✅امتداد وضعیت سالمندان از لحاظ روانی و سکونت در جنگ رمضان را بررسی میکند: ستوه سالمندی در جنگ✍🏻امت…
انتشار: 2026/06/23 18:39 UTC
✅امتداد وضعیت سالمندان از لحاظ روانی و سکونت در جنگ رمضان را بررسی میکند: ستوه سالمندی در جنگ✍🏻امتداد-مهسا کسنوی: مهجور و تنها زیر بمب و موشک؛ ترسان از صدای پدافند. به یاد فرزندان خود به روزهای جوانیشان فکر میکنند که آن هم در حملهی صدام به ایران در پناهگاهها گذشت.در جنگ 41 روزه ؛ صحبت از کودکان آسیب دیده و جنگ زده بسیار بوداما به قشر آسیبپذیر دیگری به نام سالمندان، کمتر پرداخته شد.🔹سالمندان همیشه آن قشر خاکستری و دیده نشدهی جامعه هستند که در بحرانها، کمتر از زنان و کودکان مورد توجه قرار میگیرند. جنگ رمضان نیز از این قاعده مستثنی نبود ودر این برهه به نیازهای سالمندان همچون دارو، کالاهای بهداشتی سلامتی، احتیاج به مراقب و .. اعتنایی نشد. هرچند بهزیستی میگوید تنها 8 مرکز سالمندان در کل کشور دچار آسیب شدهاند و خوشبختانه هیچ سالمندی صدمه ندیدهاست اما نمیتوان آسیبهای روحی روانی سالمندان را در این جنگ، کتمان کرد.از کمیابی آنتیبیوتیک کمیاب تا گرانی پوشک بزرگسالان🔹به سختی سعی میکند، ویلچرش را به پیاده رو هدایت کند؛ مردی 70 ساله به نظر میرسد و اهل یکی از شهرهای اطراف استان تهران است. با شروع جنگ به خانهی یکی از اقوام دورش به مشهد آمده تا خودش را از بمباران پایتخت نجات دهد. او از نبود آنتی بیوتیک در دوران جنگ و بالا رفتن قیمت پوشک بزرگسالان در این دوران گلایه میکند و توضیح میدهد:« بسیاری از داروهایی که مصرف میکنم مثل آنتی بیوتیک و داروی افسردگی در دوران جنگ کمیاب شده بود و برخی داروخانهها فقط تعداد کمی از آنها را میدادند. همچنین من به دلیل مشکلات ادراری باید از پوشک بزرگسالان استفاده کنم که قیمت آن هم در دوران جنگ بسیار گران شده بود و توان خرید آن را نداشتم.»🔹اضطراب، افسردگی و اختلال پس از سانحهبه صورت کلی آسیب پذیری روانی سالمندان در بحرانها بویژه جنگ بیشتر از انسانهای عادی است. از میان این آسیبها میتوان به اضطراب، افسردگی، اختلال استرس پس از سانحه و احساس ناتوانی اشاره کرد. الهام اعلمی دوست، روانشناس بالینی در مورد این دستهها بیشتر توضیح میدهد: «سالمندان معمولا توانایی کمتری برای مقابله و مدیریتفشارهای شدید دارند. قرار گرفتن در معرض اخبار جنگ و صدای انفجار و ...اضطراب بیشتری در آنها ایجاد میکند که ممکن است به شکل افزایش فشار خون و تپش قلب و بیقراری و بیخوابی بروز کند.همچنین کاهش حضور نزدیکان و بستگان و عدم حمایت آنها از سالمندان، باعث احساس انزوا و تنهایی در این افراد شده که احتمال افسردگی را در آنها بالا میبرد.»🔸ناتوانی؛ سالمندی و دوری از اجتماع🔹سالمندان توانایی فیزیکی کمتری دارند چه برای محافظت از خود و چه حمایت از خانواده. اعلمی دوست، روانشناس بالینی در مورد ناتوانی در سالمندان میگوید:« ناتوانی، میتواند باعث احساس سرخوردگی و ناامیدی شود و استقلال احتمالیسالمندان را از بین ببرد و به اعضای جوانتر خانواده وابسته کند.🔹این روانشناس بالینی به از بین رفتن تعاملات اجتماعی سالمندان نیز اشاره میکند و در این باره توضیح میدهد:«در بعد اجتماعی از دست دادن شبکه حمایتی، مثل نداشتن دورهمی با خویشاوندان و همسایگان و دور شدن از فرزندان بعلت رفتن خودشان یا آنها به جای امنتر به سالمندان آسیب روانی میرساند. همچنین جابجایی و آوارگی برای سالمندان دشوارتر است زیرا حس تعلق بیشتری نسبت به خانه و کاشانه خود دارند و با شرایط جدید دیرتر سازگار میشوند که این میتواند احتمال بروز بیماری مغز و اعصاب را در آنها بیشتر کند.»🔸آسیب 8 مرکز شبانهروزی سالمندان در کشور 🔹خانههای سالمندان نیز مانند سایر نقاط مسکونی در کشور در طول دوران جنگ رمضان دچار آسیب شدهاند؛ دکتر عباسی معاون امور توانبخشی سازمان بهزیستی کشوردر این مورد توضیح میدهد:« تنها یک مرکز سالمندان روزانه به نام کلبه نور در استان اصفهان با برآورد خسارت جزیی ۵ میلیون تومان دچار آسیب شد و هماکنون این مرکز فعال است. البته 8مرکز شبانه روزی سالمندان نیز در کل کشور دچار آسیب ( دو مرکز در استان تهران) شده اند.»🔹دکتر عباسی ادامه میدهد:« خوشبختانه در این حملات، سالمندی آسیب ندیده است و با ترمیم و بازسازی آسیب فضای فیزیکی، تجهیزات و اطمینان از امنیت فضای فیزیکی اقامت، سالمندان منتقل شده به مراکز امن معین، به محل سکونت پیشین خود باز گشته اند.» 🔹معاون امور توانبخشی سازمان بهزیستی کشور در مورد سالمندان فاقد سرپرست نیز میگوید:« 5120نفر از سالمندان مقیم مراکز شبانه روزی، مجهول الهویهیا فاقد سرپرست موثر دارای دستور قضایی می باشند🔹آذر رشتیانی، جامعه شناس حوزه سالمندان در ارتباط با کمبودهای این قشرآسیبپذیر در دوران جنگ توضیح میدهد:«اگر چه نهادها و سازمان هایی مثل بهزیستی، صندوق بازنشستگی، تامین اجتماعی و... وظایفی در حوزه حمایت مالیو خدمات درمانی دارند اما در عمل اختلالات فراوانی در زمینه داروهای حیاتی مانند انسولین و داروهای بیماری های خاص بوجود آمد و قیمت آنها ناگهان چندین برابر شد و این داروها با کمبود مواجه شدند. این شرایط برای سالمندانی که بیمه تکمیلی نداشتند بسیار عذاب آور بود.»🔹«در بسیاری از نظام های سلامت حتی در شرایط عادی تمرکز بر سلامت مادران و کودکان است تا سالمندان، زیر این گروه ها از نظر سرمایه گذاری جمعیتی اهمیت راهبردی دارند. طبیعی است که در وضعیت جنگی این منطق تقویت شود. منابع پزشکی و درمانی بیشتر به مجروحان جنگی و کودکان اختصاص مییابد تا بیماری مزمن سالمندان.🔹در بسیاری از شهرها داروخانه ها با کاهش ذخایر دارویی مواجه شدند که سهم توزیع به بیمارستان ها منتقل شد. حتی داروهای بیماری های خاص سهمیهبندی شد. هزینه های درمان چند برابر شد. این وضعیت نوعی بی عدالتی سنی را نشان می دهد، سلامت سالمندان به بهای تمرکز بر بقا جمعی نادیده گرفته شد. به طوری که سالمندان ایرانی در جنگ رمضان در خانه ماندند، اما بدون امنیت سلامت یا رفاه کافی.»🔸سردرگمی در ارتباط مجازی 🔹رشتیانی از سردرگمی سالمندان با فضای دیجیتال در جنگ میگوید:« از آنجا که سازوکار ارتباطی و خطوط اطلاع رسانی بیشتر از طریق رسانههای دیجیتال انجام می شود، در حالی که بخش بزرگی از سالمندان فاقد سواد دیجیتال هستند این امر باعث سردرگمی در زمینه منابع کمک رسان شد. در مجموع رویکرد حاکمیت بیشتر حفظ حداقل های معیشتی بوده تا طراحی برنامه های ویژه در شرایط بحران برای گروه های اجتماعی آسیب پذیر مثل سالمندان.»🔸انزوا، شلوغی خانه و ترس از تورم🔹از آنجا که جنگ ساختارهای عادی و روزمره افراد جامعه را بر هم می زند سالمندان هم در این دوره درگیر چند لایه فشار هم زمان شدند؛ فشار روانی و ناامنی به ویژه اینکه آنها نسلی هستند که تجربه جنگ ایران و عراق را داشته اند. در این جنگ باز هم با گسترده شدن جنگ، شایعات در شبکه های اجتماعی و نگرانی از آینده فرزندان، استرس و نگرانی آنها را زیاد کرد.🔹رشتیانی، جامعهشناس سالمندان، وضعیت سالمندان در جنگ را اینگونه بیان میکند:«برای برخی از سالمندان انزوای اجتماعی با دوری از فرزندان و فقدان حمایت عاطفی آنها ایجاد شد و برای بسیاری دیگر حضور فرزندان و نوه ها در فضای منزل آنها بوجود آمد طوری که در مدت جنگ، شلوغی محیط خانه آنها را مشغول نموده بود.»🔹او در ادامه در مورد ترس سالمندان از تورم و قیمتها میگوید:«تغییر الگوی مصرف و ترس از آینده قیمت ها، باعث کاهش دسترسی سالمندان به رژیم غذایی مناسب شد. آنها بیشتر به غذاهای ارزان و کم کیفیت روی آورند.🔹با این حال ، در برخی از خانواده های ایرانی، سالمندان به دلیل جایگاه عاطفی و نمادینی که دارند همچنان در کانون توجه خانواده باقی مانده اند. بنابراین وضعیت آنها ترکیبی از آسیب پذیری ساختاری و حمايت غیر رسمی خانوادگی است.»🔸متن کامل#امتداد@emtedadnet
