⬇️☪️ قزوین؛ میراث جاویدان تورانیان✍️ : #مختاری_نیا✴️ قزوین بعنوان یکی از توپونیم های کهن آذربایجان ب

⬇️☪️ قزوین؛ میراث جاویدان تورانیان✍️ : #مختاری_نیا✴️ قزوین بعنوان یکی از توپونیم های کهن آذربایجان باستان و ائتنوتوپونیم قدیمی جهان تُرک، نام خود را مدیون شخصیت های معروف تُرک می باشد که از نام کاز[ کاس/ قاز = دختر افراسیاب] مأخوذ است؛ نام قوم #کاس_سو نیز احتمالاََ از همین نام نشأت گرفته است؛ استرابون از جغرافیُّون و مورخان قبل.م یونانی می نویسد:" طوایف مختلف کاسسو در جنوب رود ارس[ آراز ] سُکنی داشتند[ ۱] ؛ پِلین نیز می نویسد:" کاسسو ها در نزدیکی دریای کَسپین بودند[۲]؛ و مورخان اروپایی به کاسوین یا کازوین> کَسپین می گفتند: کَسپین> کَزوین > قَزوین✴️ هرودوت مورخ ق. م یونانی، جغرافیای کاسسو ها را تا نزدیکی کرمانشاه[ قورماسین/قیرماسین]، هرسین/ ارسین و حوالی خوزستان توصیف می کند[۳]✴️ کاسسولار را، هرودوت کیسسی، مورخان یونانی کوسسایُی و کاسپین، اروپایی ها کاسّیت می نامیدند؛ اولین پادشاه کاسسو ها #قانداش نام داشت؛ آخرین پادشاه سلسله کاسسوها هم به دست شوتوروک_ناخون_تی پادشاه ایلام کشته شده است؛عمده محدوده جغرافیایی کاسسو در حدود ماد[آذربایجان باستان]بود‌؛ استرابون می گوید:" کاسسوها از طرف دریای کسپین(خزر) به اطراف زاگروس آمده اند.[۴]✴️حسن پیرنیا با اشاره به سنگ قبرهای به دست آمده از لرستان و هرسین کرمانشاه می نویسد:" از اکتشافات لرستان و هرسین قبرهای سنگی و دُلمِن Dolmen و اشیای مفرغی به دست آمده است و این چیزها همان است که اقوام ساکن در اطراف دریای خزر نیز کشف شده است[۵]؛ در قیزیل آذربایجان( زنگان) طایفه ای به نام دالمَن و دولمَن وجود دارد.✴️ بسیاری از مورخین عهد قدیم مانند هرودوت و استرابون، کاسسولار را اولین اقوامی میداند که در تاریخ به پرورش اسب اقدام نموده اند؛ پیرنیا می گوید:" کاسسی ها در تربیت کردن اسب های خیلی خوب، بسیار ماهر بودند و ثروت آنها از این راه بود و آشوریان اسب های نظامی خود را از کاسّی ها تحصیل می گردند. اسب های کاسّی ها از حیث خوبی، قشنگی و چابکی معروف آفاق بوده و حتی هرودوت نیز از تندروی و بردباری اسب های کاسسو صحبت داشته آست."[۶]✴️ در خصوص نوع پوشش مادلار و ساکالار در آذربایجان باستان[ در محدوده های کرمانشاه، لرستان، همدان، قزوین] میخوانیم:"در مفرغ لُرستان تصویر خراجگزاران به تصویر کشیده شده است که این یک سبک هنری مادها است که شخصیت را به گونه ای روشن و با علامت مشخصی مجسم می کند که به کمربند او یک شمشیر_کوتاه_سَکایی آویزان است و بر روی سر این مرد کلاهی به شکل #بَشلیق [ باشلیق ] Bashliq و بر پاهایش نیز #چکمه ای_بلندی دارد"(خدادادیان،1379: 180)[۷]؛ کپی برابر با اصل همین فُرم لباس ها را ما امروزه در بین مردمان آذربایجان می بینیم که وارثان همان فرهنگ مادلار ، ساکالار، کاسسولار، ماننالار و اوغوزلار و ...می باشند.✴️ پروفسور هیئت با اشاره به نامهای کاز، کاس می نویسد :" #کاز، نام دختر افراسیاب[ آلپ ارتونقا] پادشاه تورانیان و نام همسر سیاوش بوده است."( هیئت، تاریخ مختصر تُرک: ۴۹) [۸]؛ کاسان [ #کازان] نام قلعه ای تاریخی معروف به #موغ_داغی و متعلق به عصر حکمرانی"تیواشتیج" پادشاه خَلَج_تورکلری بوده است." [۹]✴️ با توجه به اینکه پیرنیا به نقل از دِلاپورت Delaport کاسسولار را به صورت کوسسی[ کویسسی] نیز ثبت کرده است [۱۰]؛ حقیر معتقد است که فرم اصلی و تلفظ آوایی کاسسو می تواند منبعث از میتولوژی رنگها و آسمان در فرهنگ و تفکر کهن ترکان باشد:👇🔺️۱_ منبعث از رنگ آبی دریا که به صورت: گوی_سو Göy su یا Köy Su می باشد که در کنار دریای خزر سکونت داشته و این نام را شاید دیگر اقوام و ملل تورانی بعلت سکونت آنان در کنار دریای آبی خزر به آنها داده باشند، چراکه رنگها در میتولوژی تُرکان قداست و استفاده تاریخی داشته است مانند قارادنیز، آق دنیز، گوی دنیز، ساری گول، گوی بولاغ، گوی سو و...🔺️۲_ گوی_سو: منبعث از تقدس و تفکر آسمانی یا همان گویGöy باشد که در فرم‌های کویköy و کَی در اسامی پادشاهان و سلسله هایی مانند کُی_هان > کَی_هان >کیان، کیهان، کیانیان، کیخاتو، گیهاتو، کوی سو köy Su و...باشد، امروزه در نزدیکی شهر زنجان روستایی قدیمی به نام #کوسسه_لر وجود دارد که قابل تحقیق است.⬇️ منابع:۱) استرابون، کتاب ۱۲،فصل ۱۳،بند۳۲) کتاب، بند ۴۸۳) کتاب ۵، بند۵۲۴) کتاب ۹، فصل ۱۳۵) تاریخ ایران باستان، انتشارات نگاه، تهران، ۱۳۸۶: ۱۵۶۳۶) همان۷) خدادادیان،اردشیر، تاریخ ایران باستان(آریاها و مادها)، تهران،نشر به دید۸) هیئت، جواد، تاریخ مختصر تُرک، ترجمه شاهمرسی، نشر اختر، تبریز، ۱۳۸۹۹)همان۱۰) پیرنیا، حسن، تاریخ ایران باستان، انتشارات نگاه، تهران، ۱۳۸۶: ۱۵۶۲@yekansasi98