به قوانین اسلام عمل شود هیچ کس دارای زمین‌های بزرگ نمی‌شود»، این تنها یک گزاره فقهی نیست؛ نقدی بنیادین بر منطق انباشت سرمایه است.در اسلام، قوانین زکات، خمس، انفال، ارث، حدود زمین‌داری، حرمت ربا و احتکار و ده‌ها حکم دیگر، به‌گونه‌ای در کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند که تمرکز ثروت را ناممکن و پیدایش طبقات مسلط را نابسنده می‌کند. اسلام با این نظام، نه مالکیت را می‌سوزاند و نه رها می‌کند؛ آن را در مدار عدالت قرار می‌دهد تا جامعه به دو قطب «غنی غالب» و «فقیر مغلوب» تقسیم نشود.در ادامه همین منطق است که امام خمینی به نکته‌ای کلیدی می‌رسد: «وقتی مالکیت این چنین تعدیل شد چرا پای دولت را به میان کشیم و زمین‌ها و صنایع را به دست مردم نسپاریم؟» این جمله، جوهره نگرش اقتصادی اسلام را آشکار می‌کند: اسلام نه بازارسالاری لیبرال را می‌پذیرد، نه دولت‌سالاری کمونیستی را. اسلام، اقتصاد را بر قدرت مردم بنا می‌کند؛ اما مردمی که در مدار عدالت زندگی می‌کنند، نه مردمی که زیر چکمه‌های رانت و سرمایه و انحصار خُرد شوند. دولت در اسلام ناظر است، نه مالک؛ هادی است، نه تاجر؛ حافظ عدالت است، نه رقیب مردم. آن‌گاه که مالکیت تعدیل شود و انباشت ثروت نامشروع ناممکن گردد، اقتصاد از آن مردم می‌شود و جامعه از سلطه دولت بزرگ و سرمایه‌دار بزرگ رها می‌گردد.آنچه امام بیان می‌کند صرفاً یک نسخه‌ اقتصادی نیست؛ یک نظریه‌ی انسان‌شناسی است. لیبرالیسم آزادی بدون عدالت را تقدیس می‌کند؛ کمونیسم عدالت بدون آزادی را. اما اسلام آزادی را در خدمت عدالت قرار می‌دهد. اسلام نه فرد را فدای جامعه می‌کند و نه جامعه را فدای فرد؛ برای اسلام، انسان مهم است؛ انسان مختار، انسان مسئول، انسان رها از سلطه دولت و سرمایه. از همین رو اسلام نه راه سوم میان کمونیسم و لیبرالیسم است، بلکه افقی برتر است؛ افقی که در آن مالکیت هست اما مالکیت‌پرستی نیست، دولت هست اما دولت‌سالاری نیست، آزادی هست اما بی‌عدالتی نیست.@syjebraily