⭕️ مانیفست آزادیچرا باید کتاب «قانون، قانون‌گذاری و آزادی» را خواند؟✍🏻 رضا طهماسبی / دبیر تحریریه 🔹سه‌گانه هایک را می‌توان حاصل چند دهه تلاش برای پاسخ دادن به یک پرسش دانست: اگر تمدن بسیار پیچیده‌تر از آن است که یک ذهن واحد بتواند آن را بفهمد، قواعد زندگی مشترک چگونه باید شکل بگیرند؟ پاسخ او در دهه‌های ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰ به‌تدریج پخته‌تر شد. کتاب بنیان آزادی در سال ۱۹۶۰ تلاش مهم دیگری برای توضیح فلسفه سیاسی هایک بود. اما او هنوز احساس می‌کرد برخی از مسائل بنیادی باقی مانده‌اند. آزادی بدون نظریه‌ای درباره قانون ناقص است؛ نظریه قانون بدون نظریه‌ای درباره نظم اجتماعی ناقص می‌ماند؛ و اگر قرار باشد قانون از آزادی محافظت کند، باید درباره ساختار قدرت سیاسی نیز سخن گفت. به این ترتیب، پروژه نگارش سه‌جلدی «قانون، قانون‌گذاری و آزادی» آغاز شد.🔹جلد نخست کتاب با عنوان قواعد و نظم، بیش از هر چیز درباره منشأ نظم اجتماعی است. هایک میان دو نوع نظم تفاوت می‌گذارد: نظمی که از پیش طراحی شده و نظمی که در نتیجه تعامل انسان‌ها شکل گرفته است. اولی نظمی ساخته‌شده و سازمان‌یافته و دومی نظمی است که به‌صورت خودجوش پدید آمده. این تمایز در ظاهر انتزاعی است، اما مثال‌های ساده زیادی دارد. یک کارخانه، یک ارتش طراحی یا یک شرکت ساختاری دارد که انسان‌ها آگاهانه طراحی و ایجاد کرده‌اند. اما زبان را نمی‌توان به همین معنا طراحی‌شده دانست. بازار نیز چنین نیست. 🔹جلد دوم با نام سراب عدالت اجتماعی به‌خوبی موضع هایک را نشان می‌دهد. او در این کتاب استدلال می‌کند که مفهوم عدالت اجتماعی، آن‌گونه که در سیاست مدرن به‌کار می‌رود، اغلب بر یک تصور گمراه‌کننده از جامعه بنا شده است: این تصور که می‌توان نتایج اقتصادی و اجتماعی را مانند نتیجه تصمیم یک فرد یا یک سازمان، به «جامعه» نسبت داد و سپس از جامعه خواست آن را عادلانه‌تر کند. فهرست مطالب کتاب نیز نشان می‌دهد که هایک بحث خود را از رفاه عمومی و عدالت آغاز می‌کند، به عدالت توزیعی می‌رسد و سپس مفهوم کاتالاکسی را برای توضیح نظم بازار وارد می‌کند.🔹یکی از مهم‌ترین نقاط قوت کتاب، پیوند دادن اقتصاد با فلسفه، حقوق و سیاست است. هایک نشان می‌دهد که دفاع از بازار آزاد را نمی‌توان صرفاً با استدلال‌های مربوط به کارایی اقتصادی پیش برد. بازار به مجموعه‌ای از قواعد حقوقی، مالکیت خصوصی، قرارداد، رقابت و حاکمیت قانون نیاز دارد. اگر این قواعد دائماً تابع تصمیم‌های سیاسی و اهداف کوتاه‌مدت دولت باشند، سازوکاری که قرار است اطلاعات پراکنده را هماهنگ کند، به‌تدریج از کار می‌افتد. این نگاه بعدها در میان بسیاری از اقتصاددانان و نظریه‌پردازان نهادگرا نفوذ زیادی پیدا کرد. #تجارت_فردا @tejaratefardaمتن کامل یادداشت را اینجا بخوانید.