دین موروثی آنچه علوم شناختی درباره‌ شکل‌گیری باور می‌گویداگر در عربستان به دنیا می‌آمدید، مسلمان بود

دین موروثی آنچه علوم شناختی درباره‌ شکل‌گیری باور می‌گویداگر در عربستان به دنیا می‌آمدید، مسلمان بودید. اگر در تایلند به دنیا می‌آمدید، بودایی. این یک حدس نیست، یک واقعیت آماری‌ست.جامعه‌شناسان دین به این پدیده می‌گویند «برنامه‌ریزی فرهنگی» (Cultural Programming). ایده اصلی‌اش ساده و در عین حال آزاردهنده است: مغز انسان در سال‌های اول زندگی، پیش از آنکه قدرت داوری نقادانه داشته باشد، باورهای اطرافیانش را نه به‌عنوان «یک گزینه از میان گزینه‌ها»، بلکه به‌عنوان «واقعیت مطلق جهان» ضبط می‌کند.یک کودک چهار ساله وقتی نماز خواندن پدرش یا صلیب کشیدن مادرش را می‌بیند، در حال یادگیری ریاضی یا زبان نیست، در حال نقشه‌برداری از «جهانی که در آن باید زندگی کند» است. این یادگیری، برخلاف یادگیری زبان، هرگز به‌طور جدی به چالش کشیده نمی‌شود. چرا؟ چون کسی به کودک نمی‌گوید «حالا چند تا دین دیگر را هم بررسی کن و بعد تصمیم بگیر».نکته‌ جالب اینجاست: این فرایند مخصوص دین نیست. زبان مادری، ارزش‌های سیاسی، حتی ذائقه‌ غذایی، همگی به همین شکل «نصب» می‌شوند. اما دین یک ویژگی خاص دارد معمولا با برچسب «مقدس» و «غیرقابل‌سوال» عرضه می‌شود، در حالی که ذائقه‌ غذایی این‌طور نیست.اینجاست که سوال جدی مطرح می‌شود: اگر باور من به هر دینی، محصول تصادف جغرافیایی تولدم است، نه نتیجه‌ تحقیق آگاهانه‌ام، آیا این باور می‌تواند «حقیقت» نامیده شود؟ یا فقط یک عادت ذهنی به‌ارث‌رسیده است که هرگز آزمایش نشده؟این پرسش، اهانت به هیچ دینی نیست. دعوتی‌ست به یک تمرین ساده: باوری را که داری، یک‌بار هم که شده، از زاویه‌ دید یک ناظر بیرونی نگاه کن. آیا اگر امروز برای اولین بار با آن مواجه می‌شدی، بازهم می‌پذیرفتی‌اش؟#دین_موروثی #تفکر_نقاد #آزاداندیشی #علوم_شناختی #گفتگو_توانا@Dialogue1402