🔺در زمینِ مردمان خانه مکنمولانا در دفتر اول مثنوی، به شرح یکی از جلوه‌های قدرت در جامعه پرداخته و ب

🔺در زمینِ مردمان خانه مکنمولانا در دفتر اول مثنوی، به شرح یکی از جلوه‌های قدرت در جامعه پرداخته و با زبانی روشن و هشداردهنده، نسبت انسان با جاه، مقام و دخالت در زندگی دیگران را به تصویر می‌کشد:هین به مُلکِ نوبتی شادی مکنای تو بستهُ نوبت، آزادی مکنقدرتِ نوبتی قدرتی است که نوبت دارد؛ چنین قدرت و جایگاهی، چه سیاسی باشد، چه اداری، چه رسانه‌ای و حتی خانوادگی، شادی پایدار نمی‌آورد.کسی که دل‌بستگی‌اش به جایگاه است، ناچار چشمش به ساعت و تقویم دیگران است. مولانا این وابستگی را نوعی بند می‌داند؛ بندی که نامش قدرت است، اما کارکردش اسارت.«هین به مُلک نوبتی شادی مکن» یعنی ای کسی که در بند پست و مقام و مُلک موقتی دنیا گرفتار آمده‌ای، به برخورداری از چنین موقعیت‌هایی دل خوش مکن؛ چرا که هیچ مُلکی ماندگار نبوده و هیچ مقامی پایدار نیست. بنابراین، قدرتی که نوبت دارد، شادی‌بخش نخواهد بود.قدرت نوبتی امانت است، نه مالکیت. آن‌که به چنین مُلکی دل ببندد، در حقیقت به گردش چرخ وابسته شده است.خطابِ «ای تو بسته‌ی نوبت» یعنی قدرت‌پرست، وابسته و اسیر زمان است، نه حاکم بر آن.در جامعه، بسیاری از تنش‌ها، رقابت‌ها و حذف‌ها از همین‌جا آغاز می‌شود: از ترسِ پایان نوبت؛ ترس از خاموش‌شدن صدا، کاهش نفوذ یا از دست رفتن جایگاه.مولانا هشدار می‌دهد که چنین قدرتی، حتی پیش از آن‌که گرفته شود، انسان را از درون فرسوده می‌کند.آزادی در نگاه مولانا نه در قدرت داشتن و بر مسند بودن، بلکه در وابسته نبودن به آن است. کسی که شادی‌اش بسته به نوبت است، آزادی را گرو گذاشته است؛ حتی اگر بر صدر نشسته باشد.در ادامه، مولانا از نوع دیگری از پادشاهی سخن می‌گوید:آن‌که مُلکش برتر از نوبت تنَنَد[۱]برتر از هفت اَنجُمش نوبت زنندبرخی انسان‌ها مُلکی دارند که برتر از مُلک نوبتی است؛ قدرتی که نه با رأی می‌آید و نه با عزل می‌رود. این قدرت از گردش ستارگان هم مستقل است، زیرا ریشه در معنا دارد، نه در مناسبات.این‌جا دیگر سخن از پادشاهی بر مردم نیست، بلکه پادشاهی بر خویشتن است. چنین مُلکی که نمونه‌ی آن نزد صاحبدلان و اولیای الهی دیده می‌شود، هرگز زوال نمی‌پذیرد و از نظر مرتبه، از افلاک و ستارگان نیز برتر شمرده می‌شود. این قدرت از جنس فرمان نیست، از جنس حضور است.برتر از نوبت، ملوکِ باقی‌انددورِ دائم، روح‌ها با ساقی‌اندملوک باقی آنان‌اند که از گردونه‌ی نوبت‌های موقتی جهان فراتر رفته‌اند و در مرتبه‌ای بالاتر قرار گرفته‌اند. اینان شاهان جاودانه‌اند که جانِ ارزشمندشان همواره همنشین و باده‌نوش ساقی ازل و ابد است.نه بیم عزل دارند و نه شوق تمدید؛ نه در شتابِ کسب و حفظ قدرت‌اند و نه در هراسِ از دست‌دادن آن. ساقیِ آن‌ها مدیحه‌گو نیست، حقیقت است؛ و مستی‌شان از جنس توهم نیست، از جنس اقتدار است. قدرتی که از این جام نوشیده شود، زوال‌پذیر نیست، زیرا بر «داشتن» بنا نشده، بر «شدن» استوار است.البته قدرت فقط در مسند و مقام خلاصه نمی‌شود؛ شکل‌های دیگر آن گاه در کنترل، دخالت، قضاوت و تصرف در زندگی دیگران خود را نشان می‌دهد.ترکِ این شُرب ار بگویی یک دو روزدرکُنی اندر شرابِ خُلد، پوزاگر چند روزی از شراب ناپایدارِ جاه، مقام و قدرت نوبتی دل بکنی، لب بر شراب جاودانه‌ی حقیقت و باده‌ی کبریای معرفت خواهی زد؛ شرابی که زوال ندارد.ترکِ قدرتِ دروغین، راه رسیدن به قدرتِ حقیقی است؛ قدرتی که نه گرفته می‌شود و نه پایان می‌پذیرد.قدرت نوبتی، اگر بوسیله‌ی شخص مهار نشود، انسان را به خسران و نابودی می‌کشاند؛ بنابراین، تنها راه رهایی، بازگشت به پادشاهی درون است؛ فرمانروایی‌ و مدیریتی که نوبت ندارد.در زمینِ مردمان خانه مکنکارِ خود کن، کارِ بیگانه مکن[۲][۱]تنَنَد،از ریشه‌‌ی تنیدن[۲] دفتر دوم🔻نسخه‌های زندگی:🍃 @zlife