مایکل جکسون ۵۰ سال داشت.او در حال آماده‌سازی کنسرت‌هایی بود که قرار بود بازگشت او به صحنه را رقم بزن

مایکل جکسون ۵۰ سال داشت.او در حال آماده‌سازی کنسرت‌هایی بود که قرار بود بازگشت او به صحنه را رقم بزنند.تمرین‌های طولانی و روزانه.اما پشت این فشار جسمی، مشکلی وجود داشت که با آن دست‌وپنجه نرم می‌کرد:بی‌خوابی شدید.آن شب، مثل دفعات قبل، برای اینکه بتواند بخوابد به دنبال کمک بود.چندین بنزودیازپین به‌صورت پشت سر هم به او داده شد.اما نتیجه‌ای نداد.در نهایت سراغ داروی دیگری رفتند؛ دارویی که جزو داروهای معمول درمان بی‌خوابی نیست:پروپوفولچند ساعت بعد،با اورژانس تماس گرفته شد.امدادگران او را در وضعیت ایست قلبی‌تنفسی پیدا کردند.عملیات احیا شروع شد و بیش از ۴۰ دقیقه ادامه پیدا کرد.او به بیمارستانی در لس‌آنجلس منتقل شد، اما در آنجا مرگش تأیید شد.کالبدگشایی، مکانیسم دقیق مرگ را مشخص کرد:مسمومیت حاد با پروپوفول، با نقش مؤثر بنزودیازپین‌ها.تشخیص پزشکی قانونی روشن بود.اما اینجا ماجرا از یک خبر جنجالی فراتر می‌رود و وارد دنیای فارماکولوژی می‌شود.پروپوفول یک داروی بیهوشی وریدی با اثر بسیار سریع است.این دارو برای القا و حفظ بیهوشی عمومی در اتاق عمل طراحی شده است.حاشیه ایمنی آن نسبتاً محدود است.فاصله بین دوزی که باعث خواب می‌شود و دوزی که می‌تواند تنفس را مختل کند، به تنظیم دقیق و مداوم دوز، همراه با پایش مستمر اکسیژن، فشار خون و فعالیت قلبی وابسته است.خارج از چنین محیطی، حاشیه ایمنی دارو کاهش پیدا می‌کند.در دوزهای بیهوشی، پروپوفول رفلکس‌های محافظ راه هوایی را سرکوب می‌کند و مرکز تنفسی را دچار دپرسیون می‌کند.در اتاق عمل، این اثر قابل پیش‌بینی و قابل کنترل است.اما خارج از آن محیط، همین اثر دارویی می‌تواند به آپنه‌ای منجر شود که کسی متوجه آن نشوداینجا مکانیسم دوم وارد ماجرا می‌شود؛ مکانیسمی که اهمیت زیادی دارد.بنزودیازپین‌هایی که چند ساعت قبل تجویز شده بودند، اثرات مهاری سیستم عصبی مرکزی را تقویت می‌کنند و همراه با پروپوفول می‌توانند باعث هم‌افزایی فارماکودینامیک شوندبنابراین نتیجه صرفاً جمع ساده اثرات دو دارو نیستدپرسیون تنفسی حاصل از ترکیب آن‌ها می‌تواند بسیار شدیدتر از اثر هرکدام به‌تنهایی باشد؛ حتی در دوزهایی که به‌تنهایی ممکن است قابل‌تحمل به نظر برسند.یک نکته مهم دیگر درباره پروپوفول این است که آنتی‌دوت اختصاصی ندارد.برای اوردوز اپیوئیدها نالوکسان داریم.برای بنزودیازپین‌ها فلومـازنیل داریم.اما برای پروپوفول، درمان اختصاصیِ وجود ندارد و در صورت بروز دپرسیون تنفسی، راه اصلی نجات، حمایت فوری از راه هوایی و تنفس توسط فرد آموزش‌دیده است.پس زمان بسیار کمی برای مداخله وجود دارد.توالی اتفاقات، مطابق با یافته‌های پزشکی قانونی، احتمالاً چنین بوده است:تجویز پروپوفول در شرایطی که سیستم عصبی بیمار از قبل تحت تأثیر بنزودیازپین‌ها قرار داشت.🔽دپرسیون پیشرونده تنفس🔽هیپوونتیلاسیون تشخیص‌داده‌نشده، به دلیل نبود مانیتورینگ مداوم🔽هیپوکسمی پیشرونده🔽و در نهایت، فعالیت قلبی بدون برون‌ده مؤثر.تا زمان شروع احیا، احتمالاً دوره‌ای از اکسیژن‌رسانی ناکافی ایجاد شده بود که آسیب قابل‌توجهی به عملکرد قلب و مغز وارد کرده بود.نکته مهم در این پرونده فقط مقدار پروپوفول نیست.مسئله اصلی، فاصله میان فارماکولوژی یک داروی قدرتمند و شرایطی است که این دارو در آن استفاده شد.پروپوفول، به‌خاطر ماهیتش، به یک محیط ایمن در اطراف خود نیاز دارد:مانیتورینگ مداوم، پرسنل آموزش‌دیده و امکان فوری تأمین و کنترل راه هوایی.وقتی این محیط حذف شود، دارویی که هر سال برای میلیون‌ها عمل جراحی با ایمنی بالا استفاده می‌شود، می‌تواند حتی در دوزهای متوسط نیز خطرناک باشد.⬅️تحقیقات بعدی مشخص کرد که پروپوفول و بنزودیازپین‌ها توسط پزشک شخصی مایکل جکسون، که آن شب در کنار او حضور داشت، در منزل تجویز شده بودند؛ بدون تجهیزات مانیتورینگ و بدون استاندارد مراقبتی لازم برای استفاده ایمن از چنین دارویی خارج از محیط بیمارستاناین پزشک محاکمه شد و در سال ۲۰۱۱ به دلیل قتل غیرعمد محکوم و زندانی شدو اینجا سؤال اصلی مطرح می‌شود:سؤال فقط این نیست که:«مایکل جکسون از چه چیزی مرد؟»از نظر فارماکولوژیک، پاسخ را می‌دانیم.سؤال مهم‌تر این است:❓چه شرایطی باعث شد دارویی که برای استفاده در اتاق عمل طراحی شده، به‌طور مکرر در یک اتاق خواب تجویز شود؟بیش از یک دهه بعد، این پرونده همچنان در بحث‌های مربوط به ایمنی بیهوشی و محدودیت استفاده از داروهای بیمارستانی خارج از محیط مناسب مطرح می‌شود.یک داروی بیهوشیِ اتاق عمل، بدون وجود اتاق عمل.مرگی که در پزشکی قانونی Homicide طبقه‌بندی شد.و یک درس فارماکولوژیک که همچنان معتبر است:خطر یک دارو فقط به دوز آن بستگی ندارد؛ محیطی که دارو در آن تجویز می‌شود نیز بخشی از ایمنی آن است.✍️ ادمین کانال طب اطفال🚩🚩@TebeAtfal