⭕️ سیل نفتدر کنفرانس اقتصادی رامسر چه گذشت؟✍🏻 شادی معرفتی/ نویسنده نشریه🔹برنامه عمرانی پنجم در خرد

⭕️ سیل نفتدر کنفرانس اقتصادی رامسر چه گذشت؟✍🏻 شادی معرفتی/ نویسنده نشریه🔹برنامه عمرانی پنجم در خرداد 1352 به تصویب مجلسین و توشیح محمدرضا پهلوی رسید. یک سال بعد در مرداد 1353، با افزایش ناگهانی قیمت نفت و در نتیجه درآمدهای نفتی کشور، به منظور تجدیدنظر در برنامه پنجم و تعیین خط مشی اقتصادی ایران، کنفرانس رامسر گشایش یافت. این کنفرانس را نمی‌توان بدون فهم شرایطی که به برگزاری آن انجامید، مطالعه کرد. کنفرانس رامسر پاسخ به تحولات همزمانی بود که طی کمتر از یک سال، اقتصاد کشور را دستخوش دگرگونی اساسی کرده بود. این نشست، واکنشی مقطعی به افزایش درآمدهای نفتی نبود، بلکه پاسخ به بحرانی بود که در قلب نظام برنامه‌ریزی ایران شکل گرفته بود.🔹کمتر از یک ماه پیش از برگزاری کنفرانس رامسر، در روزهای 19 تا 21 تیر 1353، کنفرانسی در هتل گاجره دیزین با حضور شاه، نخست‌وزیر و مدیران سازمان برنامه، وزیران اقتصادی و جمعی از کارشناسان برگزار شد. گاجره، برخلاف رامسر که صحنه تصمیم‌گیری سیاسی بود، کارگاهی کارشناسی برای بازاندیشی در برنامه پنجم به‌شمار می‌رفت. جهش کم‌سابقه درآمدهای نفتی، افزایش ناگهانی ظرفیت مالی دولت و دگرگونی شرایط اقتصاد جهانی، برنامه‌ای را که تنها چند ماه از تصویب آن می‌گذشت، با پرسش‌هایی تازه‌ روبه‌رو کرده بود. از همین‌رو، سازمان برنامه کوشید در گاجره تصویری واقع‌بینانه از فرصت‌ها و محدودیت‌های پیش‌روی اقتصاد ایران ارائه دهد. 🔹مهم‌ترین تحولی که با افزایش ناگهانی درآمدهای نفتی رخ داد، تمرکز قدرت در راس هرم بود. شاه که تا پیش از آن، خود را ناگزیر از اجرای نظرات کارشناسی می‌دید، با افزایش درآمدها دیگر خود را ملزم به رعایت چهارچوب‌های متصلب سازمان برنامه نمی‌دانست و بر این گمان بود که به‌عنوان «صاحب مملکت» می‌تواند برای این درآمدهای بادآورده تصمیم بگیرد. در واقع، این افزایش درآمدها، پارادایم برنامه‌ریزی اقتصادی کشور را دگرگون کرد و دیگر مسئله اصلی دولت، «تامین منابع» نبود، بلکه «چگونگی مصرف درآمدهای سرشار نفتی» و مدیریت پیامدهای آن بود؛ تغییری که آثارش در تورم، گسترش واردات، رشد شتابان هزینه‌های عمرانی و فشار بر ظرفیت‌های اجرایی کشور در سال‌های بعد آشکار شد.🔹مجله اشپیگل در تابستان ۱۹۷۴ مقاله‌ای با عنوان «پرش بزرگ با پای لنگ» منتشر کرد و هشدار داد که ایران، بدون برخورداری از زیرساخت‌های لازم، در حال تجربه توسعه‌ای شتاب‌زده است؛ توسعه‌ای که بنادر، شبکه حمل‌ونقل، دستگاه اداری و ظرفیت صنعتی کشور توان تحمل آن را ندارند. کارشناسان سازمان برنامه نیز دقیقاً بر همین نقطه انگشت گذاشته بودند. آنان هشدار می‌دادند که افزایش ناگهانی بودجه دولتی، رشد واردات و اجرای همزمان ده‌ها پروژه بزرگ، گره‌های زیرساختی را تشدید خواهد کرد. اما شاه زمان را کوتاه می‌دید و باور داشت می‌توان عقب‌ماندگی چنددهه‌ای را در یک جهش تاریخی جبران کرد.#تجارت_فردا @tejaratefardaمتن کامل گزارش را اینجا مطالعه کنید.