بخش چهارم اما شاید بزرگ‌ترین و خطرناک‌ترین بحران امروز ایران، شکاف عمیق و رو‌به‌گسترش میان حاکمیت و ملت باشد؛ شکافی که اگر ترمیم نشود، هیچ سیاست اقتصادی، امنیتی یا خارجی قادر به جبران آن نخواهد بود. نشانه‌های این گسست روشن‌اند: کاهش معنادار مشارکت سیاسی،…بخش پنجمهیچ آینده پایداری بدون بازگرداندن امید، نقش و کرامت به نسل جوان قابل تصور نیست.و اما فقرفقر در ایران امروز صرفا به معنای کاهش درآمد یا ناتوانی در تأمین معیشت نیست؛ بلکه با پدیده‌ای به‌نام فقر چندبعدی مواجه‌ایم. فقر در دسترسی به آموزش باکیفیت، خدمات درمانی مناسب، مسکن امن، شغل پایدار، امنیت اجتماعی و حتی امکان مشارکت مؤثر در تصمیم‌گیری‌ها.این نوع فقر، کرامت انسانی را فرسایش می‌دهد و احساس طردشدگی و بی‌عدالتی را در لایه‌های مختلف جامعه تعمیق می‌کند. بسیاری از شهروندان، حتی آنان که زیر خط فقر رسمی قرار ندارند، در معرض ناامنی دائمی، اضطراب نسبت به آینده و فقدان حداقل‌های یک زندگی باثبات قرار گرفته‌اند.سیاست‌گذاری‌ای که فقر را صرفاً با یارانه‌های مقطعی یا آمارهای حداقلی تعریف می‌کند، قادر به مهار این بحران نخواهد بود. مقابله با فقر چندبعدی، نیازمند اصلاحات ساختاری، بازتوزیع عادلانه فرصت‌ها و بازتعریف نقش دولت در حمایت اجتماعی است.بخش سوم: اقتصاد رانتی، فساد و ضرورت پیشگیریاقتصاد ایران امروز بیش از آن‌که مولد باشد، رانتی و فسادزا شده است. تحریم‌ها، در بسیاری از موارد، به ابزاری برای توزیع رانت، ایجاد انحصار و اعطای امتیازات خاص بدل شده‌اند. نتیجه این مسیر برای مردم روشن است: گسترش فقر، ناامنی اقتصادی و از میان رفتن امید به آینده.تجربه ثابت کرده است که مبارزه با فساد، تنها با برخوردهای قضایی پسینی ممکن نیست. اگرچه برخورد با مفسدان ضروری است، اما پیشگیری از فساد اهمیت به‌مراتب بیشتری دارد. باید در نظام بوروکراسی، سیاست‌های ارزی، نظام مالیاتی، بودجه‌ریزی و ساختار تصمیم‌گیری اقتصادی، سازوکارهایی تعبیه شود که اساساً امکان شکل‌گیری رانت را به حداقل برساند:شفافیت، رقابت سالم، پاسخگویی، و حذف امضاهای طلایی و امتیازات رانتی، ابزارهای واقعی مبارزه با فسادند. بدون این اصلاحات ساختاری، هر مبارزه‌ای با فساد، نمایشی و ناکارآمد خواهد بود. به این ترتیب این پرسش جدی مطرح است که چگونه و بر چه مبنایی در کشور ما نهادهایی بدون تن دادن به این سازوکارها از بودجه عمومی ارتزاق می کنند، و چه بسا سالانه درخواست افزایش بودجه و گنجاندن ردیف های جدید دارند، حاضر به شفافیت و پاسخگویی نیستند؟ (در نامه ای که اخیرا به رئیس جمهور نوشته شد، بسته ای را برای اصلاح بودجه پیشنهاد دادیم.) بخش چهارم: ما اصلاح‌طلباندر چنین شرایطی، اصلاح‌طلبی نمی‌تواند به نقش منتقد صرف بسنده کند. جامعه از ما انتظار راه‌حل‌های واقعی، قابل اجرا و ملموس دارد. اصلاح‌طلبی بدون برنامه، بدون شجاعت و بدون مسئولیت‌پذیری، جایگاه خود را از دست خواهد داد.ما اصلاح طلبان باید • بدون لکنت از حقوق همه ایرانیان دفاع کنیم؛ • بر تقویت جامعه مدنی، مشارکت واقعی مردم و قدرتمند شدن جامعه ایران تأکید داشته باشیم؛ • با نابرابری درآمدی مقابله کنیم و پیگیر ایجاد فرصت‌های برابر و تحقق عدالت برای همه شهروندان باشیم؛ • رفع تبعیض‌های جنسیتی را به‌عنوان محور توسعه بپذیریم؛ • بر سیاست خارجی عقلانی، تنش‌زدا و مبتنی بر منافع ملی پافشاری کنیم؛ . مدافع توسعه‌ای پایدار، درون‌زا و دموکراتیک باشیم؛۰بر انتخابات آزاد و عادلانه اصرار ورزیم و حضور در قدرت را یک اصل بدانیم،نه هدف!. .از حق انتخاب سبک زندگی مردم دفاع کنیم؛ ۰رفع حصر و آزادی همه زندانیان سیاسی همواره از اولویت های ما باشد.. پیگیر حق دسترسی شهروندان به گردش آزادانه اطلاعات باشیم.ما اگر نسخه نجاتی برای ایران امروز نداشته باشند، و اگر صدای حق خواهی ملت بزرگ ایران نباشیم، اصلی‌ترین منبع قدرت خود را از دست خواهیم داد و به‌تدریج از معادلات حذف خواهیم شد. ما با جامعه‌ای بی‌پناه مواجه‌ایم؛ و اگر «قدرتِ بی‌قدرتان» نباشیم، راه باریک آزادی نیز به بن‌بست خواهد رسید. بیانیه ۱۵ ماده‌ای سیدمحمد خاتمی و نیز بیانیه ۱۱ ماده‌ای جبهه اصلاحات ایران، چارچوبی واقع‌گرایانه برای این مسیر ارائه می‌دهد؛ چارچوبی مبتنی بر حقوق شهروندی، شفافیت، توسعه پایدار، پاسخگویی و منافع ملی مع الاسف کسانی که سالیان سال در مقابل اصلاحات به عنوان بخشی از راه حل های حکمرانی مقاومت کردند، به این واقعیت توجه نکردند که حذف یا بی اثر کردن نیروی میانه، کشور را با چه مخاطراتی روبرو خواهد کرد. توجه نکردند که سیاست اصرار بر یکدست سازی، تا چه حد کیفیت حکمرانی را تنزل می دهد و حاضر شدند به قیمت حذف رقیب سیاسی، چشم بر فرصت های بسیاری که پیش روی کشور قرار می گرفت ببندند.خانم‌ها و آقایان،دوستان و همراهان؛در پایان این سخن، می‌خواهم از ایران بگویم.ایران فقط یک ساختار سیاسی یا یک جغرافیای تاریخی نیست.ایران، تنها مجموعه‌ای از نهادها، قوانین و مرزها نیست.