🔹«۱۲ و اتاق»، دو نمایشنامه با یک بلیت امروز به دعوت آقای علیرضا فرهمند، یکی از دانشجویان مهندسی آب دانشگاه فردوسی مشهد، به دیدن دو نمایشنامهٔ زیبا رفتم. من به همان اندازه که عاشق کتابم، تئاتر را هم دوست دارم. دنیای تئاتر عمیق است؛ سرشار از مفهوم، استعاره و نمادهایی که تمام ظرفیت فکری آدم را به کار می‌گیرند.اما تئاتر در جامعه ما مظلوم است؛ آن‌قدر مظلوم که برای دیدن این دو نمایشنامه، به یک منزل شخصی رفتم که یک آموزشگاه فنی‌وحرفه‌ای بود. یکی از اتاق‌های این منزل را با طراحی بسیار خوبی به سالن نمایش تبدیل کرده بودند. تصور کنید سکوی تماشاگران با تخته ساخته شده و در هر ردیف، صندلی‌های پلاستیکی معمولی چیده بودند. با این حال، هم تماشای صحنه راحت بود و هم نشستن. جلوه زیبای این تئاتر خانگی آنجا بود که وقتی تمام صندلی‌ها پر شد، تماشاگران مشتاق، سرتاسر راهرو و حتی پله‌های سکوها را هم پر کردند. در یک کلام، فضا به اندازه خود بازیگران ساده، صمیمی و البته سرشار از زیبایی بود.نمایش اول، پیش از آنکه ما وارد سالن شویم، آغاز شده بود. بازیگران در جای خود فریز شده بودند؛ گویی منتظر ورود ما بودند تا با حرکت آنها، بازی ادامه پیدا کند. بازیگری در جلوی صحنه، روی سکویی نشسته بود و در انگشتانش نخ‌هایی داشت، از آن نوع که عروسک‌گردان‌ها به دست می‌گیرند؛ اما عروسکی به آنها وصل نبود. دختری در کنار او، رو به تماشاگران ایستاده بود و در انتهای صحنه نیز دو صندلی، رو به دیوار و در دو سوی صحنه قرار داشت که روی هرکدام بازیگری نشسته بود.هرچه نمایش پیش رفت، برای من چنین به نظر رسید که دختر در آن اتاق تنهاست و آن سه مرد، نمادی از افکار و ذهن او هستند؛ افکاری که در ذهنش می‌چرخند و او را رها نمی‌کنند. البته در پایان، از کارگردان جوان و خوش‌رو پرسیدم آیا این نمادهای صحنه برداشتی از متن نمایشنامه بوده یا خودش آنها را خلق کرده است. پاسخ داد که ابداع خود اوست.و همین یکی از نقاط قوت این نمایش بود. گاهی کارگردان می‌تواند با تصویر و حرکت، چیزی به متن اضافه کند که متن به تنهایی از بیان آن ناتوان‌ است. آن نخ‌های عروسک‌گردانی، بدون عروسک، برای من از همان تصاویری بود که پس از پایان نمایش همچنان در ذهن باقی می‌ماند؛ نخ‌هایی که انگار کسی را به چیزی نامرئی وصل کرده‌اند.پس از استراحتی کوتاه، نمایش دوم با عنوان «۱۲» آغاز شد؛ نمایشی که آقای وهاب، دانشجوی من، بازیگر اصلی آن بود. کف صحنه به شکل یک ساعت بزرگ طراحی شده بود و حوادث داستان در دوازده قسمت، روی دوازده شماره ساعت، رخ می‌داد. حرکت بازیگر دیگر روی شماره‌های ساعت، داستان را پیش می‌برد و این ایست و حرکت، آهنگ پلکانی زیبایی به روند نمایش بخشیده بود. در کنار هر شماره نیز نشانه‌ای قرار داشت که به حادثه‌ای مربوط می‌شد که بازی در آن بخش حول آن شکل می‌گرفت.اما آنچه بیش از همه در «۱۲» در ذهنم ماند، نه فقط این طراحی صحنه، بلکه بازی با خود مفهوم «دوازده» بود. دوازده، هم عدد ساعت بود، هم نشانه‌ای برای تقسیم روایت و هم در یکی از دیالوگ‌های مهم نمایش، معنایی بسیار انسانی‌تر پیدا می‌کرد:ـ تو یک پسربچه دوازده‌ساله دیگر رو هم کشتی و یک بار دیگه تعلیق شدی.ـ نه، من اولین بارمه.ـ من در دوازده‌سالگی می‌خواستم پلیس بشم.این چند جمله، به نظرم، ناگهان عدد «۱۲» را از روی صفحه ساعت به زندگی آدم‌ها می‌آورد. دوازده‌سالگی، سنی است که می‌تواند با رؤیا، آینده و انتخاب یک شغل همراه باشد؛ اما در همان حال، دوازده‌سالگیِ یک کودک دیگر می‌تواند به نقطه پایان زندگی او تبدیل شود. یک عدد، در یک سوی ماجرا نشانه آغاز یک رؤیاست و در سوی دیگر، نشانه مرگ.اینجا بود که ساعت روی کف صحنه برای من معنای دیگری پیدا کرد. انگار نمایش فقط عقربه‌های زمان را جلو نمی‌برد؛ آدم‌ها را نیز در برابر زمان و انتخاب‌هایشان قرار می‌دهد. هر شماره، حادثه‌ای است و هر حرکت از یک شماره به شماره دیگر، گویی قدمی است که دیگر نمی‌توان به آسانی به عقب برگرداند.من امشب با دو نمایش متفاوت روبه‌رو شدم؛ یکی با اتاقی که بیشتر از هر چیز، ذهن یک انسان را تداعی می‌کرد و دیگری با ساعتی که زمان و خشونت و انتخاب‌های انسانی را به هم گره می‌زد. و در پایان، بیش از هر چیز به این فکر کردم در همین فضای مظلومیت تأتر هم می‌توان بدون سالن بزرگ و امکانات فراوان اثری فاخر آفرید. شاید یک اتاق، چند صندلی پلاستیکی، چند تخته و مهم‌تر از همه، تخیل و جسارت کافی باشد تا یک نمایش زیبا متولد شود.در پایان از آقای فرهمند برای دعوت‌شان و نیز بازی بسیار خوب‌شان و همچنین همهٔ بازیگران هنرمند و دو کارگردان‌ فرهیختهٔ این دو نمایش، آقایان مجتبی شاد و مصطفی شاد، سپاسگزارم.پ.ن: برای رزرو و تهیه بلیت با این شماره‌ها تماس بگیرید:09393551339051-37131230#ثنایی_نژاد 🆔 @Yek_Harf_Az_Hezaran