.1️⃣ «وَ قيلَ لِلنَّاسِ هَلْ أَنْتُمْ مُجْتَمِعُونَ»در آیات قبل اشاره شد که در پاسخ مشورت‌خواهی فرعو

.1️⃣ «وَ قيلَ لِلنَّاسِ هَلْ أَنْتُمْ مُجْتَمِعُونَ»در آیات قبل اشاره شد که در پاسخ مشورت‌خواهی فرعون اطرافیانش از او خواستند که عده‌ای از مامورانش را در شهرها گسیل دارد که تواناترین ساحران را از هرجا نزد وی بیاورند؛ و بدین ترتیب همه ساحران برای قراری در روزی معین جمع شدند.در این آیه به جای اینکه بگوید: «سپس به مردم دستور داد که شما هم جمع شوید» این واقعه را این طور روایت کرده که: «به مردم گفته شد که آیا شما هم اجتماع‌کنندگان هستید؟» چرا؟🌴الف. این تعبیر از ابعاد گوناگون نشان می‌دهد که فرعون دستگاه تبلیغاتی بسیار قوی‌ای داشت و مدیریت افکار عمومی برایش مهم بوده است و به جای اینکه به نحو دستوری و از بالا به پایین برنامه‌های اینچنینی خود را اجرا کند، می‌کوشیده به نحو غیرمستقیم افراد را درگیر کند و طوری وانمود می‌کرده است که گویی خود مردم هستند که بدین کار اقدام می‌کرده‌اند:▪️اولا گوینده مطلب ناشناس است؛ یعنی نه‌تنها معلوم نیست که گوینده سخن فرعون باشد بلکه حتی معلوم نیست که آن ملأ پیرامون فرعون باشد؛ بلکه به نحوی است که معلوم نبوده این دعوت از طرف چه کسی است.▪️ثانیا جمله به صورت سوالی آمده است، یعنی نه‌تنها به صورت دستوری و کاملا مستقیم بیان نشده، بلکه با ایجاد سوال و دغدغه در افکار عمومی هدفش را تعقیب می‌کند و جنبه تشویقی و تحریک کنجکاوی مخاطب چنان غلبه دارد که گویی هیچ نحوه تحمیلی برای حضور در این برنامه نیست. (الميزان، ج‌15، ص274 ؛ سید محمد روحانی، مقاله۸، ص۱۴).▪️ثالثا نه‌تنها جمله سوالی به صورت جمله اسمیه آمده است که جنبه تأکیدی‌اش [= اثرگذاری‌اش از حیث تبلیغاتی] قوی‌تر است (در زبان عربی تأکید در جمله اسمیه شدیدتر از جمله فعلیه است؛ اما در فارسی چون ترجمه تحت‌اللفظی‌اش [=آیا شما هم اجتماع‌کنندگان هستید؟] نامانوس بود و دلالت مذکور را منتقل نمی‌کرد به صورت «آیا شما هم جمع می‌شوید» ترجمه شد)، بلکه به نحوی تأکید بر «أنتم: شما» هم دارد؛ یعنی خود شمایید که تصمیم‌گیر اصلی هستید.▪️رابعا برای «جمع شدن» از باب افتعال استفاده شده است، یعنی به جای اینکه بگوید: «هل انتم مجموعون» گفته مذکور را با عبارت «هل أنتم مجتمعون» روایت کرد و در نکات ادبی اشاره شد که زمانی در این ماده از باب افتعال استفاده می‌شود که جمع شدن افراد یک فعل ارادی و از روی میل و رغبت و قبول باشد.✳️این اقدام حکومتی فرعون ظرافتهای تبلیغاتی دیگری هم دارد که ان شاء الله ذیل آیه بعد اشاره خواهد شد.🌴ب. ....@yekAaye#شعراء_۳۹