💩 یبوست: تعریف، بررسی و درمان 🩺یبوست کاهش دفعات دفع مدفوع (کمتر از ۳ بار در هفته) یا دشواری در دفع است. معیارهای Rome Criteria برای یبوست عملکردی: وجود حداقل ۲ علامت از موارد زیر در حداقل ۳ ماه گذشته:زور زدن هنگام دفعمدفوع سفت یا گلوله گلولهاحساس دفع ناکاملانسداد در ناحیه مقعدنیاز به مانور دستیکمتر از ۳ بار دفع در هفته🔍 گام اول: بررسی و افتراق عللشرح حال و معاینه:شروع و الگوی یبوست، علائم هشدار (Red Flags) مانند خونریزی، کاهش وزن، کم خونی، مدفوع قلمی شکل و یبوست مقاومداروها و بیماری‌های زمینه‌ای: اوپیوئیدها، داروهای ضد فشار خون، کم کاری تیروئید، دیابت، پارکینسون و اختلالات الکترولیتیمعاینه فیزیکی: شکم و رکتال دیجیتال برای بررسی تون اسفنکتر، توده یا فیشر🧪 آزمایشات و بررسی‌های پاراکلینیکی:CBC، TSH، Ca، K، FBS، Cr، تست مدفوع (FOBT)در صورت لزوم: کولونوسکوپی، مطالعات عملکردی روده⚡ خط اول درمان: اصلاح سبک زندگیافزایش فیبر غذایی: ۲۵-۳۰ گرم در روز (میوه‌ها، سبزیجات، حبوبات)مصرف کافی مایعات: ۱.۵–۲ لیتر در روزفعالیت بدنی منظمایجاد عادات دفع منظم (مثلاً ۳۰ دقیقه بعد از صبحانه)💊 خط دوم درمان: داروهاالف) ملین‌های حجم‌دهنده (Bulk-forming)مکانیسم: افزایش حجم مدفوع با جذب آبمثال: Psyllium، ۱ ساشه در ۱ لیوان آب ۱–۳ بار در روزنکته: نیاز به مصرف مایعات کافی، اثر ۱۲–۷۲ ساعتب) ملین‌های اسموتیک (Osmotic)مکانیسم: کشیدن آب به داخل روده، نرم و حجیم کردن مدفوعمثال‌ها:Polyethylene Glycol (PEG): ۱ ساشه در ۱۲۵ میلی‌لیتر آب، روزی یک بارLactulose: ۱۰–۴۵ میلی‌لیتر خوراکی، اثر ۲۴–۴۸ ساعتMagnesium Hydroxide (MOM): ۳۰–۶۰ سی‌سی هر شب، منع مصرف در بیماران کلیویج) ملین‌های محرک (Stimulant)مکانیسم: تحریک مستقیم اعصاب رودهمثال‌ها:Bisacodyl: ۵ میلی‌گرم قرص یا ۱۰ میلی‌گرم شیاف هر شبFijan Syrup: ۵ سی‌سی شربت هر شبCastor Oil: منع مصرف در بارداری📈 پیگیری و تنظیم درمانپایش دفعات و قوام مدفوعادامه اصلاح سبک زندگیدر صورت عدم پاسخ: بررسی اختلالات کف لگن یا داروهای پیشرفته‌تر مانند Lubiprostone، Linaclotide یا Plecanatideبرای نصب طبیاد و استفاده از جامع‌ترین اپلیکیشن دستیار بالینی فارسی از لینک‌های زیر استفاده کنید: