این بیت سعدی یک نقد اخلاقیِ ظریف به عادتِ بسیار انسانیِ «دیگرانبینی» است.«همه عیب خلق دیدن نه مروت…
انتشار: 2026/06/19 20:28 UTC
این بیت سعدی یک نقد اخلاقیِ ظریف به عادتِ بسیار انسانیِ «دیگرانبینی» است.«همه عیب خلق دیدن نه مروت است و مردی» یعنی بزرگمنشی و مردانگی در این نیست که انسان مدام خطاها و ضعفهای دیگران را تشخیص دهد؛ چون دیدنِ عیب دیگران کار دشواری نیست، حتی گاهی از غرور و احساس برتری میآید.«نگهی به خویشتن کن که تو هم گناه داری» چرخش اصلیِ معناست: پیش از داوری، خودت را در آینه ببین. سعدی نمیگوید بدیها را نبین یا حقیقت را انکار کن، میگوید آگاهی اخلاقی وقتی ارزش دارد که با خودشناسی و فروتنی همراه باشد.در عمقِ این بیت، یک هشدار هست: انسانی که فقط بیرون را میسنجد، کمکم از اصلاحِ درون بازمیماند. اما کسی که به نقصهای خودش هم آگاه است، هم مهربانتر قضاوت میکند و هم صادقتر زندگی.
