⭕️اکوسیستم استارتاپی عراق در سیطره شتابدهندههای غربی✍️علیرضا دمیرچی 🔹در سایه اقتصاد نفتی، ضعف سر…
انتشار: 2026/08/09 10:20 UTCدریافت: 2026/08/09 12:10 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/09 12:10 UTC
⭕️اکوسیستم استارتاپی عراق در سیطره شتابدهندههای غربی✍️علیرضا دمیرچی 🔹در سایه اقتصاد نفتی، ضعف سرمایهگذاری داخلی و ناتوانی حاکمیت عراق در ایجاد اشتغال، شتابدهندههای غربی با نفوذ در اقتصاد این کشور، از طریق توسعه استارتاپها به بازتولید وابستگی اقتصادی و فرهنگی عراق در نسل جوان این کشور میپردازند.🔹پس از اکتشاف نفت در عراق، این منبع همواره نقش جدی در اقتصاد این کشور ایفا کرده است. این نقش به مرور زمان و به ویژه از سال ۱۹۹۱ و جنگ خلیج فارس افزایش یافته است. از جمله دلایل این اتفاق میتوان به سیاستهای اشتباه حاکمان آمریکایی عراق در ابتدای اشغال این کشور در تغییر ناگهانی و بدون مقدمهسازی ساختار اقتصادی دولتی این کشور به یک نظام نئولیبرال، عوارض زیرساختی ناشی از اشغال و بحرانهای داخلی چون بحران درگیری داخلی (2006-2007) و بحران داعش (2014)، فساد سیاسی و اقتصادی سیستماتیک و وجود بحرانهای جهانی چون همهگیری ویروس کرونا (2020) در طی دو دهه اخیر اشاره کرد. در این میان همزمان با افزایش نقش نفت در اقتصاد عراق، به مرور به دلیل درگیری این کشور با رانت نفتی و همچنین آسیبدیدن زیرساختهای صنعتی و ارتباطاتی آن، نقش صنعت و کشاورزی کاهش یافت. 🔹آسیب دیدن صنایع مختلف، نیاز به تامین کالاهای موردنیاز عراق را از طریق واردات در اکثر زمینهها از جمله موادغذایی، بهداشتی، پزشکی و پتروشیمی افزایش داده است. تامین منابع مالی بهمنظور حفظ شرایط قابل قبول اقتصادی این کشور و همچنین اهمیت وجود رانت نفتی در حفظ نظام سیاسی این کشور که مبتنی بر دموکراسی توافقی است، سبب شده تا تمامی دولتهای عراق جدید، تلاش نمایند تا درآمدهای نفتی را افزایش دهند. 🔹رشد درآمدهای نفتی، نقش دولت را در اقتصاد کشوری با ویژگیهای خاص جمعیتی چون عراق افزایش داده است. عراق، کشوری جوان با تقریبا 46 میلیون نفر جمعیت است1. رشد جمعیت عراق طی دو دهه اخیر همواره مثبت بوده و در یازدهسال گذشته بهطور میانگین عدد 2.68 را ثبت کرده است2. میانگین سنی مردم این کشور، 20.6 است3؛ همانطور که در نمودار شماره(4) قابل مشاهده است، 50.4 درصد مردم آن زیر 19 سال، سن دارند و 39.1 درصد از این جمعیت نیز در سن کار (بازه 19 تا 49 سال) قرار دارند4. نمودار شماره(4): نمودار سنی مردم عراق(به ازای هر صدهزارنفر)5یکی از پیامدهای رشد و جوانی جمعیت، نیاز به ایجاد اشتغال است. ناتوانی بخش دولتی در جذب این نیروهای کار جوان و عدم سرمایهگذاری بخش دولتی و خصوصی در این زمینه باعث بروز معضل بیکاری در این کشور شده است.بنابرآمار بانک جهانی، میزان بیکاری در عراق در یک روند نسبتا صعودی به عدد 15.6 درصد رسیده درحالیکه این میزان در کشورهای عضو جی20، به طور میانگین 6.4 درصد است. این درصورتی است که تنها 38 درصد از نیروی شاغل 12میلیون نفری عراق در بخش دولتی مشغول فعالیت هستند و باقی افراد در بخشهای خدماتی و میزان اندکی نیز در بخش خصوصی اشتغال دارند6.🔹بهعلاوه، ناتوانی عراق در جذب سرمایهگذاری مستقیم خارجی نسبت به کشورهای نفتی منطقه غرب آسیا مانند عربستان سعودی که بهدلایلی چون مشکلات امنیتی، فساد سیاسی و اقتصادی بالا، موانع سازمانی و بوروکراتیک، وضعیت نامناسب زیرساختها و بیثباتی سیاسی بوده، بر شدت چالشهای بیکاری و توسعهنیافتگی بخش خصوصی افزوده است. 🔹یکی از راههای برونرفت عراق از این شرایط تقویت بخش خصوصی بهوسیله حمایت از شرکتهایی استارتاپی از طریق شتابدهندههای توسعه کسب و کار است. شتابدهندهها امکان جذب و آموزش نیروهای جوان و تحصیلکرده را دارند و از طرفی نیروهای بیتجربه موجود در دانشگاهها را به افرادی توانمند برای کار در اقتصاد عراق تبدیل میکنند./الفalef.ir/news/4050517033.html@alef_newsale…
