لیبرالیسم نقابدار نقد محمد قوچانی بر اندیشه اقتصادی و سیاسی عبدالکریم سروش🔹 محمد قوچانی در این شمار

لیبرالیسم نقابدار نقد محمد قوچانی بر اندیشه اقتصادی و سیاسی عبدالکریم سروش🔹 محمد قوچانی در این شماره تجارت فردا، در مقاله‌ای با عنوان لیبرالیسم نقابدار، به بررسی و نقد سیر اندیشه اقتصادی و سیاسی عبدالکریم سروش پرداخته و این پرسش را مطرح کرده است که آیا می‌توان سروش را، چنان‌که در مقاطعی معرفی شده، متفکری لیبرال دانست؟🔹 قوچانی برای پاسخ به این پرسش، ابتدا سه نسل روشنفکری دینی در ایران را از یکدیگر تفکیک می‌کند. به روایت او، نسل نخست با چهره‌هایی چون مهدی بازرگان و یدالله سحابی بیشتر از دریچه علوم تجربی به دین می‌نگریست؛ نسل دوم، با چهره‌هایی مانند علی شریعتی و ابوالحسن بنی‌صدر، تحت تاثیر اندیشه‌های سوسیالیستی و مارکسیستی قرار گرفت و نسل سوم که عبدالکریم سروش برجسته‌ترین چهره آن بود، بیش از همه با فلسفه، کلام و عرفان پیوند داشت. 🔹 بخش مهم مقاله به دیدگاه‌های اقتصادی سروش در دهه ۱۳۶۰ اختصاص دارد. آن‌جا که او پس از سفر به نمایشگاه صنعتی ژاپن، مقاله صناعت و قناعت را نوشت. قوچانی با مرور این نوشته نشان می‌دهد که سروش در آن دوره نگاهی انتقادی به صنعت، تکنولوژی، رقابت، مصرف و حتی برخی مظاهر توسعه شهری داشت. او تکنولوژی را با مفاهیمی چون قناعت‌کشی، رقابت‌افزایی، تقدس‌زدایی و زیادت‌طلبی نقد می‌کرد و حتی درباره ضرورت توسعه مترو در تهران تردید داشت. 🔹به اعتقاد نویسنده، این نگاه با مبانی اقتصاد مدرن و همچنین اصول بنیادین لیبرالیسم اقتصادی فاصله داشت. سروش البته در دهه‌های بعد دگرگونی‌های فکری مهمی را تجربه کرد، از ایدئولوژی دینی فاصله گرفت، به نقد شریعتی پرداخت و در حوزه سیاست از دموکراسی و جامعه مدنی دفاع کرد. تا جایی که در مقطعی خود را لیبرال‌دموکرات خواند. بااین‌حال، قوچانی معتقد است این تحول هرگز به بازنگری جدی در دیدگاه‌های اقتصادی پیشین او و پذیرش مبانی فلسفه سیاسی لیبرالیسم، از مالکیت فردی و حکومت قانون تا استقلال نهاد دین از دولت، منجر نشد. 🔹مقاله لیبرالیسم نقابدار در شماره ۶۴۲ تجارت فردا منتشر شده است.#تجارت_فردا @tejaratefarda