شهرهای جنگ‌زده؛ فهم فمینیستی جنگ شهری نویسنده: سونچانا لاکتا Sunčana Laketa فصل هفتم کتاب: Han

شهرهای جنگ‌زده؛ فهم فمینیستی جنگ شهری نویسنده: سونچانا لاکتا Sunčana Laketa فصل هفتم کتاب: Handbook on Gender and Cities 📍شهرها از دیرباز صحنه جنگ و خشونت سازمان‌یافته بوده‌اند؛ از هیروشیما و سارایوو تا گروزنی، فلوجه، رقه، ماریوپل و غزه. اما در روایت‌های…ادامه از متن بالا: در برخی موقعیت‌ها نیز در جنبش‌های انقلابی، مقاومت و مبارزه مسلحانه مشارکت دارند.عمومی و خصوصی؛ مرزی که در جنگ فرو می‌ریزدجنگ معمولاً متعلق به قلمرو عمومی، دولت و ارتش تصور می‌شود و زندگی زنان و کودکان به فضای خصوصی خانه نسبت داده می‌شود.پژوهش فمینیستی این جدایی را به چالش می‌کشد. #جنگ در #خانه نیز حضور دارد: در تقسیم کار مراقبتی، در تأمین آب و غذا، در مراقبت از خانواده، در ترس از عبور از محله و در خشونت جنسیتی.خشونت جنسی نیز نباید پیامدی تصادفی و فرعی از جنگ تلقی شود؛ بلکه در بسیاری از منازعات به‌عنوان سلاح و تاکتیک جنگی به کار می‌رود.جنگ پس از آتش‌بس هم ادامه داردپایان رسمی جنگ لزوماً به معنای پایان خشونت نیست.در موستار، حتی پس از کناررفتن تانک‌ها، سنگرها و ایست‌های بازرسی، تقسیم‌بندی‌های قومی و سیاسی از طریق ترس، خاطره، احساس ناراحتی و عادت‌های روزمره ادامه یافتند.جنگ می‌تواند در بدن، خانه و روابط میان همسایه‌ها باقی بماند. گاهی مرز دیگر دیواری آشکار نیست؛ بلکه مسیری است که مردم از آن عبور نمی‌کنند، محله‌ای است که واردش نمی‌شوند یا احساسی از ناامنی است که در زندگی روزمره تثبیت شده است.اردوگاه به‌مثابه شهر ـ اردوگاهیکی از پیامدهای جنگ شهری، جابه‌جایی گسترده افراد و خانواده‌هاست. اردوگاه‌های پناهندگان که در ابتدا موقت تصور می‌شوند، در واقع ممکن است دهه‌ها پابرجا بمانند.لاکتا پیشنهاد می‌کند اردوگاه را فقط محل اسکان موقت یا دریافت کمک نبینیم. #اردوگاه نوعی #محیط\شهری است؛ جایی که مردم در آن زندگی می‌کنند، حرکت می‌کنند، شبکه می‌سازند و با محدودیت‌ها مذاکره می‌کنند.از این منظر، اردوگاه نوعی «شهر ـ اردوگاه» است: فضایی شهری اما ناقص و محدود، که از بسیاری از خدمات و زیرساخت‌های ضروری محروم است.ساکنان اردوگاه اغلب فقط با عنوان «پناهنده» شناخته می‌شوند؛ عنوانی که می‌تواند آنان را بی‌نام، بی‌صدا و خارج از نظم سیاسی نشان دهد.اما نگاه‌کردن به اردوگاه به‌عنوان یک شکل شهری، پناهنده را دوباره به‌عنوان سوژه‌ای سیاسی و شهروندی فعال نشان می‌دهد. زنان پناهنده و دیگر گروه‌های به‌حاشیه‌رانده‌شده با استفاده از شبکه‌های حمایتی، حرکت حساب‌شده و تاکتیک‌های روزمره، با فضای محدودکننده اردوگاه مذاکره می‌کنند.این بخش از فصل نشان می‌دهد که جنگ فقط در ویرانی شهر دیده نمی‌شود؛ بلکه در شکل‌گیری فضاهای جدیدی مانند اردوگاه، محصورگاه و گتو نیز ادامه پیدا می‌کند.صلح شهری؛ زندگی در برابر منطق جنگلاکتا در بخش پایانی فصل به فضاها و کنش‌هایی می‌پردازد که در برابر منطق جنگ شکل می‌گیرند.صلح شهری فقط نتیجه مداخله دولت‌ها یا عملیات رسمی حفظ صلح نیست. گاهی در فعالیت‌های عادی و روزمره‌ای شکل می‌گیرد که امکان ادامه زندگی را حفظ می‌کنند: نوشیدن قهوه، دیدار همسایه‌ها، برگزاری رویدادهای فرهنگی، باغبانی شهری و بازپس‌گیری فضاهای عمومی.زنان نیز در این فرایند نقش مهمی دارند؛ از اعتراض در میدان‌های عمومی گرفته تا ساختن فضاهای امن در خانه و محله.در #شهرهای_پسامناقشه، بازسازی و توسعه شهری ممکن است دوباره منطق جنگ، طرد و شهروندی نابرابر را در کالبد شهر تثبیت کند. در برابر آن، #مقاومت می‌تواند از طریق #اعتراض، گرافیتی، پوستر، نشانه‌گذاری و استفاده دوباره از دیوارها و موانع شکل بگیرد.از نظر لاکتا، جنگ و صلح همیشه کاملاً از هم جدا نیستند؛ در شهرهای جنگ‌زده، شیوه‌های جنگ و شیوه‌های صلح در کنار هم وجود دارند و پیوسته با یکدیگر در کشمکش‌اند.حرف آخر فصلفصل لاکتا دعوتی است برای دیدن شهر جنگ‌زده از پایین و از درون زندگی روزمره؛ از منظر بدن‌ها، خانه‌ها، مسیرها، روابط، مراقبت و صداهایی که روایت‌های نظامی حذف می‌کنند.این فصل نشان می‌دهد که زنان و دیگر گروه‌های به‌حاشیه‌رانده‌شده فقط قربانی جنگ نیستند. آنان در بقا، بازسازی، مقاومت و تولید دوباره زندگی شهری نقش دارند./کانال شهرزنان منبع: Laketa, S. (2024). “War-torn cities: Making feminist sense of urban warfare.” In Handbook on Gender and Cities, pp. 75–84.#شهر_زنان #شهرهای_جنگزده #جنگ_شهری #جنسیت_و_شهر #شهرکشی