عمر یاغی، شیمیدان دانشگاه برکلی کالیفرنیا، جایزه نوبل شیمی سال ۲۰۲۵ را به همراه سوزومو کیتاگاوا و ری

عمر یاغی، شیمیدان دانشگاه برکلی کالیفرنیا، جایزه نوبل شیمی سال ۲۰۲۵ را به همراه سوزومو کیتاگاوا و ریچارد رابسون برای پژوهش‌هایشان در زمینه «چارچوب‌های فلز-اورگانیک» (MOFs) به دست آورد. این مواد، ساختارهای کریستالی مصنوعی با متخلخل‌ترین حالت ممکن هستند؛ به طوری که تنها چند گرم از این ماده می‌تواند مساحت سطحی معادل یک زمین فوتبال کامل را در همان حجم اندک جای دهد. این مساحت سطح داخلی عظیم، مانند یک اسفنج مولکولی عمل می‌کند و قادر است حتی در خشک‌ترین شرایط، بخار آب را مستقیماً از هوا جذب کند.دستگاهی که بر اساس این علم ساخته شده، با یک چرخه روزانه ساده کار می‌کند. در طول شب و با خنک شدن هوا، ماده MOF موجود در دستگاه، بخار آب را جذب کرده و در منافذ خود به دام می‌اندازد. در طول روز، نور خورشید ساختار را دوباره گرم می‌کند و رطوبت به دام افتاده را به صورت آب مایع آزاد می‌سازد—بدون نیاز به برق، چاه یا لوله‌کشی. شرکت عمر یاغی با نام Atoco، این فناوری را در قالب واحدهایی به اندازه تقریبی یک کانتینر باربری ۲۰ فوتی تجاری‌سازی کرده است؛ دستگاه‌هایی که به اندازه کافی قابل حمل هستند تا به مناطق بحران‌زده، جزایر طوفان‌زده یا جوامع دورافتاده کویری ارسال شوند.رقم ۱۰۰۰ لیتر در روز، بازدهی اعلام‌شده توسط خود شرکت Atoco برای این واحدها است؛ مقداری که برای تأمین آب شرب چند صد نفر کافی است. در حالی که دانش آزمایشگاهی پایه در مورد مواد MOFکاملاً اثبات‌شده و مورد تأیید علمی است، این ادعای بازدهی ۱۰۰۰ لیتر در روز فعلاً از سوی خود شرکت مطرح شده و هنوز توسط نهادهای مستقل ثالث مورد ارزیابی قرار نگرفته است.آیا دانستن اینکه ریشه این اختراع به دوران کودکی «یاغی» و زندگی بدون آب لوله‌کشی بازمی‌گردد، نگاه شما را به این دستاورد تغییر می‌دهد؟@wikispace 💫