‍ 🖍️معرفی کتاب تاریخ ازدواج: از اطاعت تا صمیمیت یا چگونه عشق بر ازدواج پیروز شدنوشته استفانی کونتز، ترجمه سیمین موحد، تهران: نشر پیکان، ۱۳۸۷.‏🖋️دکتر شهلا اعزازی ‏| عضو گروه مطالعات زنان| آبان ۱۴۰۴اکثر جوامع از بحران ازدواج و مشکلات آن شکایت دارند. استفانکونتز نویسنده، مورخ آمریکایی و ‏مدرس تاریخ و مطالعات خانواده است و در کتاب «تاریخ ازدواج»، نگاهی عمیق به ازدواج دارد که از ‏دوران ابتدایی تا دوران معاصر را دربرمی‌گیرد. کونتز با ارائه اسناد فراوان، پس از بررسی انواع ازدواج در ‏دوران باستان و هم‌چنین نمایش چگونگی تغییرات در مفهوم و کارکرد ازدواج در دوران قرون وسطی در ‏اروپا، به دوران صنعتی‌شدن می‌پردازد. دورانی که بار دیگر ازدواج و دلایل آن تغییر یافت و به‌تدریج مفهوم ‏عشق و علاقه میان زن و مرد به اصلی مهم در ازدواج تبدیل گشت. این نویسنده در بخش‌های پایانی ‏کتاب، به تغییرات جدید در ازدواج نگاه می‌کند.‏از دید او برخلاف تفکرات رایج، ازدواج نه در جهت حمایت مردان از زنان و نه در جهت بهره‌کشی مردان ‏از زنان ابداع شده، بلکه ازدواج به دلیل ایجاد رابطه همکاری و گسترش شبکه ارتباطی و همکاری به‌وجود ‏آمد و هم‌چنین ازدواج به معنای تقسیم کار اجتماعی بین زوجین بود. به‌تدریج که جوامع از منابع ‏اقتصادی برخوردار شدند، ازدواج راهی برای تحکیم منابع شد تا گروه‌های قدرتمند بتوانند هم تعداد ‏نفرات و هم میزان مال و اموالشان را افزایش دهند. نظارت والدین در این دوره اهمیت خاصی برای ‏انتخاب همسر یافت. برای اطمینان از تعلق فرزند به پدر و ممانعت از رفتار جنسی خارج از ازدواج زنان، ‏آنان به شدت تحت کنترل جنسی قرار گرفتند و تفاوت‌گذاری میان فرزندان مشروع و نامشروع به‌وجود ‏آمد. در این نوع ازدواج، عشق دلیل ازدواج نبود و حتی این اعتقاد وجود داشت که «هیچ‌چیز ناپاک‌تر از ‏این نیست که انسان زنش را طوری دوست بدارد که گویی معشوقه‌اش است.» البته برای مردان، داشتن ‏روابط عاشقانه خارج از ازدواج نه‌تنها مجاز بلکه مورد درخواست بود.‏پیش از آغاز دوران صنعتی‌شدن، براساس تقسیم کار جنسیتی، زنان و مردان هریک وظیفه خود را در ‏تولید کشاورزی یا پیش‌صنعتی انجام می‌دادند. برای اولین بار در جامعه صنعتی به دلیل ممانعت از ورود ‏زنان به فعالیت‌های تولیدی همراه با دستمزد و وابسته‌کردن زنان به درآمدهای مردان، با مفهوم جدید ‌‏«مرد نان‌آور» روبه‌رو شدیم. تقسیم کار جدید، زنان را از هویت خود به‌عنوان تولیدکنندگان محروم کرد و ‏همزمان با پرداخت دستمزد بیش‌تر به مردانِ نان‌آور باعث افزایش درآمد خانواده شد.‏در قرن بیستم در جوامع صنعتی، بسیاری از کارکردهای حفاظتی، پرورشی و سلامتی خانواده به نهادهای ‏دیگر واگذار شدند و برای اولین بار، ازدواج براساس عشق و همسرگزینی براساس تمایل فردی شکل ‏گرفت و از میانه قرن بیستم، شکل مطلوب خانواده به شکل هسته‌ای مطرح شد. خانواده‌ای که زن و مرد و ‏فرزندان آنان را دربرمی‌گیرد و عشق و علاقه، اساس زندگی را تشکیل می‌دهد. البته باید توجه داشت که ‏در صورت از میان رفتن عشق که عامل ازدواج بود، امکان جدایی خانواده نیز وجود داشت.‏در دهه‌های پایانی قرن بیستم شرایط در اکثر کشور های غربی و سایر نقاط بدین شکل بود: افزایش افراد ‏مجرد، افزایش سن ازدواج، کاهش قابل ملاحظه زوج های متاهل دارای فرزند، کاهش نرخ باروری، افزایش ‏طلاق بدون ازدواج مجدد، افزایش مادران تنها، کاهش ازدواج و افزایش زندگی همخانگی، استقلال مادی ‏زنان، ناپدیدشدن «مرد نان‌آور»، و ازدواج‌های مبتنی بر دو نان‌آور. این تغییرات که تقریبا در تمام کشورها ‏رخ داده است به تغییر قوانین در بسیاری از کشورها منجر شدند و به زوج‌های غیرمتاهل، مزایای قانونی ‏افراد متاهل تعلق گرفت و هم‌چنین قوانین حقوقی زوج‌های متاهل غیرهم‌جنس به زنان و مردان ‏هم‌جنس‌خواه بسط داده شد.‏کونتز در پایان مطرح می‌کند که ممکن است این تغییرات را دوست داشته باشیم یا دوست نداشته باشیم. ‏اما این تغییرات گریزناپذیرند؛ «طوفانی تمام‌عیار سرزمین زندگی زناشویی را درنوردیده و در آینده وجوه ‏بسیار اندکی از ازدواج مثل سابق خواهد بود.»‏کتاب «تاریخ ازدواج» بسیار آگاهی‌دهنده است و دلایل تغییر در ازدواج، حتی در جامعه ایران را نیز به ‏خوبی نشان می‌دهد. تنها باید اشاره کرد که با وجود آن‌که کتاب براساس پژوهش‌های علمی یک استاد ‏دانشگاه تألیف شده اما به نظر می‌رسد که در ترجمه فارسی، بخش ارجاعات و هم‌چنین منابع مورد ‏استفاده کتاب ارائه نشده‌اند که جای تأسف دارد.‏کانال علمی مطالعات زنانhttps://www.instagram.com/women.studies/@womenstudiesisaorg