اين نوشته خوشبختانه به تنهایی به همه نشان داد آنچه تحت عنوان "نوانديشی دينی"، نسخه ايرانی در طی ده…

عکس از سال 2013t.me/azbarresihayetarikhi

رساله ای به فارسی از حدود 570 ق از گیلان این رساله را در شماره دهم مجله مطالعات شيعی بريل تصحيح و با مقدمه ای به انگليسی منتشر کرده ايم.t.me/azbarresihayetarikhi

تزهای دکتری درباره کلام اسلامی که زير نظر و اشراف ژيماره در فرانسه نوشته و دفاع شده را اينجا می توانيد ببينيدtheses.fr/026891859%D8%A7%D9%8A%D9%86 سايتی است که در آن بدون استثناء تمام تزهای دکتری که در طی دهه های گذشته در مدارس عالی و دانشگاه های مختلف فرانسه دفاع شده را می توانيد بيابيد؛ در رشته های مختلف و از جمله فلسفه های غرب و اسلام، اسلامشناسی و تاريخ و ادبيات و جامعه شناسی و ... کاش نمونه آن را در ايران داشتيم.

Vocabulaire technique et critique de la philosophieفلسفه و آکادمی فرانسهاين موسوعه فلسفی اثر André Lalande به عربی ترجمه شده. در نوشته های روشنفکران عرب در نيمه دوم سده بيستم ارجاع به اين موسوعه خيلی شايع بود. متأسفانه ترجمه ای فارسی از آن نداريم. ضرورت دارد ترجمه ای از آخرين ورژن آن به فارسی هم منتشر شود. در زير لينک هایی گذاشته ام از خود او و انجمنی فلسفی در فرانسه که اين کتاب نخست در بولتن های آنجا منتشر شد. اين يک جمعيت (انجمن) فلسفی است در فرانسه که عضويت در آن (les membres associés) برای همگان آزاد است. آنطور که در اينترنت ديدم این موسوعه از سوی همين انجمن منتشر شده. پ.ن: در موضوعی مستقل از کتاب بالا بايد اين را هم متذکر شوم که در فرانسه مجموعه ای از پنج "آکادمی فرانسه" داريم (Institut de France) که در رشته های مختلف به عنوان فرهنگستان (آکادمی) رسمی بسيار معروف است و مرجعيت دارد. فلسفه هم بخشی از حيطه کار اين آکادمی هاست و ربطی به انجمن بالا و يا انجمن های مشابه دیگر ندارد. دانيل ژيماره عضو آکادمی فرانسه است در رشته علوم و مطالعات و تفکر اسلامی. ژيماره از بهترين محققان در حوزه کلام معتزلی و اشعری است. fr.wikipedia.org/wiki/Institut_de_Franceh…

به مناسبت درگذشت پروفسور دانيل ژيماره Publications principales- « Bouddha et les bouddhistes dans la tradition musulmane » (in Journal asiatique), 1969.- Le Livre de Bilawhar et Bûdâsf selon la version arabe ismaélienne (introduction et traduction), 1971. - Kitâb Bilawhar wa Bûdâsf (édition critique), 1972.- « Matériaux pour une bibliographie des Gubbâ’î » (in Journal asiatique), 1976.- « L’Épître des définitions attribuée à Kindî » (in Al-Kindî, cinq Épîtres), 1976. - « Les Usûl al-hamsa du qâbî ‘Abd al-Gabbâr et leurs commentaires » (in Annales islamologiques), 1979. - Théories de l’acte humain en théologie musulmane (thèse de doctorat), 1980.- Abû Muhammad b. Mattawayh. Kitâb al-Majmû‘ fi l-Muhît bi-l-Taklîf, II (édition critique en collaboration avec J.-J. Houben), 1981. - « Bibliographie d’Ash‘arî : un réexamen » (in Journal asiatique), 1985. - Shahrastani. Livre des religions et des sectes, I (traduction annotée en collaboration avec G. Monnot), 1986.- Abû Bakr b. Fûrak. Mugarrad maqâlât al-Ash‘arî (édition), 1987. - Les noms divins en Islam, 1988.- La doctrine d’al-Ash‘arî, 1990.- Une lecture mu‘tazilite du Coran. Le Tafsîr d’Abû ‘Alî al-Djubbâ’î (m. 303/915), partiellement reconstitué à partir de ses citateurs, 1994.- Dieu à l’image de l’homme. Les anthropomorphismes de la sunna et leur interprétation par les théologiens, 1997.- Abu bakr b. Furak, Muskil al-hadit aw ta’wil al-ahbar al-mutasabiha, 2003.- Abu Muhammad b. Mattawayh, al-Tadkira fi ahkam al-gawahir wa l-a’rad, 2009.prosopo.ephe.psl.eu/daniel-gimarethttps:/…

درباره دانيل ژيمارهقبل از آقای اميرمعزی کرسی کوربن در اختيار دانيل ژيماره بود. او برخلاف کوربن و حتی تا حدودی لویی ماسينيون به اسلام شيعی نمی پرداخت و از نوشته هايش هم پيداست تخصص و آشنایی هم با کلام شيعی به اندازه لازم نداشت. دانيل ژيماره متخصص در کلام اشعری بود و البته همزمان به کلام معتزلی می پرداخت. قبل از توجه و کار روی اشاعره ژيماره چندين پژوهش درباره معتزله در قالب مقاله و تصحيح ارائه کرد اما او بيشتر به پژوهش هايش درباره کلام اشعری شناخته است. زمانی که من به سوربون رفتم ژيماره از آنجا بازنشسته شده بود و جایی هم تدريس نمی کرد. من چون او را از سال های ايران می شناختم خودم سراغش رفتم و گاهی تلفونی و گاهی حضوری از محضرش استفاده می کردم. گاهی هم که از او عکس نسخه ای را که در تملک داشت می خواستم به لطف در اختيارم قرار می داد. بعدا هم البته مجموعه عکس ها و ميکروفيلم های نسخه های خطی مجموعه اش را به کتابخانه ای دانشگاهی در پاريس واگذار کرد و از آنجا من به مجموعه آنها برای چند سال دسترسی داشتم. در ايران من نخست با دانيل ژيماره از طريق تصحيح دو کتاب مجرد مقالات ابن فورک و مجلدی از المحيط ابن متويه آشنا شدم. او بعدها کتاب مشکل الحديث ابن فورک و التذکره ابن متويه را هم تصحيح کرد. شرحی بر کتاب التذکرة قبل از آن در ايران به صورت عکسی منتشر شده بود (بر اساس نسخه مرحوم اصغر مهدوی) و نويسنده آن شناخته نبود. من در مقاله ای که آن سال ها منتشر شد نشان دادم نويسنده شخصی بوده از ری به نام ابن مزدک (يا ابن مردک). نتايج تحقيقاتم را درباره ابن مزدک به ژيماره هم گفتم. زمانی من متن التذکرة را تدريس می کردم که فايل برخی از آنها در کانال موجود است. اگر عمری باشد و توفیقی و علاقه ای از سوی مخاطب آن را دنبال خواهم کرد. ژيماره متن کتاب بلوهر و بوذاسف، با روايت اسماعيلی آن را هم خيلی قبلتر منتشر و آن را به فرانسه ترجمه کرده بود. مقاله مهمی هم همان اوائل نوشت درباره تعليق مانکديم و برای نخستين بار نشان داد که شرح اصول الخمسة از خود قاضي عبد الجبار نيست بلکه تعليق (مجالس درس) مانکديم است بر پايه کتاب قاضي عبد الجبار. اين مقاله را خانم دکتر لیلا محرری به پيشنهاد من به فارسی ترجمه کرد برای مجله ایرانشهر انتشارات رايزن. اما گويا هنوز منتشر نشده. مقالات ديگر ژيماره درباره کتابشناسی جبایی ها و نيز ترجمه و تحقيقش درباره تفسير ابو علی جبایی و نيز مشارکتش در ترجمه ملل و نحل شهرستانی از کارهای ممتاز ژيماره است. بخش ديگری از مطالعات ژيماره درباره موضوع صفات و اسمای الهی و نيز خدا انسان‌شکليگری نزد اشاعره و اهل سنت و حنابله است. افسوس که این کتاب ها به فارسی ترجمه نشده. آنچه از ژيماره به فارسی ترجمه شده فصلی است کوتاه از مهمترين کتاب او درباره دکترين کلامی اشعری. مرحوم اسماعيل سعادت آن را ترجمه کرد و بعد مابقی آن را رها کرد. کشف و تصحيح کتاب مجرد مقالات ابن فورک از سوی ژيماره تحولی عظيم در مطالعات اشعری ايجاد کرد و بر اساس همان کتاب هم بعدا کتاب معروفش درباره دکترين کلامی اشعری را نوشت که کتابی پر برگ است. ژيماره کتاب مهمی هم درباره موضوع فعل آدمی و بحث جبر و اختيار دارد. زمانی به آقای سعادت گفتم خوب بود به جای کتاب کم فايده شيخ بوعمران آثار ژيماره را ترجمه می کرد. در سال های اخير برخی کارهای ژيماره مورد توجه عرب ها قرار گرفت و به زبان عربی ترجمه شد. ژيماره در زمانش شايد تنها اسلامشناس معتبر در حوزه علم کلام معتزلی و اشعری در زبان فرانسه برای چند دهه به حساب می آمد. در کلام اشعری جايگاهی شبيه ريچارد فرانک در دنيای انگليسی زبان داشت گرچه دامنه فعاليت های ژيماره بیش از فرانک به کلام معتزلی هم مرتبط بود و همچنين خيلی بيش از فرانک به تصحيح انتقادی متون کلاسيک توجه داشت. شاگردانش حدود بیست سال پیش برای او بزرگداشتنامه ای هم منتشر کردند که مجموعه مفیدی است. او عضو آکادمی فرانسه هم بود که مقام معتبری در آنجا به حساب می آيد. ژيماره با وجود بیماری چشم سال ها و به سختی کتاب و مقاله می نوشت و متن تصحیح می کرد. روحش شاد. t.me/azbarresihayetarikhi