⭕️ شوک زنجیره‌ایآسیب جنگ چگونه به کل اقتصاد سرایت می‌کند؟✍🏻حامد وحیدی/ نویسنده نشریه 🔹برای اندازه‌

⭕️ شوک زنجیره‌ایآسیب جنگ چگونه به کل اقتصاد سرایت می‌کند؟✍🏻حامد وحیدی/ نویسنده نشریه 🔹برای اندازه‌گیری هزینه اقتصادی یک جنگ نمی‌توان فقط ارزش ساختمان‌ها، کارخانه‌ها یا تاسیساتی را که مستقیم آسیب دیده‌اند جمع زد. مقاله جدید مهران بهنیا و محبوبه داودی با عنوان «خسارت هدفمند صنعتی و محاصره دریایی تا کجا می‌توانند در یک اقتصاد گسترش یابند؟ ارزیابی بلادرنگ داده‌ستانده از جنگ ۲۰۲۶ ایران» از همین زاویه به آثار اقتصادی جنگ و محاصره دریایی ایران نگاه می‌کند. پرسش اصلی مقاله این است که اگر بخشی از ظرفیت تولید کشور از دست برود و همزمان بخشی از تجارت خارجی مختل شود، این شوک‌ها از طریق ساختار اقتصاد چگونه به سایر بخش‌ها منتقل می‌شوند و چه حجمی از فعالیت اقتصادی را در معرض آسیب قرار می‌دهند.🔹شوک جنگ در مجموع حدود 8/ 13 درصد از ستانده ناخالص اقتصاد را در معرض اختلال قرار می‌دهد. تنها 5/ 6 واحد درصد از این رقم مربوط به کاهش مستقیم ظرفیت همان دو فعالیتی است که هدف قرار گرفته‌اند. 3/ 7 واحد درصد دیگر از طریق ارتباط آنها با سایر صنایع ایجاد می‌شود. یعنی اثر غیرمستقیم شبکه تولید از خود خسارت مستقیم بزرگ‌تر است. این تفاوت همان چیزی است که با نگاه صرف به خسارت فیزیکی دیده نمی‌شود. یک کارخانه نساجی ممکن است اصلاً هدف حمله قرار نگرفته باشد، اما اگر ماده اولیه مورد نیازش در دسترس نباشد، تولید آن نیز کاهش پیدا می‌کند. 🔹نکته قابل‌توجه این است که جغرافیای اثر بر تولید با جغرافیای اثر بر اشتغال یکسان نیست. شدیدترین افت تولید در خود صنایع هدف، یعنی پتروشیمی و فولاد، و فعالیت‌های نزدیک به آنها دیده می‌شود. اما وقتی شوک در زنجیره تولید حرکت می‌کند، اثر اشتغالی آن در بخش‌های دیگری ظاهر می‌شود که نیروی کار بسیار بیشتری به کار می‌گیرند. از کل اشتغال در معرض آسیب در اثر جنگ و محاصره، حدود ۱۸ درصد در ساختمان، ۱۲ درصد در کشاورزی و باغداری و هشت درصد در نساجی قرار دارد. در مقابل، سهم صنایع شیمیایی حدود شش درصد و فلزات اساسی حدود چهار درصد است. 🔹یکی از مهم‌ترین نتایج مقاله در جایی ظاهر می‌شود که معمولاً در نخستین ارزیابی‌های خسارت جنگ کمتر دیده می‌شود: سرمایه‌گذاری. در اثر کاهش ظرفیت این دو صنعت و محاصره، حدود 3/ 9 درصد از سبد سرمایه‌گذاری در معرض اختلال قرار می‌گیرد، درحالی‌که این رقم برای مصرف خصوصی حدود 2/ 6 درصد است. علت، ترکیب این دو سبد است. پتروشیمی، فولاد و بخش‌هایی که به آنها وابسته‌اند، از مصنوعات فلزی و ماشین‌آلات گرفته تا مصالح و فعالیت‌های ساختمانی، در تشکیل سرمایه ثابت وزن زیادی دارند. #تجارت_فردا@tejaratefardaمتن کامل مقاله را در سایت تجارت فردا بخوانید.