🔹به نام آن‌که جان را فکرت آموختدر مطلع انجیل یوحنا آمده است: «در آغاز کلمه بود... و کلمه خدا بود.» و در قرآن نیز خداوند به قلم و آنچه با آن نوشته می‌شود سوگند یاد می‌کند: «ن ۚ وَالْقَلَمِ وَمَا يَسْطُرُونَ». چنین پیشینه‌ای قدسی برای قلم و کلمه، از جایگاه بلند آن‌ در حیات انسان حکایت دارد.نوشتار و گفتار هر دو از یک جنس‌اند؛ هر دو از اندیشه و احساس برمی‌خیزند و در ظرف کلمات ظهور می‌یابند. کلمه، کالبد بیان است؛ احساس، جان آن؛ و فکر، جهت و معنایش.با این همه، میان سخن و نوشتن تفاوتی بنیادین وجود دارد. گفتار، فرزند لحظه است؛ از گرمای همان لحظه نیرو می‌گیرد و در همان لحظه نیز پایان می‌یابد. از همین رو، هرچند می‌تواند پرشور و اثرگذار باشد، غالباً فرصت ژرف‌تر شدن را پیدا نمی‌کند.قلم اما با زمان هم‌پیمان است. نویسنده می‌تواند اندیشه یا احساسی را بارها در ذهن خود بپرورد، آن را بیازماید، ورز دهد، پیرایش کند، واژه‌ای را بردارد و واژه‌ای دیگر بنشاند، تا آنچه بر صفحه نقش می‌بندد، نزدیک‌ترین صورت به آن چیزی باشد که در جان او شکل گرفته است.البته موسیقی، نقاشی و دیگر هنرها نیز هر یک زبان ویژۀ خود را برای بیان تجربه و اندیشۀ انسانی دارند؛ اما هنگامی که سخن از انتقال روشن، دقیق و بی‌واسطه فکر و احساس به میان می‌آید، هیچ ابزاری به اندازۀ کلمه توانمند نیست. به بیان سعدی:تا مرد سخن نگفته باشدعیب و هنرش نهفته باشد.زبان‌شناسان از حدود سی هزار زبان و پژوهشگران از نزدیک به سیصد نظام نوشتاری یاد می‌کنند که بشر در طول تاریخ پدید آورده است. این تنوع شگفت‌انگیز، بیش از آنکه نشانۀ پراکندگی انسان باشد، گواه یک حقیقت مشترک است: انسان در هر سرزمین و هر تمدنی کوشیده است اندیشه خود را ماندگار کند و، به تعبیر سعدی، هنر خویش را از «نهفتن» بیرون آورد.هر اندازه دایرۀ واژگان انسان گسترده‌تر و توانایی او در به‌کارگیری کلمات بیشتر باشد، قدرت او نیز در بیان دقیق‌تر اندیشه‌ها و احساساتش افزون‌تر خواهد بود. بسیاری از سوءتفاهم‌ها نه از فقر اندیشه، بلکه از ناتوانی در بیان آن پدید می‌آیند. در مقابل، نویسنده یا سخنوری که بر زبان و واژه‌ها تسلط دارد، می‌تواند ظریف‌ترین احساسات و پیچیده‌ترین اندیشه‌ها را روشن‌تر و دقیق‌تر بیان کند تا در ذهن و دل مخاطب خوش‌تر بنشیند.نویسنده، اندوختهٔ ذهن و جان خود را سخاوتمندانه در اختیار دیگران می‌گذارد. آنچه سال‌ها اندیشیده، تجربه کرده، آزموده و پرورده است، در قالب چند صفحه به خواننده هدیه می‌کند. از همین رو، کتاب و نوشته، دعوت‌نامه‌ای است برای هم‌نشینی با اندیشه دیگری.پ.ن: این یادداشت، چکیده‌ای از سخنرانی نیم‌ساعته‌ای است که دیروز به مناسبت روز قلم، در جمعی از اندیشمندان و اهل قلم نیشابور ایراد کردم.#ثنایی_نژاد🆔 @Yek_Harf_Az_Hezaran