شکستن بتِ معیارهای غربی: از زمین فوتبال تا نظام بینالمللتحلیلگران سرشناس از سوگیری و جانبداری داو…
انتشار: 2026/07/09 14:23 UTC
شکستن بتِ معیارهای غربی: از زمین فوتبال تا نظام بینالمللتحلیلگران سرشناس از سوگیری و جانبداری داور در بازی مصر و آرژانتین سخن گفتهاند. اما فارغ از اینکه این جانبداری رخ داده باشد یا خیر، نشانههای سوگیری و تبعیض به طور کلی در این جام جهانی بسیار است که به برخی از آنها اشاره خواهیم کرد.البته دغدغه من در اینجا خودِ جام جهانی نیست، بلکه آنچه برایم اهمیت دارد، بازخوانی رویدادها در جهت ساختن و ارتقای «آگاهی» است.در سالهای اخیر، فروپاشی سیاسی و اخلاقی نظام بینالملل بیش از پیش آشکار شده است؛ چه در فاجعه غزه و چه در رسوایی اپستین.و اکنون شاهد سقوطی دیگر هستیم... این بار در مستطیل سبز فوتبال. شاید بزرگترین درسی که باید از این ماجرا بیاموزیم این است:> چرا اصرار داریم خودمان را با معیارهایی بسنجیم که دیگران تعیین کردهاند و در سکوهایی به رقابت بپردازیم که مالکیتش در دست دیگران است؟> این نظام بینالملل که شما با معیارهای آن در پی کسب موفقیت هستید، اساساً خواهان موفقیت شما نیست—حتی در حوزه ورزش. آنها حتی نمیخواهند روحیه شما با یک پیروزی توهمآمیز که هیچ تغییری در واقعیت زندگیتان ایجاد نمیکند، تقویت شود. این نظام هیچچیز را بدون سیاسیکاری رها نمیکند؛ از جایزه نوبل گرفته تا مسابقات ورزشی.از کسانی که قضات دیوان کیفری بینالمللی را تنها به جرم اجرای بخشی از قانون علیه نتانیاهو مجازات کردند، چه انتظاری دارید؟از کسانی که مانع حضور داور سومالیایی در جام جهانی شدند، چه انتظاری دارید؟از فیفایی که ادعا کرد این یک تصمیم حاکمیتی از سوی آمریکا است و در آن دخالت نمیکند، اما در مقابل، برای اجازه دادن به همجنسگرایان جهت برافراشتن نمادهایشان در جام جهانی قطر دخالت کرد، چه انتظاری دارید؟از فیفا پس از لغو کارت قرمز مهاجم آمریکایی، چه انتظاری میتوان داشت؟آیا عاقلانه است که همچنان دنبال موفقیت با خطکش و معیارهای این افراد باشیم؟ آیا زمان آن نرسیده است که تفکر درباره موفقیت بر اساس معیارهای دیگران را به کلی قطع کنیم؟حریص بودن برای کسب این نوع موفقیت، خود به تنهایی یک شکست و بردگی است.بسیاری از مسلمانان، ارزش خود را با ترازوهایی میسنجند که نظام بینالملل و غولهای سرمایهداری تحمیل کردهاند:چقدر سرمایه داری؟ مدرکت چیست؟ لقبت چيست؟ ظاهرت چگونه است؟ تعداد دنبالکنندگانت چندتاست؟ و کدام تیم برنده شد؟اینگونه است که انسان در مسابقهای مستهلک میشود که فرسنگها با مسیرِ انتخابیِ خودش فاصله دارد!تا زمانی که منتظری یک سیستم به تو بگوید: «تو موفقی»، این قدرت را به او دادهای که روزی به تو بگوید: «تو بازندهای»تا زمانی که روحیه و انگیزه خود را از سکوهای آنها وام میگیری، آنها این قدرت را دارند که روزی تو را بالا ببرند و روزی دیگر تو را در هم بکوبند.از این شوک برای بازنگری در تفکر خود بهره ببر: آیا در آنچه برایش آفریده شدهای موفق بودهای؟ آیا دانش نافعی کسب کردهای و کار درستی مایه گذاشتهای که خودت و امّتت را بسازد؟ آیا گامی برای دفع ظلم برداشتهای؟ما در هر میدانی معیارهای خودمان را داریم؛ از جمله در ورزش و سرآمدیِ علمی، آنگونه که والاترین و حقیقیترین موفقیت را رقم بزند.اما اینکه چشمانمان به سکوهای آنها دوخته شده باشد و از آنها گواهی کیفیت و تاییدِ خودمان را انتظار بکشیم، این موفقیت نیست، حتی اگر تمام مسابقات را ببریم!آغاز آزادی واقعی، فروپاشیدن و افتادن معیارهای آنها از چشمان شماستخطرناکترین اتفاقی که برای ما میافتد باختن یک مسابقه نیست؛ بلکه این است که عمرمان را صرف تلاش برای پیروزی در رقابتهایی کنیم که رقیب ما، زمینش را چیده، قوانینش را نوشته، داورانش را منصوب کرده و سپس ما را متقاعد ساخته که «موفقیت حقیقی یعنی همین»!اگر این حادثه ما را بیدار کند و سوقمان دهد تا معیارهای آنها را رها کنیم و برای پیروزی واقعی تلاش کنیم، آنگاه ما شکست را به یک پیروزی بزرگ تبدیل کردهایم.ایاد قنیبیانجمن آنتیشبهات@anti_shobahat
